52334619 Ermengarde van Maine, geboren in 1096 in ?. Zij is overleden in 1129 in ?, 32 of 33 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sybilla van Anjou, geboren in 1116 in ? (zie 26167309).
52334620 Stefanus II van Blois, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334621 Adela van Engeland, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Stefanus van Blois, geboren in 1096 in Blois (zie 26167310).
52334622 Eustaas III van Boulogne, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334623 Maria van Schotland, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Boulogne, geboren omstreeks 1105 in ? (zie 26167311).
52334624 Gilbert de Mello, geboren in 1051 in Dammartin-en-Goele. Hij is overleden na 25-02-1084 in Mello, minstens 33 jaar oud.
Hij trouwde met
52334625 Marie van Béarn, geboren in 1052 in ?. Zij is overleden in 1080 in ?, 27 of 28 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alberic van Mello, geboren in 1080 in Mello (zie 26167312).
52334626 Hugo II van Dammartin, geboren in 1064 in ?. Hij is overleden in 1107 in ?, 42 of 43 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 4 jaar oud, omstreeks 1060 met de ongeveer 5-jarige
52334627 Rohaise van Asterac, geboren in 1065 in ?. Zij is overleden in 1129 in ?, 63 of 64 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adele de Bulles Dammartin, geboren in 1082 in ? (zie 26167313).
52334628 Pierre van Dammartin, geboren in 1060 in ?. Hij is overleden in 1107 in Dammartin-en-Goele, 46 of 47 jaar oud.
Hij trouwde met
52334629 Adèle van d’Armagnac, geboren in 1072 in ?. Zij is overleden in 1133 in ?, 60 of 61 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Lancelin van Dammartin-Aumale, geboren in 1089 in Dammartin-en-Goele (zie 26167314).
52334630 Dietrich van Montbéliard, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334631 Ermentrude van Lombardijen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Clementia van Montbéliard, geboren in ? (zie 26167315).
52334632 Reinout I van Creil, geboren in ?. Hij is overleden in 1088 in ?.
Notitie: Reinoud I van Creil (gestorven 1088) huwde met Ermengarde van Clermont, dochter van Boudewijn II van Clermont en volgde zijn schoonvader op als graaf van Clermont in 1042. Zijn zoon was Hugo I.
Hij trouwde met
52334633 Ermengarda van Clermont, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hugo I van Clermont Beauvais, geboren in 1035 in ? (zie 26167316).
52334634 Hilduinis IV van Montdidier, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Kind van (52334634) uit onbekende relatie:
I. Margaretha van Ramerupt, geboren omstreeks 1041 in ? (zie 26167317).
52334636 Dietrich III van Bar Mousson, geboren omstreeks 1045 in ?. Hij is overleden op 02-01-1105 in ?, ongeveer 60 jaar oud.
Hij trouwde met
52334637 Irmtrud van Bourgondië, geboren omstreeks 1060 in ?. Zij is overleden op 08-03-1105 in ?, ongeveer 45 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinauld van Bar Mousson, geboren omstreeks 1090 in ? (zie 26167318).
52334638 Gerard IV van Lotharingen, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334639 Hedwig van Egisheim, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gisela van Vaudemont, geboren omstreeks 1080 in ? (zie 26167319).
52334640 Willem I van Ponthieu, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334641 Helena van Bourgondië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. gwijde II van Ponthieu, geboren in ? (zie 26167320).
52334644 Hugo III van Saint-Pol, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden in 1145 in ?, ongeveer 45 jaar oud.
Notitie: Hugo III van Saint-Pol (ca. 1100 - na 1144), uit het ’huis Campdavain’, was een zoon van Hugo II van Saint-Pol en Elisende van Ponthieu.

In 1118 volgde hij zijn vader op als graaf van Saint-Pol, in 1129 werd hij ook graaf van Hesdin. Hugo voerde een verbeten strijd tegen de familie Collet, die naar de Abdij van Saint-Riquier moest vluchten. Hugo verwoestte daarop de abdij en moordde de bewoners uit. In 1136 werd Hugo daarom geëxcommuniceerd. Als penitentie voor zijn misdaden stichtte hij de abdijen van Cercamp, Claircamp en Orcamp, en deed hij een schenking aan de abdij van Fécamp. paus Innocentius II maakte de excommunicatie kort voor Hugo’s dood ongedaan.

De eerste vrouw van Hugo wordt niet in bronnen genoemd. Mogelijk was haar naam Beatrix. Uit zijn eerste huwelijk kreeg Hugo de volgende kinderen:
Ingelram
Hugo (-1150)
Anselmus
Angelica, gehuwd met Anselmus van Hesdin
Adelheid, mogelijk gehuwd met Robrecht de Rode, heer van Béthune

Hugo hertrouwde met Margaretha, dochter van Reinout II van Clermont en weduwe van Karel de Goede. Met haar kreeg hij de volgende kinderen:
Rudolf (-1152)
Gwijde, gehuwd met Mathilde van Doulens
Beatrix, gehuwd met Robrecht, zoon van Rudolf I van Coucy.
Hij trouwde (2) met Margaretha van Clermont.
Hij trouwde (1) met
52334645 Beatrix, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Anselm van Saint-Pol, geboren in 1125 in ? (zie 26167322).
52334646 Eustache IV van Blois, geboren in 1127 in ?. Hij is overleden op 10-08-1153 in ?, 25 of 26 jaar oud.
Notitie: Eustaas IV (1127 - 10 of 17 augustus 1153) was een zoon van koning Stefanus van Engeland en Mathilde van Boulogne. Hij was graaf van Boulogne van 1151 tot 1154, in opvolging van zijn moeder. In 1140 was hij getrouwd met Constance van Frankrijk (-1176), de dochter van koning Lodewijk VI van Frankrijk, maar het huwelijk bleef kinderloos. Constance hertrouwde later met graaf Raymond V van Toulouse. Een natuurlijke dochter van hem, Eustachia, huwde met Anselmus van Saint-Pol
Hij trouwde (2), 12 of 13 jaar oud, in 1140 in ? met Constance van Frankrijk.
Hij trouwde (1) met
52334647 N.N..
Kind uit dit huwelijk:
I. Eustachia van Blois, geboren in 1130 in ? (zie 26167323).
52334648 Filips I van Frankrijk, geboren op 23-05-1052 in Champagne-et-Fontaine. Hij is overleden op 29-07-1108 in Melun, 56 jaar oud.
Hij trouwde met
52334649 Bertha van Holland, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in 1081 in Parijs (zie 26167324).
52334650 Humbert II van Savoye, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334651 Gisela van Bourgondië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid van Savoye, geboren omstreeks 1092 in ? (zie 26167325).
52334652 Raymond van Bourgondië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334653 Urraca van Castilië, geboren op 24-06-1082 in León. Zij is overleden op 08-03-1126 in Saldaña, 43 jaar oud.
Notitie: Doña Urraca (León, 24 juni 1082 - Saldaña, 8 maart 1126) was koningin van Castilië en León van 1109 tot aan haar dood.

Haar ouders waren koning Alfonso VI van Castilië en zijn (tweede) echtgenote Constantia van Bourgondië. Reeds als kind was Urraca uitgehuwelijkt aan Raymond van Bourgondië, zoon van Willem I van Bourgondië, die overleed in september 1107. Zij had bij haar overleden echtgenoot twee kleine kinderen, de infanten Sancha (1095-) en Alfonso Raimúndez (1104-1157). Als jonge weduwe was Urraca nu vorstin van Galicië.

Nadat haar enige broer Sancho in 1108 sneuvelde in de Slag bij Ucles, werd zij de erfgename van haar vaders koninkrijk. Koning Alfons VI zocht nu voor haar een nieuwe echtgenoot, en zijn keuze viel daarbij op Alfons I van Aragón. Het huwelijk werd ingezegend in 1109. Haar nieuwe echtgenoot stond bekend als een groot krijger: volgens zijn Moorse kroniekschrijver Ibn al-Athir beweerde hij ooit, dat een echte krijger in het gezelschap van mannen leeft, niet van vrouwen. Urraca verdacht hem ervan dat hij haar ontrouw was, en de onvruchtbaarheid van hun huwelijk dreef verder een wig tussen beide echtgenoten. Zij koos zich een minnaar, graaf Gómez González, het huwelijk liep op de klippen in 1111 en werd zelfs definitief ontbonden in 1114. Urraca hertrouwde nooit meer, al had zij verschillende minnaars.

De regering van koningin Urraca werd vertroebeld door de onenigheid tussen de machtige edellieden, maar vooral door de niet aflatende oorlog tegen haar echtgenoot, die haar erflanden bezet hield. Een andere doorn in haar vlees was haar zwager Hendrik (Enrique), de echtgenoot van haar halfzuster Teresa van León. Deze had zich aanvankelijk verbonden met haar ex-echtgenoot Alfons I van Aragón, maar aarzelde niet zijn bondgenoot te verraden toen er van Urracas hof een aantrekkelijker aanbod kwam. Nadat hij 1112 overleden was, bleef zijn Teresa met haar halfzuster ruziën over landeigendom. Met de steun van haar zoon, de latere Alfons (VII) Raimúndez slaagde Urraca erin het grootste gedeelte van haar erflanden te heroveren en nog vele jaren succesvol te regeren.

Volgens het Chronicon Compostellanum, overleed koningin Urraca in 1126 in het kraambed. De vader van het kind was haar minnaar, graaf Pedro González de Lara. Zij werd opgevolgd door haar wettelijke zoon, Alfons VII. Naast haar twee wettelijke kinderen uit haar huwelijk met Raymond van Bourgondië, had zij ook bij haar minnaar Pedro González de Lara een natuurlijke zoon, die de naam Fernando Perez Furtado droeg, en die zij in 1123 erkende.[bron?]
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons VII van Castilië, geboren op 01-03-1105 in Pontevedra (zie 26167326).
52334654 Raymond Berengarius III van Barcelona, geboren op 11-11-1082 in ?. Hij is overleden op 19-07-1131 in Barcelona, 48 jaar oud.
Notitie: Raymond Berengarius III (?, 11 november 1082 - Barcelona, 19 juli 1131), bijg. de Grote, was de enige zoon van Ramon Berenguar II, graaf van Barcelona.

Hij werd, na het overlijden van zijn vader in 1082, samen met zijn oom Berengarius Raymond II co-graaf van Barcelona en vanaf 1097 alleen.

Hij huwde in 1112 met gravin Dulcia van Provence en werd daardoor co-graaf van Provence (als Raymond Berengar I van Provence).

Raymond Berengarius werd vader van:
Raymond Berengarius IV van Barcelona (1113-1162)
Berengarius Raymond (1114-1144)
Berengaria (1116-1149), gehuwd met Alfons VII van Castilië (1105-1157)
Bernard (1117-1117)
Stephania (1118-), in 1128 gehuwd met graaf Centullus III van Bigorre, en in 1130 met burggraaf Raymond II van Dax (-1167)
Mafalda, gehuwd met burggraaf Jasper van Castelnau (-1151) en met Willem van Castelvell
Almodis, in 1148 gehuwd met Pons van Cervera (-
Hij trouwde, 29 of 30 jaar oud, in 1112 in ? met de 21 of 22-jarige
52334655 Dulcia van Provence, geboren in 1090 in ?. Zij is overleden in 1129 in ?, 38 of 39 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Berengaria van Barcelona, geboren in 1116 in ? (zie 26167327).
52334656 Theobald II van Dampierre, geboren in 1160 in ?. Hij is overleden in 1107 in ?, 52 of 53 jaar oud.
Notitie: Theobald van Dampierre (1060-1107) was een zoon van Walter van Moeslain. Theobald was gehuwd met Isabella (1080-), een dochter van Milo I van Montlhéry en was de vader van Gwijde I en Odo. Theobald was heer van Saint-Dizier en van Dampierre.
Hij trouwde met
52334657 Isabella van Monthléry, geboren in 1080 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gwijde I van Dampierre, geboren in 1105 in ? (zie 26167328).
52334658 Andreas van Baudémont, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334659 Agnes van Brain, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Helvida van Baudémont, geboren in 1110 in ? (zie 26167329).
52334660 Narjod II van Toucy, geboren in 1130 in ?. Hij is overleden in 1192 in ?, 61 of 62 jaar oud.
Hij trouwde met
52334661 Agnes van Dampierre, geboren omstreeks 1135 in ?. Zij is overleden omstreeks 1182 in ?, ongeveer 47 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Itier IV van Toucy, geboren omstreeks 1160 in Toucy (zie 26167330).
52334662 Girard van Rion, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Kind van (52334662) uit onbekende relatie:
I. Beatrix van Rion, geboren in 1175 in Gergy (zie 26167331).
52334664 Aymon II van Bourbon, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334665 Aldesina van Nevers, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Archimbald VII van Bourbon, geboren in 1110 in ? (zie 26167332).
52334666 Humbert II van Savoye, geboren omstreeks 1072 in ?. Hij is overleden op 14-10-1103 in Moûtiers, ongeveer 31 jaar oud. Hij is begraven in Moûtiers.
Notitie: Humbert II (ca. 1072 - Moûtiers, 14 oktober 1103), bijg. de Sterke of de Dikke, was de zesde graaf van Savoye.

Humbert was de enige zoon van graaf Amadeus II van Savoye en Johanna van Genève. In 1080 overleed zijn vader en werd Humbert graaf van Savoye, hertog van Turijn, Valle d’Aosta en Susa (Italië), heer van Maurienne, Tarentaise en de Chablais. Omdat hij nog maar amper acht jaar was, trad zijn grootmoeder Adelheid van Susa op als regentes. Na haar dood in 1091 verloor Humbert wel zijn Italiaanse bezittingen, met uitzondering van Susa.

Humbert concentreerde zich op de consolidatie van zijn resterende gebieden. Hij organiseerde het bestuur rondom een stelsel van burggraafschappen. Humbert brak samen met zijn vazallen de macht van aartsbisschop Heraclius van de Tarentaise. Wel moest hij na zware gevechten delen van zijn bezit in de Piëmont opgeven aan lokale edelen.

Humbert stichtte de abdij van Saint-Jean-d’Aulps in 1094 en deed in datzelfde jaar een schenking aan de Mariakerk van Ivrea. In 1101 bezocht hij Rome. Hunbert is begraven in de kathedraal van Moûtiers.

Humbert was gehuwd met Gisela van Bourgondië, dochter van graaf Willem I van Bourgondië, zuster van paus Callixtus II, en werd vader van:
Adelheid (-1154), in 1115 gehuwd met koning Lodewijk VI van Frankrijk (1081-1137) en in 1141 met Mattheus I van Montmorency
Amadeus III van Savoye (1094-1148), zijn opvolger
Willem (ovl ca. 1131), tegenbisschop van Luik
Humbert (ovl 1131)
Guido, abt van Namen, kanunnik van Sint-Lambertus in Luik
Reinoud, prior van Saint-Maurice in Aosta
mogelijk Agnes, gehuwd met Archimbald VII van Bourbon.
Hij trouwde, ongeveer 18 jaar oud, omstreeks 1090 in ? met de ongeveer 20-jarige
52334667 Gisela van Bourgondië, geboren omstreeks 1070 in ?. Zij is overleden in 05-1135 in ?, ongeveer 65 jaar oud.
Notitie: Gisela van Bourgondië (ca. 1070 - mei 1135) was een dochter van Willem I van Bourgondië en Stephania van Longwy-Metz. Zij huwde met:
1.Humbert II van Savoye
2.Reinier I van Monferrato.

Uit haar eerste huwelijk werd zij moeder van:
Adelheid (ca. 1092-1154), in 1115 gehuwd met koning Lodewijk VI van Frankrijk (1081-1137) en in 1141 met Mattheus I van Montmorency
Amadeus III van Savoye (1094-1148)
Willem (ovl ca. 1131), tegenbisschop van Luik
Humbert (ovl 1131)
Guido, abt van Namen, kanunnik van Sint-Lambertus in Luik
Reinoud, prior van Saint-Maurice in Aosta
mogelijk Agnes, gehuwd met Archimbald VII van Bourbon.

Uit haar tweede huwelijk werd ze moeder van:
Johanna (ca. 1107-1191), in 1127 gehuwd met Willem Clito (1101-1128), graaf van Vlaanderen,
Willem V.
Mathilde (ovl. na 1166), gehuwd met Alberto Zueta, markgraaf van Parodi,
Adelasia, non,
Isabella, gehuwd met graaf Guido van Biandrate,
Zij trouwde (2), ongeveer 35 jaar oud, omstreeks 1105 in ? met Reinier I van Monferato (±1084-1135), ongeveer 21 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Savoye, geboren in 1070 in ? (zie 26167333).
52334688 Walram II van Limburg, geboren omstreeks 1085 in ?. Hij is overleden op 16-07-1139 in ?, ongeveer 54 jaar oud.
Notitie: Walram II, bijgenaamd Paganus (de Heiden) (ca. 1085 - 16 juli 1139) was een zoon van hertog Hendrik I van Limburg en van Adelheid van Pottenstein. Zijn bijnaam heeft hij waarschijnlijk te danken aan een late doop.

Hij was van 1118 tot 1139 als Walram II hertog van Limburg in opvolging van zijn vader. Hij was ook hertog van Neder-Lotharingen van 1128 tot 1139, ter vervanging van Godfried I van Leuven, die zichzelf niettemin oorkondelijk als hertog van Neder-Lotharingen bleef beschouwen. Walram werd in 1128 hoe dan ook door de Duitse keizer het hertogelijk gezag toegekend (inbegrepen de Markgraafschap Antwerpen als ambtsleen). Het jaar daarop, in 1129, werd hij ook voogd van Duisburg.

Zijn zoon Walram werd graaf van Aarlen. Hij werd in het hertogdom Limburg opgevolgd door zijn zoon Hendrik II van Limburg, die later ook het graafschap Aarlen van zijn broer zou overnemen.

Op 16 juli 1139 blies Walram II zijn laatste adem uit. Nog vóór 9 februari 1140 bevestigde Koenraad III Godfried VI als hertog van Neder-Lotharingen, die al op 25 juni 1139 het hertogschap daadwerkelijk uitoefende.

Walram II droeg de volgende titels: graaf van Aarlen in 1115, graaf van Wassenberg en Limburg in 1119 en hertog van Neder-Lotharingen in 1128. Voorts was hij markgraaf van Antwerpen en rijksvoogd van Duisburg.

Walram was in 1110 getrouwd met Jutta van Gelre (ca. 1095 - 1151), dochter van graaf Gerard I van Gelre. Zij hadden volgende kinderen:
Hendrik II van Limburg
Gerard van Wassenberg, gehuwd met Elisabeth, vader van Gerard
Beatrix (ca. 1115 - ovl. 12 juli na 1164), gehuwd met graaf Rupert I van Laurenburg
Walram III van Aarlen (ovl. ca. 1146) graaf van Aarlen van 1139-1146
een dochter (ovl. ca. 1150), gehuwd met graaf Egbert van Tecklenburg
Hij trouwde, ongeveer 25 jaar oud, in 1110 in ? met de ongeveer 15-jarige
52334689 Jutta van Gelre, geboren omstreeks 1095 in ?. Zij is overleden in 1151 in ?, ongeveer 56 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik II van Limburg, geboren omstreeks 1110 in ? (zie 26167344).
52334690 Adalbert van Saffenburg, geboren omstreeks 1087 in ?. Hij is overleden na 1152 in ?, minstens 65 jaar oud.
Hij trouwde met
52334691 Margaretha van Schwarzenburg, geboren omstreeks 1090 in ?. Zij is overleden in 1134 in ?, ongeveer 44 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Saffenburg, geboren omstreeks 1113 in ? (zie 26167345).
52334692 Frederik I van Saarbrücken, geboren in 1080 in ?. Hij is overleden in 1126 in ?, 45 of 46 jaar oud.
Hij is de biologische vader van het kind van
52334693 Gisela van Lotharingen, geboren in 1090 in ?. Zij is overleden in 1125 in ?, 34 of 35 jaar oud.
Kind van (52334692):
I. Simon I van Saarbrücken, geboren omstreeks 1113 in ? (zie 26167346).
52334694 Meinhard van Sponheim, geboren in 1098 in ?. Hij is overleden in 1155 in ?, 56 of 57 jaar oud.
Hij is de biologische vader van het kind van
52334695 Mathilde van Morsberg, geboren in 1105 in ?. Zij is overleden in 1180 in ?, 74 of 75 jaar oud.
Kind van (52334694):
I. Mathilde van Sponheim, geboren omstreeks 1114 in ? (zie 26167347).
52334696 Albert III van Namen, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334697 Ida van Saksen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Godfried van Namen, geboren in 1067 in ? (zie 26167348).
52334698 Koenraad I van Luxemburg, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334699 Clementia van Poitiers, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Ermesinde I van Namen, geboren omstreeks 1080 in ? (zie 26167349).
52334700 Gerard II van Gelre, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334701 Ermgard van Zutphen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Gelre, geboren omstreeks 1117 in ? (zie 26167350).
52334702 Lodewijk II van Arnstein, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334703 Udenhild van Odenkirchen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Arnstein, geboren omstreeks 1108 in ? (zie 26167351).
52334704 Reinout I van Bar, geboren omstreeks 1076 in ?. Hij is overleden in 1149 in ?, ongeveer 73 jaar oud.
Notitie: Reinoud I van Bar (ca. 1076 - op de Middellandse Zee, 1149) was de tweede zoon van Diederik I van Montbéliard en van Ermentrude van Bourgondië.

In 1102 werd Diederik benoemd tot voogd van Saint-Pierremont (Vosges). Bij het overlijden van zijn vader in 1105 werd hij graaf van Bar en van Mousson, en kreeg hij het graafschap Verdun in leen van de bisschop van die stad. In hetzelfde jaar stichtte hij de abdij van Froidefontaine. In 1106 verkocht Reinoud het fort van Commercy aan de abt van Saint-Mihiel.

In 1111 ontstond er een conflict tussen de paus en keizer Hendrik V over de benoeming van een nieuwe bisschop in Verdun. Reinoud koos de kant van de paus maar nam wel zijn gezant gevangen. Reinoud had nu zowel een conflict met de keizer als met de paus. De bisschop nam hem de voogdij over Dieulouard af en gaf deze aan de hertog van Luxemburg. In 1114 werd Reinoud gevangengenomen door keizer Hendrik V en deze liet hem pas vrij nadat hij een eed van trouw had gezworen. Reinoud onderhandelde een compromis met Willem I van Luxemburg en verwierf zo Stenay en Mouzay. Hij kreeg ook het graafschap Verdun terug maar zou het bij twisten over de volgende bisschopsbenoeming én weer kwijtraken (1120), én weer terugkrijgen (1124). Bij zijn intrede in de stad in 1114 raakte Reinoud overigens gewond.

Reinoud deed in 1128 de gelofte om op kruistocht te gaan. Hij verwierf het graafschap Briey en ruilde Verdun uiteindelijk in 1134 voor het graafschap van Clermont-en-Argonne. Reinoud beweerde als verwant van Godfried van Bouillon erfrechten te hebben op Bouillon. Toen onderhandelingen mislukten, veroverde hij Bouillon in 1134 maar in 1141 was hij gedwongen het kasteel weer op te geven.

Reinoud nam met twee van zijn zoons deel aan de Tweede Kruistocht. Hij overleed op zee, tijdens de terugreis.

Hij was in 1120 gehuwd met Gizela (ca. 1090 - 26 december na 1141), dochter van Gerard I van Vaudémont en weduwe van Reinoud III van Toul, en werd de vader van:
Hugo (gesneuveld Bouillon, 29 september 1041), begraven te Saint-Mihiel.
Reinoud II
Diederik († 1171), 1128 aartsdeken van Metz, 1137 bestuurder van de geestelijken in Metz, 1156 aartsdeken van Verdun, 1163 bisschop van Metz, begraven in de kathedraal van Metz.
Agnes, in 1140 gehuwd met Albert I van Chiny
Clementia, in 1140 gehuwd met Reinoud II van Clermont (1070-1162) en met Theobald III van Crépy
Mathilde, gehuwd met Koenraad I van Kyrburg
Stephania, gehuwd met Hugo III van Broyes, ze kregen vier kinderen

Gizela kreeg drie zoons uit haar eerste huwelijk.
Hij trouwde met
52334705 Gisela van Vaudemont, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinoud II van Bar, geboren in 1122 in ? (zie 26167352).
52334706 Theobald IV van Blois, geboren op 02-04-1090 in ?. Hij is overleden op 10-01-1152 in Lagny-sur-Marne, 61 jaar oud.
Notitie: Theobald IV van Blois (2 april 1090 – Lagny-sur-Marne, 10 januari 1152), bijgenaamd de Grote, was de tweede zoon van Stefanus II van Blois en van Adela van Engeland.

Omdat Theobalds oudere broer Willem door zijn moeder onbekwaam werd geacht, erfde Theobald in 1102 de graafschappen Blois, Châteaudun, Chartres, Sancerre, Provins en Meaux, van zijn vader. Zijn moeder regeerde als regentes tot 1107 en had ook daarna een grote invloed op het bestuur, tot zij in 1120 in het klooster trad.

Theobald steunde aanvankelijk koning Lodewijk VI van Frankrijk maar kwam met hem in conflict over het graafschap Corbeil, waar Theobald aanspraak op maakte toen de graaf zonder erfgenamen overleed. Vanaf 1115 was hij een bondgenoot van Hendrik I van Engeland, die ook hertog van Normandië was, tegen Lodewijk. De paus dwong Theobald echter zich in 1119 te verzoenen met Lodewijk. In 1124 steunde hij Lodewijk toen een inval van keizer Hendrik V in Frankrijk dreigde. In 1125 erfde Theobald het graafschap Champagne van zijn oom Hugo. Twee jaar later steunde Theobald de poging van kanselier Stephanus van Garlande om de macht te grijpen in Frankrijk. Als vergelding verwoestte Lodewijk Champagne.

Na de dood van Hendrik van Engeland, was zijn dochter Mathilde van Engeland de wettige erfgename. De Normandische adel steunde echter Theobald als kandidaat voor de koningstitel van Engeland. Theobalds broer Stefanus van Engeland was een van de machtigste en rijkste hovelingen van Engeland, en samen met hun derde broer bisschop Hendrik van Winchester greep hij zelf de macht in Engeland. Met een klein leger bezette Stephanus Dover, Canterbury en Londen terwijl Hendrik de koninklijke schatkist bemachtigde. Theobald kon nu niet anders meer doen dan Stephanus steunen als koning. In 1137 werd hij als dank door Stephanus benoemd tot regent van Normandië.

Vanaf 1141 kwam Theobald in conflict met de jonge koning Lodewijk VII van Frankrijk. Eerst over de benoeming van de bisschop van Bourges en daarna omdat Lodewijk zijn trouwe vazal Roeland I van Vermandois liet trouwen met zijn schoonzuster, waarvoor Roeland zijn toenmalige echtgenote, en nicht van Theobald, moest verstoten. Lodewijk viel Champagne binnen en de strijd bereikte een trieste climax toen zijn troepen de kerk van Vitry-en-Perthois in brand staken, waarbij meer dan duizend mensen die in de kerk waren gevlucht, de dood vonden. Lodwijk staakte daarop de vijandelijkheden. Theobald wist met steun van de paus op alle punten zijn zin te krijgen. Maar doordat Theobald zijn handen vol had in Champagne, kon hij zijn broer niet helpen in de strijd tegen Mathilde en haar tweede echtgenoot Godfried V van Anjou. Zo kon Godfried het hertogdom Normandië veroveren.

Theobald was bevriend met Bernard van Clairvaux en bood Petrus Abaelardus een toevluchtsoord. Hij stichtte onder meer de abdijen van Clairvaux, Trois-Fontaines-l’Abbaye en Pontigny. Theobald was zich bewust van het belang van de internationale handel en bevorderde de beurzen in Champagne, dat stilaan het zwaartepunt van zijn vorstendom werd.

Theobald was in 1123 gehuwd met Mathilde (ca. 1106 - Abdij van Fontevraud, 13 december 1160 of 1161), dochter van graaf Engelbert van Karinthië, en werd vader van:
Hendrik I van Champagne, graaf van Champagne
Maria (1128 - Abdij van Fontevraud, ca. 1090), in 1145 gehuwd met Odo II van Bourgondië, regentes voor haar zoon, 1165 non in de abdij van Fontevraud, 1174 abdis.
Theobald V, graaf van Blois
Elisabeth/Isabella, gehuwd met hertog Rogier III van Apulië (1118-1148) en met Willem IV van Montmiral
Stefanus I, graaf van Sancerre
Willem († 1202), bisschop van Chartres, aartsbisschop van Reims en van Sens, kardinaal
Hugo, abt van Cîteaux
Mathilde († 1184), gehuwd met graaf Rotrud IV van Perche († 1191)
Agnes, in 1155 gehuwd met graaf Reinout II van Bar († 1170)
Adelheid, in 1160 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk als zijn derde vrouw
Margaretha, non in Fontevraud

Theobald had een buitenechtelijke zoon: Hugo, monnik in de abdij van Tiron, abt van St. Benet’s Abbey in Holme, Chertsey en Lagny-sur-Marne.

Theobald is begraven in de abdij van Lagny-sur-Marne. Na de dood van Theobald werd Mathilde non in de abdij van Fontevraud.
Hij trouwde, 32 of 33 jaar oud, in 1123 in ? met de ongeveer 17-jarige
52334707 Mathilde van Karinthië, geboren omstreeks 1106 in ?. Zij is overleden op 13-12-1160 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 54 jaar oud. Zij is begraven in Abdij van Fontevraud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Blois, geboren in 1138 in ? (zie 26167353).
52334708 Godfried van Namen, geboren in 1067 in ?. Hij is overleden in 1139 in Floreffe, 71 of 72 jaar oud.
Notitie: Godfried van Namen (1067-Floreffe, 1139) was een zoon van graaf Albert III van Namen en Ida van Saksen. Hij was graaf van Namen van 1102 tot 1139 in opvolging van zijn vader Albert III, maar was al voordien medegraaf.

Godfried was een trouw aanhanger van keizer Hendrik IV en leverde aan deze troepen toen hij door zijn zoon verdreven werd naar Luik. Hij verdedigde ook zijn broer Frederik, tot bisschop van Luik verkozen in 1119 , tegen zijn tegenstrever Alexander. In 1121 stichtte hij de abdij van Floreffe. In 1136 raakte hij in onmin met zijn schoonbroer Godfried met de Baard over de aanduiding van een abt in Gembloers. Godfried trok zelfs ten strijde tegen zijn schoonbroer en stak Gembloers in brand, zonder daarbij de stad te kunnen innemen. Korte tijd nadien overweldigde hij wel de stad, met de hulp van zijn schoonzoon, graaf Boudewijn IV van Henegouwen. Godfried trok zich ten slotte terug in de abdij van Floreffe en overleed er in 1139.

Hij huwde in 1087 Sibylle, de dochter van Roger, graaf van Château-Porcien. Zij kregen de volgende kinderen:
Elisabeth (1087-), gehuwd met Gervais van Rethel
Flandrina, moeder van heer Hugo van Antoing

Sybille verliet Godfried toen ze zwanger werd van haar minnaar Engelram I van Coucy. Het paar scheidde in 1104. Godfried voerde jarenlang strijd met Engelram.

In 1109 huwde hij met Ermesinde van Luxemburg, dochter van graaf Koenraad I van Luxemburg en van Clementia van Poitiers. Zij kregen de volgende kinderen:
Albert (ovl. na 1125)
Hendrik I van Namen
Clemencia, gehuwd met Koenraad I van Zähringen.
Beatrix (ca. 1115 - 1160), gehuwd met Ithier van Rethel
Adelheid (1124 - eind juli 1169), gehuwd met Boudewijn IV van
Hij trouwde (1), 19 of 20 jaar oud, in 1087 in ? met Sybille van Château-Porcien. Dit huwelijk werd ontbonden in 1104 in ?.
Hij trouwde (2), 41 of 42 jaar oud, in 1109 in ? met de ongeveer 29-jarige
52334709 Ermesinde I van Namen, geboren omstreeks 1080 in ?. Zij is overleden op 24-06-1143 in ?, ongeveer 63 jaar oud. Zij is weduwe van Albert van Moha, met wie zij trouwde (1), ongeveer 16 jaar oud, in 1096 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Namen-IV van Luxemburg, geboren omstreeks 1112 (zie 26167354).
52334710 Hendrik I van Gelre, geboren omstreeks 1117 in ?. Hij is overleden in 1182 in ?, ongeveer 65 jaar oud.
Notitie: Hendrik I van Gelre (tussen 1117 en 1120 - tussen 27 mei en 10 september 1182) was graaf van Gelre.

Hendrik volgde in 1131/1133 zijn vader op als graaf Geldern en Wassenberg, in 1138 erfde hij het graafschap Zutphen van zijn moeder. Hendrik had goede relaties met het aartsbisdom Keulen en met keizer Frederik I van Hohenstaufen. Daardoor wist hij zijn positie in het hele gebied van Friesland tot aan de Maas uit te breiden met een aantal versnipperde bezittingen. Hij verkeerde daardoor op gespannen voet met de bisschoppen van Utrecht, Luik, Münster (stad) en Paderborn (stad), en met de abt van Corvey. Daarom sloot Hendrik een verbond met de stad Utrecht maar moest dat onder Hollandse druk weer opzeggen.

Hendrik overleed in 1182 en werd opgevolgd door zijn zoon Otto I. Hij werd begraven in het klooster Kamp.

Hendrik was een zoon van Gerard II van Gelre en Ermgard van Zutphen. Hij trouwde (ca. 1135) met Agnes van Arnstein (ca. 1130 - voor < 1179), erfdochter van Arnstein. Zij kregen de volgende kinderen:
Gerard van Gelre, kort voor zijn vader overleden en begraven in Zutphen. Gehuwd met Ida van Boulogne in haar tweede huwelijk, maar ze kregen geen kinderen.
Otto, opvolger van zijn vader
Agnes, in 1168 gehuwd met graaf Hendrik I van Namen. Zij verliet Hendrik en trok in een klooster, ondanks diens beroep op paus Alexander III. Uiteindelijk werd een verzoening bemiddeld tussen Agnes en Hendrik, door graaf Filips van Vlaanderen en de aartsbisschop van Keulen. Hendrik had namelijk geen erfgenamen en het was voor deze heren wenselijk dat er wel een erfgenaam zou komen omdat anders graaf Boudewijn IV van Henegouwen zijn bezittingen zou erven. Agnes en Hendrik kregen uiteindelijk een dochter. Agnes werd begraven in Echternach.
Adelheid (ovl. na 1212), voor 1179 gehuwd met graaf Gerard van Loon
Margaretha, gehuwd met graaf Engelbert I van Berg (-1189)
Hij trouwde, ongeveer 18 jaar oud, in 1135 in ? met de ongeveer 27-jarige
52334711 Agnes van Arnstein, geboren omstreeks 1108 in ?. Zij is overleden vóór 1179 in Echternach, ten hoogste 71 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Gelre, geboren in 1135 in ? (zie 26167355).
52334712 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren op 01-12-1081 in ?. Hij is overleden op 01-08-1137 in ?, 55 jaar oud.
Hij trouwde, 33 jaar oud, op 28-03-1115 in ? met de ongeveer 23-jarige
52334713 Adelheid van Maurienne, geboren omstreeks 1092 in ?. Zij is overleden op 18-11-1154 in Montmartre, ongeveer 62 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Robert I van Dreux, geboren omstreeks 1123 in ? (zie 26167356).
52334714 Guy van Baudemont, geboren in 1098 in ?. Hij is overleden vóór 1144 in ?, ten hoogste 46 jaar oud.
Hij trouwde met
52334715 Alix van Braine, geboren in 1100 in ?. Zij is overleden omstreeks 1140 in ?, ongeveer 40 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Baudemont, geboren in 1130 in ? (zie 26167357).
52334716 Enguerrand II van Coucy, geboren omstreeks 1110 in Boves ( Somme ). Hij is overleden omstreeks 1149 in Palestina, ongeveer 39 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 22 jaar oud, in 1132 in ? met de ongeveer 20-jarige
52334717 Agnes van Beaugency, geboren omstreeks 1112 in Beaugency. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Raoul I van Coucy, geboren omstreeks 1139 in ? (zie 26167358).
52334718 Boudewijn IV van Henegouwen, geboren omstreeks 1109 in ?. Hij is overleden in 1171 in ?, ongeveer 62 jaar oud.
Hij trouwde met
52334719 Aleidis van Namen, geboren in 1124 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Henegouwen, geboren in 1142 in Bergen ( België ) (zie 26167359).
52334720 Fulco V van Anjou, geboren in 1091 in ?. Hij is overleden op 12-11-1143 in Jeruzalem, 51 of 52 jaar oud.
Hij trouwde, 17 of 18 jaar oud, in 1109 in ? met de 12 of 13-jarige
52334721 Ermengarde van Maine, geboren in 1096 in ?. Zij is overleden op 12-10-1126 in ?, 29 of 30 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Godfried V van Anjou, geboren op 24-08-1113 in ? (zie 26167360).
52334722 Hendrik I van Engeland, geboren omstreeks 1068 in Selby ( York ). Hij is overleden op 01-12-1135 in Lyons-la-Fôret, ongeveer 67 jaar oud. Hij is begraven in Abdij van Reading.
Notitie: Hendrik I van Engeland Beauclerc (Selby (York), ca. 1068 - Lyons-la-Forêt (Frankrijk), 1 december 1135) was koning van Engeland en hertog van Normandië. Zijn bijnaam had hij te danken aan zijn voor die tijd goede opleiding: naast Normandisch Frans las en sprak hij ook Latijn en Engels, en hij zou enig onderwijs in de vrije kunsten hebben gehad.

Jeugd en erfenis
Hendrik was het jongste kind van Willem de Veroveraar en Mathilde van Vlaanderen, hij is vermoedelijk vernoemd naar Hendrik I van Frankrijk, een oom van Mathilde. Hij zou zijn opgevoed door bisschop Osmund van Salisbury, de kanselier van Willem. Op 24 mei 1086 werd hij door zijn vader tot ridder geslagen.
Willem raakte in 1087 dodelijk gewond door een ongeval tijdens een militaire campagne in de Vexin. Hendrik bezocht het sterfbed van zijn vader in Rouen. Willem gaf Normandië aan Robert, hoewel die op dat moment in opstand was, hij gaf Engeland aan Willem, Hendrik kreeg een geldbedrag van vijfduizend pond en de landerijen van zijn moeder in Buckinghamshire en Gloucestershire. Hun broer Richard was ca. 1075 overleden door een jachtongeluk. De begrafenis van Willem werd verstoord door de eigenaar van het betreffende stuk grond die betaling eiste voordat de ceremonie kon verdergaan. Hendrik betaalde de man ter plekke.

Graaf in Normandië
Robert, de oudste, was boos omdat Willem Engeland had gekregen. Willem had zich snel in Engeland laten kronen en nu wilde Robert een oorlog tegen hem beginnen. Hendrik was in Normandië en steunde Robert, maar misschien had hij geen andere keuze. Voor Willem was dat aanleiding om zijn landerijen in Buckinghamshire en Gloucestershire in beslag te nemen. Hendrik had nu geen land, alleen geld. Het volgende jaar werd het duidelijk dat de plannen van Robert op niets zouden uitlopen, vooral wegens geldgebrek. Robert vroeg Hendrik om hem geld te lenen maar die had liever land en uiteindelijk kocht hij de grafelijke rechten in de Cotentin en het gebied rond Avranches, voor een bedrag van drieduizend pond. De invloed van Hendrik nam hierdoor sterk toe want in zijn gebied lagen belangrijke bezittingen van Hugo van Avranches, earl van Chester, Richard van Redvers, grootgrondbezitter in Dorset, en de belangrijke abdij van Mont Saint-Michel.
Hendrik maakte zich snel geliefd bij de Normandische edelen in het westen van het hertogdom. Robert probeerde kort daarna om de grafelijke rechten van Hendrik terug te kopen maar door de steun van zijn edelen kon Hendrik dit bod afslaan. In de zomer van 1088 bezocht Hendrik zijn broer Willem in Engeland, in een poging om de landerijen van zijn moeder terug te krijgen. Toen Hendrik na een paar maanden (zonder succes) terugkeerde naar Normandië, werd hij op beschuldiging van samenzwering tegen Robert gevangen genomen door Odo van Bayeux, en opgesloten in Neuilly-la-Forêt. Robert nam de graafschappen van Hendrik in beslag. Onder druk van Normandische edelen werd Hendrik in het voorjaar van 1089 vrijgelaten. Hendrik was geen graaf meer maar hij had nog wel veel invloed in het westen van Normandië.
Willem kreeg de opstandige edelen in Engeland steeds meer onder controle en begon zijn aandacht aan Normandië te wijden. Hij versterkte zijn banden met Normandische edelen en stookte de burgerij van Rouen op om in opstand te komen. In reactie sloot Robert een verdrag met Filips I van Frankrijk. Eind 1090 kwam een groep burgers onder leiding van Conan Pilatus in opstand. Robert deed een beroep op zijn edelen om de opstand te onderdrukken en Hendrik was de eerste belangrijke edelman die hem te hulp kwam. In Rouen ontstonden verwarde straatgevechten. Robert zocht een veilig onderkomen in het kasteel van de stad maar Hendrik wist de gevechten in zijn voordeel te beslissen. Conan werd gevangen genomen en bood een groot losgeld voor zijn vrijlating, maar Hendrik besloot om van hem een voorbeeld te maken en gooide hem van een van de torens van het kasteel. In plaats van hem te belonen, dwong Robert Hendrik om de stad te verlaten. Redenen die hiervoor worden genoemd zijn dat Hendrik alom werd gezien als de man die de opstand had onderdrukt, wat Robert niet zou hebben kunnen verdragen, of dat Hendrik als beloning had gevraagd om zijn graafschap terug te krijgen.
In het voorjaar van 1091 kwam Willem met een leger naar Normandië. Robert en Willem begonnen onderhandelingen. Willem kreeg bezittingen in Normandië en in ruil daarvoor zou hij Robert helpen om Maine te verwerven. Robert en Willem benoemden elkaar tot erfgenaam en sloten Hendrik uit van erfopvolging. Door deze afspraken kwam het tot oorlog tussen Hendrik en zijn broers. Hendrik vormde een leger van huurlingen maar de edelen die hem steunden liepen snel over naar het kamp van Willem en Robert. Met zijn resterende strijdkrachten trok Hendrik zich in maart 1091 terug op Mont Saint-Michel. Uiteindelijk moest Hendrik ook dit eiland opgeven en trok hij via Bretagne naar Frankrijk. De samenwerking van Willem en Robert viel nu uiteen en ze begonnen elkaar weer te bestrijden.

De inwoners van Domfront (Orne) kwamen in 1092 in opstand tegen hun heer Robert II van Bellême. Ze vroegen aan Hendrik om hun heer te worden en die deed dat heel graag. Hendrik begon vanuit Domfront zijn oude netwerk weer op te bouwen. In 1094 had hij zoveel aanhang verzameld dat hij beslissingen over leengoederen kon nemen alsof hij de hertog van Normandië was. Willem steunde Hendrik met geld, tegen Robert. Hendrik gebruikte de middelen onder andere om het kasteel van Domfront te vergroten en te versterken. Willem viel in 1094 Normandië binnen. Door de militaire aanwezigheid van Willem kon Hendrik het westen van Normandië vast in handen krijgen. Willem ging al snel terug naar Engeland en Hendrik werd een belangrijke hoveling van Willem. Robert leende een groot bedrag van Willem om deel te kunnen nemen aan de eerste kruistocht. In ruil daarvoor kreeg Willem het bestuur over het oostelijk deel van Normandië, tijdens de afwezigheid van Robert. In 1097 en 1098 voerden Hendrik en Willem samen campagne in de Vexin.

Koning van Engeland
Op 2 augustus 1100 overleed Willem door een verdwaalde pijl (tot op heden voeding voor complottheorieën) tijdens een jachtpartij in New Forest waar Hendrik ook aan deelnam. Na een korte discussie in Winchester (Robert was nog afwezig vanwege de kruistocht) steunde een groot deel van de aanwezige edelen de claim van Hendrik op de troon. Hendrik bezette het kasteel van Winchester en maakte zich meester van de Engelse schatkist. Op 5 augustus 1100 werd hij in grote haast gekroond in Westminster Abbey door de bisschop van Londen, omdat aartsbisschop Anselmus van Canterbury door Willem was verbannen en de aartsbisschop van York niet op tijd in Londen kon zijn. Hendrik beloofde de rechten van de kerk en de edelen te eerbiedigen en de vrede in het koninkrijk te zullen handhaven. Hendrik beloonde zijn oude aanhangers met nieuwe leengoederen en handhaafde de belangrijkste bestuurders van Willem, behalve de gehate Ranulf Flambard (bisschop van Durham) die wegens corruptie gevangen werd gezet in de Tower of London (gebouw). Willem had in zijn conflict met de kerk een aantal belangrijke posten open gelaten en Hendrik benoemde zijn kandidaten voor die posities. Hij vroeg Anselmus van Canterbury om terug te komen naar Engeland, en de benoemingen te bevestigen.

Huwelijk
Op 11 november 1100 trouwde Hendrik met Edith, dochter van koning Malcolm III van Schotland. Zij was een nicht van Edgar Ætheling, die na de dood van Harold II van Engeland nog tot koning van Engeland was uitgeroepen maar niet meer werd gekroond, en een achterkleindochter van koning Edmund II van Engeland. Zij was dus een afstammeling van het oude Engelse koningshuis en dit huwelijk ondersteunde dus de rechten van Hendrik op de Engelse troon. Als gebaar naar de Normandische adel veranderde ze haar naam van Edith (een typisch Angelsaksische naam) in Mathilda (een Frankische naam).
Mathilda was opgevoed in kloosters en had vermoedelijk geloften afgelegd om een non te zullen worden. Nu deed ze een beroep op Anselmus van Canterbury om vrijgesteld te worden van deze beloften, om met Hendrik te kunnen trouwen. Anselmus stelde een commissie van geestelijken in om het probleem te onderzoeken. De conclusie was dat Mathilda feitelijk nog geen non was geworden, en dus vrij was om te trouwen. Mathilde bleek een energieke koningin te zijn die enkele malen als regent voor Hendrik optrad en deelnam aan besprekingen aan het hof. Na de geboorte van haar kinderen bleef ze meestal in Winchester als Hendrik op reis was, en was ze betrokken bij het dagelijks bestuur van Engeland.
Hendrik had kinderen bij tenminste vijftien andere vrouwen en had vermoedelijk nog meer relaties. Een deel van die relaties zal voor zijn huwelijk zijn geweest (hij was al meer dan dertig jaar oud toen hij trouwde) maar een aanzienlijk deel van zijn relaties was ook tijdens zijn huwelijk.

Conflict met Robert
Robert was teruggekomen van de kruistocht en hij voelde zich door Hendrik bestolen, want hij meende zelf recht te hebben op de Engelse troon. De trouw van de Engelse edelen aan Hendrik was nog allerminst vanzelfsprekend maar Robert bleek alweer niet in staat om een invasie te organiseren. Dat veranderde toen Ranulf Flambard in februari 1101 uit de Tower ontsnapte en zich bij Robert voegde. Hij organiseerde voor Robert een invasie van Engeland. Hendrik nam de bezittingen van Ranulf in beslag en liet hem door Anselmus van Canterbury uit zijn bisschopsambt zetten. In april en juni 1101 liet Hendrik zijn edelen hun eed van trouw aan hem herhalen, en hij posteerde een leger en een vloot bij Pevensey. Veel edelen kwamen niet opdagen, hoewel een aantal zich nog bij Hendrik voegden na persoonlijke druk door Anselmus.
Robert verraste Hendrik door met een klein leger bij Portsmouth te landen. Robert liet de kans voorbij gaan om Winchester (met Hendriks schatkist) te bezetten maar zijn leger werd wel versterkt door een groot aantal Engels edelen. De legers van Robert en Hendrik ontmoetten elkaar bij Alton. Het lukte om een veldslag te voorkomen en besprekingen leidden tot een verdrag waarbij werd afgesproken dat Hendrik koning van Engeland bleef, dat hij zijn bezittingen in Normandië zou opgeven (behalve Domfront) en dat Hendrik tweeduizend pond per jaar aan Robert zou betalen. Verder benoemden ze elkaar tot erfgenaam voor het geval ze zonder kinderen zouden overlijden, beloofde Hendrik om Robert te helpen om Normandië te verdedigen, zou de ene broer geen strafmaatregelen nemen tegen edelen die de andere broer hadden gesteund, en zou Ranulf Flambard worden hersteld in zijn functies en in zijn bezit. Robert bleef enkele maanden in Engeland als gast van Hendrik.
Ondanks het verdrag vervolgde Hendrik de belangrijkste medestanders van Robert, op grond van aanklachten waar het verdrag van Alton niet op van toepassing was. Willem II van Warenne werd verbannen maar kon zich in 1103 weer met Hendrik verzoenen. Robert van Bellême en zijn broers werden beschuldigd van een groot aantal misdrijven. Robert van Bellême nam de wapens op tegen Hendrik en die veroverde Roberts kastelen in Arundel, Tickhill en Shrewsbury. Uiteindelijk sloot hij Robert van Bellême in, in het kasteel van Bridgnorth en had die geen andere keuze dan ook in ballingschap te gaan.
In 1103 begon Hendrik zijn netwerk in Normandië weer te activeren. Hij liet meerdere van zijn onechte dochters met Normandische edelen trouwen en gaf grote giften aan andere edelen. Ondertussen was zijn broer Robert gedwongen om te gaan samenwerken met Robert van Bellême. In 1104 trok Hendrik daarom naar Domfront en had daar besprekingen met een groot aantal edelen. Ook zocht hij zijn broer op en beschuldigde hem ervan met zijn vijanden samen te werken, wat een schending van het verdrag van Alton zou zijn. In 1105 stuurde Hendrik zijn vriend Robert Fitzhamon met een troep ridders de gebieden van zijn broer in. Toen Robert Fitzhamon gevangen werd genomen bestempelde Hendrik dit als een oorlogsdaad en had hij een aanleiding om zijn broer aan te vallen, met als excuus dat hij orde en vrede moest herstellen. Via diplomatie had Hendrik bereikt dat de belangrijke noord-Franse edelen en de koning van Frankrijk zich afzijdig zouden houden. Hendrik bezette het westen van Normandië en trok naar Bayeux waar Robert Fitzhamon gevangen werd gehouden. De stad weigerde om Hendrik toe te laten en Hendrik belegerde de stad. Toen hij Bayeux had ingenomen werd de stad tot de grond toe afgebrand. Caen gaf zich daarom zonder tegenstand over en Hendrik kon daarna met beperkte verliezen Falaise bezetten. Daarna stagneerde Hendriks campagne. Hij begon onderhandelingen met Robert maar die leverden ook geen succes op, daarom ging Hendrik met Kerst naar Engeland. In juli 1106 kwam Hendrik terug naar Normandië en belegerde het kasteel van Tinchebray. Hertog Robert en Robert van Bellême leidden in september een leger om het kasteel te ontzetten. Het leger van Robert viel dat van Hendrik aan en toen de gevechten volop bezig waren vielen Hendriks bondgenoten uit Maine en Bretagne het leger van Robert in de flanken aan. Na een uur was de veldslag beslist. Hertog Robert was gevangen genomen maar Robert van Bellême kon vluchten.
Robert gaf zijn aanhangers opdracht om het verzet tegen Hendrik te staken. Hendrik verzoende zich met Robert van Bellême die in ruil goederen opgaf die hij van Robert had gekregen. In Rouen zwoor Hendrik de wetten en gebruiken van Normandië te zullen handhaven. Robert bleef gevangen en zijn zoon Willem werd door Hendrik onder de bescherming van Helias van Saint-Saëns geplaatst. Dit was opmerkelijk want Helias was een van de belangrijkste en machtigste van de aanhangers van Robert geweest. Hendrik kon Robert zijn formele positie als hertog niet afnemen. Hij vermeed gebruik van de titel "hertog" van Normandië en presenteerde een beeld van hemzelf als een waarnemer die de vrede in het hertogdom herstelde.

Bestuur, hofhouding, relatie met de kerk
Met het koningschap van Engeland had Hendrik ook aanspraken op gezag over Schotland en Wales van zijn broer geërfd. De verhoudingen met Schotland, waar zijn schoonvader regeerde, waren in de regel goed. Tijdens het bestuur van Hendrik werd de Engels-Normandische invloed in Schotland geleidelijk sterker. Wales was een lappendeken van inheemse en Engels-Normandische feodale eenheden, en enkele koninklijke kastelen. Hendrik vergrootte zijn invloed in Wales door voorzichtige diplomatie.
In Engeland zelf versterkte Hendrik zijn greep op de adel door consequent zijn aanhangers te belonen en tegenstanders te straffen, hoewel hij niet bijzonder streng was in zijn straffen. Gedurende zijn bestuur verloren belangrijke opstandige families, die hun standpunten niet wilden opgeven, alle belangrijke functies die ze hadden. Hendrik had een netwerk van spionnen zodat hij goed wist wat zijn edelen uitvoerden. Hendrik had een uitgebreid rondreizend hof met een administratie (onder de kanselier) en een schatkist (onder de kamerheer) terwijl de maarschalk voor de logistiek en de voorzieningen zorgde. Daarnaast had Hendrik een permanente koninklijke garde van een paar honderd man. De hofhouding was aan strenge regels onderworpen, zo was het verboden om de omgeving te plunderen (wat onder zijn voorganger een normale praktijk was). In zijn paleis in Woodstock had Hendrik een eigen dierentuin.
Hendrik gebruikte ministerialen om recht en financiën te hervormen. Het rechtssysteem werd gebaseerd op het AngelSaksische recht, veel wetten werden gemoderniseerd en op schrift vastgelegd en Hendrik stelde een systeem van reizende rechters in. Er werd een systematische boekhouding ingevoerd voor de inkomsten en de uitgaven van de schatkist. Hendrik hervormde het muntstelsel en voerde strenge straffen in voor muntmeesters die knoeiden met het gehalte van edelmetalen in munten. Deze maatregelen werden apart van elkaar, zowel in Engeland als in Normandië ingevoerd.
Hendrik had de steun van de kerk hard nodig, zowel om zijn positie in Engeland te versterken als in het conflict met Robert. Hij werkte nauw samen met aartsbisschop Anselmus van Canterbury (bijvoorbeeld met concilies voor de hervorming van de kerk in 1102 een 1108) maar kreeg ook te maken met diens strikte standpunt inzake de investituurstrijd. Anselmus volgde het standpunt van paus Urbanus II dat geestelijken niet onder het gezag van de vorst konden staan. Dit had er al toe geleid dat Anselmus door Hendriks broer Willem was verbannen maar Hendrik had hem terug laten komen omdat hij de steun van de kerk nodig had. Hendrik en Anselmus probeerden de kwestie door onderhandelingen op te lossen maar uiteindelijk koos Anselmus ervoor om weer in ballingschap te gaan, en Hendrik legde beslag op zijn inkomsten. In 1105 werd eindelijk een oplossing gevonden waarbij bisschoppen de vorst alleen zouden erkennen als leenheer voor hun wereldlijke goederen. In zijn eerste periode als koning benoemde Hendrik vooral vertrouwde hovelingen als bisschop. Vanaf ongeveer 1125 benoemde hij vooral geestelijken die de hervorming van de kerk steunden. In 1119 kwam Hendrik in conflict met zijn vriend Thurstan van Bayeux, de aartsbisschop van York. De aartsbisschop van Canterbury vond (net als Hendrik) dat zijn collega van York hem gehoorzaamheid moest zweren maar Thurstan weigerde dat. In 1119 was zijn benoeming hierdoor al vijf jaar opgehouden. In dat jaar bezocht Thurstan de paus en werd door hem geweid. Hendrik voelde zich bedrogen en verbande Thurstan tot de kwestie in 1120 werd opgelost.
Hendrik was aanvankelijk niet erg religieus maar zou zich na de dood van zijn zoon William Adelin (1120) en de huwelijkscrisis van zijn dochter Mathilde van Engeland (1129) meer voor het geloof zijn gaan interesseren. Hendrik steunde de orde van Cluny, hij schonk een grot bedrag aan de abdij van Cluny en gaf grote schenkingen voor de stichting van de abdij van Reading. Daarnaast zorgde Hendrik voor het organiseren van reguliere kanunniken volgens de Regel van Augustinus, stichtte hij leprahospitalen en trof hij voorzieningen voor nonnenkloosters, en voor de grijze monniken van Savigny-le-Vieux en Thiron-Gardais. Hendrik verzamelde relieken en stuurde in 1118 een gezantschap naar Constantinopel om relieken te verzamelen. Een aantal relieken gaf hij aan de abdij van Reading.

Onbetwiste vorst
Door de dood van zijn broers Richard en Willem en door de nederlaag van zijn broer Robert, was Hendrik de onbetwiste koning van Engeland en hertog van Normandië geworden.

Conflicten
In 1108 werd Lodewijk VI koning van Frankrijk en hij had de ambitie om het gezag van de Franse kroon te versterken. Lodewijk eiste dat Hendrik hem als leenheer zou erkennen voor Normandië en dat hij twee betwiste kastelen zou opgeven. Toen Hendrik weigerde dreigde Lodewijk met oorlog. Onderhandelingen konden een oorlog voorkomen, zonder dat Hendrik concessies deed. Ten zuiden van Normandië erfde Fulco V van Anjou het graafschap van Anjou en door zijn huwelijk werd hij ook graaf van Maine. Hendrik vond dat Maine een leengoed van Normandië was maar Fulco huldigde Lodewijk als zijn leenheer voor Maine. Er ontstond zo een bondgenootschap tegen Hendrik waar Robrecht II van Vlaanderen zich ook bij aansloot.
Hendrik reageerde door zijn dochter Mathilda te laten trouwen met keizer Hendrik V. Hij gaf Mathilda een bruidsschat mee van 6.666 ponden, waar een extra belasting voor moest worden geheven. Bovendien verloofde Hendrik zijn zoon Willem met een dochter van Fulco, en liet hij een van zijn onechte dochters trouwen met hertog Conan III van Bretagne. Net als in Engeland begon hij edelen die hij niet vertrouwde, uit hun positie te verwijderen. Hun bezittingen gebruikte hij om nieuwe medestanders te verwerven. In 1110 probeerde Hendrik om zijn neef Willem te arresteren maar die werd door zijn voogd in Vlaanderen in veiligheid gebracht. Robert van Bellême koos de kant van Lodewijk maar toen die hem als ambassadeur naar Hendrik stuurde, werd Robert prompt gevangen genomen. Toen er in 1111 een opstand uitbrak in Frankrijk kon Hendrik de druk op Lodewijk verder opvoeren door zijn neef Theobald IV van Blois te steunen, die een van de belangrijkste opstandelingen was. Lodewijk was in 1113 gedwongen om opnieuw vredesbesprekingen met Hendrik te voeren. Lodewijk erkende dat Maine, Bretagne en Bellême leengoederen waren van Normandië en hij erkende het gezag van Hendrik over de twee omstreden kastelen. Hendrik begon zich rond deze tijd "hertog van Normandië" te noemen.
Hendrik had in 1108 een campagne geleid in het zuiden van Wales en in Pembrokeshire had hij een groep Vlamingen gevestigd om de wildernis te ontginnen. Maar de Welshe prinsen Owain ap Cadwgan en Gruffudd ap Cynan begonnen zich geleidelijk onafhankelijker op te stellen en ze bedreigden de Engels-Normandische edelen in Wales en de earl van Chester. Daarom viel Hendrik met drie legers Wales binnen, het noordelijke leger werd geleid door Alexander I van Schotland, het zuidelijke leger door Gilbert (Fitz Richard) de Clare, terwijl Hendrik zelf het middelste leger aanvoerde. Al snel vroegen Owain en Gruffudd om onderhandelingen. Hendrik versterkte de Engelse positie in Wales door nieuwe Engels-Normandische edelen te benoemen als heer van Welshe grensgebieden. Zo werd Gilbert Fitz Richard graaf van Ceredigion.
Om de opvolging van zijn zoon Willem zeker te stellen, zocht Hendrik in 1115 weer toenadering tot Lodewijk. Hij bood aan om Lodewijk als zijn leenheer voor Normandië te huldigen en hem een groot bedrag te betalen, als Lodewijk Willem zou erkennen als erfgenaam van Normandië. Op het laatste moment trok Lodewijk zich terug uit de onderhandelingen en verklaarde hij Roberts zoon Willem als wettige erfgenaam van Normandië te zien. Hendrik gaf nu weer militaire steun aan Theobald en in 1116 was er een open oorlog tussen Hendrik en Lodewijk. Eerst vonden er over en weer enkele plunderingen plaats maar toen vielen Franse troepen, met hulp uit Vlaanderen en Anjou, Normandië binnen. Bovendien kwam een deel van de Normandische adel in opstand, onder leiding van Amalrik III van Montfort. Hendriks vrouw Mathilda overleed in 1118 maar de situatie in Normandië was zo ernstig dat Hendrik haar begrafenis niet kon bijwonen. De positie van Hendrik werd zo benard dat zelfs zijn onechte dochter Juliana en haar man Eustatius van Breteuil naar de tegenpartij wilden overlopen. Hendrik veroverde Breteuil, waarbij Juliana nog probeerde om haar vader met een kruisboog neer te schieten, en ontnam het paar al hun bezittingen. In 1119 stemde Fulco eindelijk toe in het huwelijk van Willem en zijn dochter, maar Hendrik moest daar wel een groot bedrag voor neertellen. Fulco vertrok daarna naar het Heilige Land. Hendrik rekende met Lodewijk af in een veldslag bij Brémule. Daarna verzoende Hendrik zich met Amalrik van Montfort maar een poging om Paus Calixtus II het conflict met Lodewijk te laten oplossen mislukte, want de paus wilde zich er niet mee bemoeien. Uiteindelijk onderhandelden Lodewijk en Hendrik in 1120 zelf een vrede. Hendriks zoon Willem huldigde Lodewijk als zijn leenheer voor Normandië en Lodewijk erkende Willem als de erfgenaam van Normandië.

Erfeniskwestie
Eind november 1120 reisde Hendrik met zijn hofhouding naar Engeland. Hendriks zoon Willem reisde op het White Ship met een gezelschap jonge edelen. Dit schip liep op 25 november 1120 op de rotsen en zonk en Willem overleed met de rest van de opvarenden. Hierdoor had Hendrik geen wettige zoon meer om hem op te volgen. Hendrik hertrouwde snel (januari 1121) met Adelheid van Leuven. De ramp had ook andere politieke gevolgen: Hendriks verbond met Anjou werd nu niet meer door een familieband bijeen gehouden. Hendrik weigerde de weduwe haar bruidsschat terug te geven en Fulco trouwde een van zijn dochters met Hendriks neef Willem. Hendrik betaalde paus Calixtus een groot bedrag om dit huwelijk ongedlig te laten verklaren. Fulco stookte de Normandische edelen op om weer in opstand te komen. Omdat de earl van Chester ook was verdronken, kwam de Welshe prins Maredudd ap Bleddyn in opstand. Hendrik moest daarom in de zomer van 1121 op campagne in Wales. Hoewel hij door een pijl werd getroffen kon hij de opstand onderdrukken.
In 1123 onderdrukte Hendrik de opstand in Normandië. Omdat hij nog geen kinderen uit zijn tweede huwelijk had, begon hij andere erfgenamen te overwegen. De belangrijkste kandidaten waren zijn onechte zoon Robert, zijn neef Willem (die de steun had van Lodewijk van Frankrijk) en zijn neven Theobald en Stefanus van Blois. Hendrik arrangeerde een goed huwelijk voor Stefanus met Mathilde van Boulogne (1151), de rijkste erfdochter van Engeland. Maar omdat zijn dochter Mathilde in 1125 weduwe werd, kwam zij ook in aanmerking. In 1126 verklaarde Hendrik dat zij zijn erfgename zou worden, als hij zonder wettige zonen zou overlijden. Hij liet zijn edelen in de komende jaren tot drie keer een eed afleggen dat zij Mathilda als erfgename zouden steunen.

Versterken positie
In 1127 overleed de graaf van Vlaanderen zonder erfgenaam en Lodewijk benoemde Hendriks neef Willem tot graaf van Vlaanderen. Hendrik steunde zijn tegenstanders en financierde hun opstand. Lodewijk gaf hulp aan Willem en om dat dwars te zitten viel Hendrik zelf Lodewijk aan. Willem overleed onverwacht in juli 1128 en de vijandelijkheden werden snel gestaakt. Hendrik en Lodewijk konden zelfs formeel vrede sluiten.
Hendrik hersteld de band met Anjou door zijn dochter Mathilda te laten trouwen met Godfried V van Anjou, de oudste zoon van Fulco. Kort na zijn huwelijk werd Godfried zestien jaar oud (hij was meer dan tien jaar jonger dan Mathilda) en droeg Fulco het bestuur aan hem over. Fulco trouwde met Melisende van Jeruzalem en werd daardoor koning van Jeruzalem. Hij vertrok definitief naar het Heilige Land. Godfried en Mathilde hadden een slecht huwelijk en leefden al snel gescheiden van elkaar. Hendrik moest zijn dochter in 1131 dwingen om zich met haar man te verzoenen, en snel daarna werden twee zonen geboren.

Overlijden
Mathilde wilde dat Hendrik de Normandische edelen ook trouw aan haar zou laten zweren maar Hendrik weigerde dat. Godfried en Mathilde steunden toen de volgende Normandische opstand (1135), onder Willem I van Ponthieu (zoon van Robert van Bellême). Hendrik kwam weer naar Normandië om de opstandelingen te onderdrukken en besloot daarna om te gaan jagen in Lyons-la-Forêt (gemeente). Volgens eigentijdse bronnen is hij daar overleden omdat hij tegen advies van zijn arts een grote hoeveelheid zeeprik heeft gegeten. Hij overleed na een ziekbed van enkele dagen, zijn lichaam werd gebalsemd en begraven in de abdij van Reading.
Hoewel Mathilde formeel zijn erfgename was, verliep de opvolging rampzalig. Op het nieuws van Hendriks dood trok zij naar Normandië maar nam daar rust toen bleek dat ze zwanger was. De Normandische adel gaf de voorkeur aan Theobald van Blois als hertog. Maar Stefanus van Blois stak snel over naar Engeland en trok naar Winchester. Hij maakte zich meester van de Engelse schatkist en liet zich met hulp van zijn broer, bisschop van Winchester, tot koning van Engeland kronen. Dit zou uitlopen op een langdurige en bittere burgeroorlog in Engeland tussen Stefanus en Mathilda. Dat conflict zou pas worden opgelost toen Mathilda’s zoon Hendrik vrede sloot met Stefanus, en hem uiteindelijk opvolgde als koning.

Huwelijken en kinderen
In zijn eerste huwelijk was Hendrik getrouwd met Mathilda van Schotland (Westminster Abbey, 11 november 1100).
Ze kregen de volgende kinderen:
1. Mathilde van Engeland keizerin van Duitsland, erfgename na overlijden van haar broer en daardoor lange tijd in een burgeroorlog in Engeland verwikkeld;
2. William Adelin erfgenaam van Hendrik maar overleden voordat zijn vader overlijdt.

Na het overlijden van William Adelin hertrouwde Hendrik met Adelheid van Leuven (kapel van Windsor Castle, 29 januari of 2 februari 1121) in de hoop nieuwe zoons, maar dit huwelijk bleef kinderloos.

Hendrik had vele onwettige kinderen van wie hij er 20 tot 25 erkende. Bekend zijn:
bij een onbekende vrouw uit Caen:
3. Robert van Gloucester (graaf);

bij Edith, zij bezat land in Devon:
4. Mathilde FitzEdith (ovl. 25 november 1120) overleden aan boord van het White Ship, gehuwd met Rotrud III van Perche. Zij hadden twee dochters waarvan een trouwde met Eli II van Maine;

bij Ansfrida, zij was weduwe van de ridder Anskill. Hij was een ridder op de goederen van de abdij van Abingdon (Engeland) en overleed in gevangenschap van koning Willem, Hendriks broer: Richard van Lincoln (ca. 1100 - 25 november 1120), nam in 1119 deel aan de campagne van Hendrik in Normandië, hij werd korte tijd gevangen genomen door Lodewijk van Frankrijk, pleitte voor genade voor zijn zus en overleed aan boord van het White Ship. Verloofd met Amice van Gaël;
5. Juliana (ca. 1085 - ovl. na 1136), gehuwd (1103) met Eustatius van Pacy († 1136), heer van Breteuil. Na zijn overlijden werd ze non in Fontrevauld. Ze kregen een zoon Willem (ovl. 1153, zonder erfgenamen) en twee dochters. Eustatius gaf de twee meisjes als gijzelaar aan Ralph Harenc, in ruil voor diens zoon. Toen Eustatius de zoon van Ralph de ogen uitstak, kreeg Ralph van Hendrik toestemming om de meisjes blind te maken en hun neus af te snijden;
6. Fulco, jong overleden of geestelijke geworden;

bij Sybilla Corbet, na haar relatie met Hendrik trouwde ze met Herbert FitzHerbert:
7. Sybilla van Normandië, gehuwd met Alexander I van Schotland;
8. Willem, hoveling in Schotland;
9. Reginald van Dunstanville;
10. mogelijk Rohese (ovl. 1176), gehuwd met Henri de la Pomerai, tweede constable van Hendriks hofhouding. Ze kregen twee zoons die allebei een militaire loopbaan volgden;

bij Edith:
11. Robert, grootgrondbezitter in Devon, steunde Mathilda tegen Stefanus van Blois. In zijn tweede huwelijk getrouwd met de weduwe Mathilde van Avranches. Hun dochter Mathilde trouwde met Willem, zoon van Reinout van Courtenay;

bij minstens vijf onbekende vrouwen:
12. onbekende dochter, getrouwd met Helie van Saint Saëns, de voogd van Willem, neef van Hendrik.
13. Mathilde getrouwd met Conan III van Bretagne;
14. Adelheid/Aline (ovl. voor 1141), gehuwd met Mathieu van Montmorency, Connétable van Frankrijk, ze kregen vijf kinderen;
15. Constance (ovl. na 1173) gehuwd met burggraaf Roscelin van Beaumont, ze kregen vier kinderen, hun zoon Rudolf werd bisschop van Angers;
16. Mathilde, abdis van Montivilliers;
17. Gilbert;
18. Willem, overleed kort na Hendrik;

bij Nest, vrouw van Gerald FitzWalter, dochter van prins Rhys ap Tewdwr:
19. Hendrik, 1157 gesneuveld in Anglesey onder Hendrik II van Engeland;

bij een onbekende vrouw:
20. onbekende dochter, gehuwd met Willem III van Goët, heer van Montmirail en Château-du-Loir

bij Isabella van Beaumont, dochter van Robert I van Meulan, gehuwd met Gilbert de Clare:
21. Isabella
Hij trouwde (2), ongeveer 53 jaar oud, op 02-02-1121 in Windsor Castle met Adelheid van Leuven (±1103-1151), ongeveer 18 jaar oud.
Hij trouwde (1), ongeveer 32 jaar oud, op 11-11-1100 in ? met de 20 of 21-jarige
52334723 Mathilda van Schotland, geboren in 1079 in Dunfermline. Zij is overleden op 01-05-1118 in Westminster, 38 of 39 jaar oud. Zij is begraven in Westminst Abbey Londen.
Notitie: Mathilde van Schotland, oorspronkelijk Edith, (vermoedelijk Dunfermline, 1079 - Westminster, 1 mei 1118) was de eerste vrouw van Hendrik I van Engeland en daardoor koningin van Engeland en hertogin van Normandië.

Jeugd
Edith was dochter van Malcolm III van Schotland en Margaretha van Engeland. De koningin van Engeland Mathilde van Vlaanderen was haar peettante en haar oudste zoon Robert Curthose was haar peetoom. Toen ze zes jaar oud was werd ze naar de abdij van Romsey gestuurd, waar haar tante Christina abdis was. Ook verbleef ze een periode in de abdij van Wilton (Wiltshire). Edith kreeg een goede opvoeding en leerde lezen en schrijven, Engels, Frans en Latijn. Veel hoge Engels-Normandische edelen wilden met haar trouwen en ze werd uiteindelijk verloofd met Alan Rufus, de heer van Richmond. In 1093 overleden Malcolm en Margaretha, terwijl Alan Rufus een dochter van Harold II van Engeland uit het klooster ontvoerde. Edith verdween uit het klooster. Aartsbisschop Anselmus van Canterbury gaf opdracht dat ze terug moest keren naar het klooster maar dat deed Edith niet, en het is niet bekend wat ze in de periode tot 1100 heeft gedaan.

Huwelijk
Op 11 november 1100 trouwde Edith met Hendrik I van Engeland. Volgens de kronieken kenden Hendrik en Edith elkaar al langer, en hield Hendrik van haar. Bovendien was ze een nicht van Edgar Ætheling, die na de dood van Harold II van Engeland nog tot koning van Engeland was uitgeroepen maar niet meer werd gekroond, en een achterkleindochter van koning Edmund II van Engeland. Zij was dus een afstammeling van het oude Engelse koningshuis en dit huwelijk ondersteunde de rechten van Hendrik op de Engelse troon. Als gebaar naar de Normandische adel veranderde ze haar naam van Edith (een typisch Angelsaksische naam) in Mathilda (een Frankische naam).
Mathilda was opgevoed in kloosters en daardoor was er twijfel of ze niet eigenlijk een non was, en dus niet zou kunnen trouwen. Anselmus van Canterbury stelde een commissie van geestelijken in om het probleem te onderzoeken. De conclusie was dat Mathilda feitelijk nog geen non was geworden, en dus vrij was om te trouwen.
Mathilda had een bescheiden bruidsschat, vooral oude bezittingen van Edith van Wessex die ze had geërfd. Bij het huwelijk gaf Hendrik haar aanzienlijke bezittingen, vooral in Londen. Het gebied tussen St Paul’s Cathedral (Londen) en de Theems wordt nog steeds Queenhithe genoemd. Drie van haar broers werden koning van Schotland, en in die tijd was er vrede tussen Schotland en Engeland.

Koningin
In de jaren na het huwelijk kreeg Mathilda een dochter en een zoon. Ze vergezelde Hendrik veel op zijn tochten door Engeland en zou in 1106/1107 ook met hem naar Normandië zijn gegaan. Daarna verbleef ze vooral in Westminster. Ze bestuurde de hofhouding en was regent van Engeland als Hendrik afwezig was.
Mathilda correspondeerde met Anselmus van Canterbury en bemiddelde in het politieke conflict van Hendrik met Anselmus in de periode (1103-1107). Ze bouwde een nieuwe kerk voor de abdij van Waltham Abbey, ze stichtte het kapittel van de Heilige Drie-eenheid in Aldgate, ze liet de eerste boogbrug van Engeland bouwen in Bow (Londen) en ze liet in Queenhithe een badhuis bouwen met stromend water en openbare toiletten. Ook was ze bekend door haar zorg voor armen en zieken, en stichtte ze twee leprahospitalen - een daarvan is nu de kerk van St-Gilles in Camden (Londen). Aan haar hof verzamelde ze dichters en muzikanten, en ze gaf opdracht voor het schrijven van een hagiografie van haar moeder.

Mathilda overleed in 1118 en werd begraven in Westminster. Enige tijd werd ze als heilige vereerd maar ze is niet heilig verklaard.

Kinderen

Mathilde en Hendrik kregen met zekerheid de volgende kinderen:
Mathilde gehuwd met keizer Hendrik V en Godfried V van Anjou, erfgename van Hendrik na het overlijden van haar broer, moeder van Hendrik II van Engeland;
William Adelin, overleden tijdens de ramp met het White Ship.

Op grond van vage aanwijzingen in literatuur worden ook de volgende kinderen genoemd:
Euphemia (1101-?);
Richard (jong gestorven).
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Engeland, geboren op 07-02-1102 in Sutton Courtenay (zie 26167361).
52334724 Willem IX van Aquitanië, geboren op 22-10-1071 in ?. Hij is overleden op 10-02-1126 in Chizé, 54 jaar oud.
Notitie: Willem IX (22 oktober 1071 - Chizé, 10 februari 1126[1]), bijgenaamd de Troubadour of de Jonge, was een zoon van graaf Willem VIII van Poitiers en Hildegarde van Bourgondië. Willem wordt beschouwd als een van de belangrijke voorbeelden van dichters en zangers uit de riddercultuur van de latere middeleeuwen.

Leven en politiek

Willem volgde in 1086 zijn vader op als graaf van Poitiers en hertog van Aquitanië. In 1088 trouwde hij Ermengarde van Anjou (ovl. 1146), dochter van Fulco IV van Anjou. Zij was mooi en goed opgeleid maar had sterk wisselende stemmingen, en had de gewoonte om in een slechte bui onverwacht afzondering te zoeken in een klooster. In 1091 besloot Willem om Ermengarde te verstoten, zij hadden geen kinderen. In 1094 trouwde Willem met Philippa (ca. 1073 - Fontevraud, 28 november 1117), erfdochter van graaf Willem IV van Toulouse. Na de dood van Willem IV, nam Raymond IV van Toulouse echter de macht over in het graafschap Toulouse.

De paus bezocht Willem in 1095 maar die weigerde om deel te nemen aan de Eerste Kruistocht. Raymond nam wel deel aan de kruistocht en Willem maakte in 1098 van zijn afwezigheid gebruik om Toulouse te bezetten. De kerk dreigde met excommunicatie maar Willem vond dat hij alleen maar het rechtmatige bezit van zijn vrouw opeiste en hield voet bij stuk. Ongetwijfeld als verzoenend gebaar naar de kerk besloot Willem wel deel te nemen aan de Kruisvaart van 1101. Om deze onderneming te financieren verpandde hij het graafschap Toulouse aan Bertrand van Toulouse, de zoon van Raymond. Willems kruistocht verliep rampzalig en hij bereikte met slechts zes volgelingen het Heilige Land. Teruggekomen had hij conflicten met Fulco V van Anjou. Bertrand van Toulouse overleed in 1112 en dit gaf Willem de gelegenheid om in 1113 het graafschap Toulouse opnieuw te bezetten.

In 1114 kreeg Willem een conflict met de kerk over belastingen. Willem werd geëxcommuniceerd. Hij probeerde de bisschop van Poitiers deze excommunicatie te laten annuleren maar die weigerde, zelfs toen Willem hem persoonlijk met zijn zwaard bedreigde. Willem durfde zijn dreigement niet uit te voeren en gaf toe, met de volgende uitspraak "U bent mij niet zo dierbaar dat ik u nu al naar het paradijs wil zenden". Een jaar later werd Willem opnieuw geëxcommuniceerd omdat hij Amalberga, de vrouw van zijn vazal Amalrik van Châtellerault, ontvoerde en als minnares nam. Een afgezant van de paus vermaande Willem hierom maar Willem antwoordde de geestelijke: "Er zullen krullen op je tonsuur groeien voordat ik de burggravin zal verlaten!". Philippa voelde zich zo vernederd dat zij Willem verliet en haar intrek nam in de abdij van Fontevraud, waar Ermengarde ook al verbleef.

Na de dood van Philippa in 1118 verscheen Ermengarde aan het hof van Willem en eiste om als hertogin te worden hersteld, maar Willem weigerde dat. Tijdens het concilie van Reims van 1119 bepleitte ze nogmaals haar zaak, maar zonder succes. In 1120 wist Willem te bereiken dat de excommunicatie werd opgeheven. In ruil daarvoor trok hij naar Spanje om tegen de Moren te strijden. Willem vocht mee in de slag bij Cutanda en bij de verovering van Calatayud. Hij kreeg in Spanje van Imad al-Dawla Abdelmalik (heerser van Zaragoza (stad)) een oude Perzische vaas van bergkristal. Deze werd door zijn kleindochter Eleonora van Aquitanië aan haar eerste man, Lodewijk VII van Frankrijk, gegeven. De vaas is nu nog te zien in het Louvre. In 1121 verzoende Willem zich met zijn zoon Willem, met wie hij een conflict had wegens de affaire met Amalberga. De zoon trouwde zelfs een dochter van Amalberga en Amalrik om de verzoening te bezegelen. Willem verloor in 1122 definitief de macht over Toulouse. Hij overleed tijdens het beleg van het kasteel van Blaye.

Bestuur en cultuur[bewerken]

Willem moderniseerde het bestuur van zijn hertogdom door naast zijn vazallen aparte functies voor bestuurders en opzichters te creëren. Hij verbouwde zijn paleis in Poitiers en zijn hof daar was een van de belangrijkste hoven van Europa. Willem was beschermheer van een groot aantal kunstenaars. Vooral is hij bekend door zijn eigen gedichten in het Occitaans. Zijn gedichten gaan vooral over vrouwen en liefde maar ook over zijn eigen ervaringen en emoties in politiek en oorlog en over zijn eigen (overdreven) seksuele prestaties. Zijn minnares Amalberge komt onder de naam "Dangereuse" in zijn gedichten voor. Willem had gewoonte om ten strijde te trekken met een afbeelding van de naakte Amalberge op zijn schild.

Huwelijken en nakomelingen[bewerken]

Willem had geen kinderen uit zijn eerste huwelijk met Ermengarde. Na de scheiding hertrouwde Ermengarde met Alan IV van Bretagne en kreeg met hem drie kinderen. Ze bezocht het Heilige Land en werd begraven in Redon.

Willem en Philippa kregen de volgende kinderen:
Willem X
Agnes, die huwde met Amalrik V van Thouars en daarna met Ramiro II van Aragón
nog vier onbekende dochters.

Willem en zijn minnares Amalberge kregen de volgende kinderen:
Raymond van Poitiers
Hendrik, gekozen maar niet benoemd als bisschop van Soissons. Monnik en later prior van de abdij van Cluny, abt van Saint-Jean-d’Angély maar verjaagd door de monniken daar, 1127 abt van Peterborough, in 1132 afgezet waarna hij zich terugtrok als monnik in de abdij van Saint-Jean-d’Angély.
Adelaide, gehuwd met Rudolf van Faye, gaf steun aan de mislukte opstand van Hendrik II van Maine tegen zijn vader Hendrik II van Engeland.
Sybille, abdis van Saintes (Charente-Maritime)

Amalberge had uit haar huwelijk met Amalrik van Châtellerault vijf kinderen, waaronder
Hij is weduwnaar van Ermengarde van Anjou, met wie hij trouwde (1), 16 of 17 jaar oud, in 1088 in ?.
Hij trouwde (2), 22 of 23 jaar oud, in 1094 in ? met de ongeveer 21-jarige
52334725 Filippa van Toulouse, geboren omstreeks 1073 in ?. Zij is overleden op 28-11-1117 in Fontevraud, ongeveer 44 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem X van Aquitanië, geboren in 1099 in Toulouse (zie 26167362).
52334726 Aimery I van Châtellerault, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334727 Amalberga, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Châtellerault, geboren omstreeks 1103 in ? (zie 26167363).
52334728 Wulgrin II van Angoulême, geboren in ?. Hij is overleden op 16-09-1140 in ?.
Notitie: Vulgrin II van Angoulême (-16 september 1140), Taillefer, was een zoon van Willem V van Angoulême en van Vitapoi van Bezone. Hij volgde in 1118 zijn vader op als graaf van Angoulême. Vulgrin was gehuwd met Pontia van Montgommery, dochter van Rogier van La Marche, en met Amable van Châtellerault, dochter van Aimery van Châtellerault, en werd de vader van:
Willem IV
Fulk, heer van Matha
Godfried, kruisvaarder,
een dochter, gehuwd met Ranulfus van Jarnac.
Hij trouwde met
52334729 Pontia van La Marche, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem VI van Angoulême, geboren in 1115 in ? (zie 26167364).
52334730 Raymond I van Turenne, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334731 Mathilde du Perche, geboren in 1085 in ?. Zij is overleden in 1143 in ?, 57 of 58 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Margaretha van Turenne, geboren in 1117 in ? (zie 26167365).
52334732 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in 1081 in Parijs. Hij is overleden op 01-08-1137 in Béthisy-Saint-Pierre, 55 of 56 jaar oud.
Notitie: Lodewijk VI, volledig: Lodewijk Theobald, de Dikke, (Parijs, eind 1081 – Château de la Douye te Béthisy-Saint-Pierre, 1 augustus 1137) was koning van Frankrijk van 29 juli 1108 tot 1137. Zijn bijnaam was letterlijk bedoeld, Lodewijk was dik en werd bij zijn leven al "de Dikke" genoemd. Lodewijk werd geboren in Parijs als zoon van Filips I van Frankrijk en Bertha van Holland (1055-1094).

Lodewijk werd opgevoed in de abdij van Saint-Denis, samen met zijn latere raadsman Suger. In 1092 werd hij benoemd tot graaf van de Vexin en de steden Mantes-la-Ville en Pontoise. Dit plaatste hem in het front tegen Normandië/Engeland. Zijn vader verstootte zijn moeder om te kunnen trouwen met Bertrada van Montfort, wat leidde tot een politieke crisis in Frankrijk. De jonge Lodewijk bleef zo veel mogelijk weg van het hof. In 1097 neemt hij deel aan de verdediging van de Vexin tegen Willem II van Engeland en in 1098 werd hij tot ridder geslagen.

Ondanks de pogingen van zijn stiefmoeder om haar zoons koning te laten worden, werd Lodewijk in 1100 door zijn vader als erfgenaam aangewezen. In dat jaar maakte hij een reis naar Londen. Een poging van Bertrada om hem daar gevangen te laten nemen mislukte. Op de terugweg werd een aanslag op Lodewijk door een geestelijke verijdeld. In 1101 werd Lodewijk benoemd tot graaf van de Vermandois. Zijn vader was toen al zo verzwakt dat Lodewijk in feite al als koning regeerde. Hij werd in 1101 vergiftigd maar werd genezen door een joodse arts.

In 1104 verzoende Lodewijk zich met Betrada. En hij verloofde zich met Lucienne de Rochefort, een verwante van Bertrada. In 1107 zou Lodewijk de verloving laten verbreken, met een te nauwe bloedverwantschap als excuus. In 1106 accepteerde Lodewijk dat Hendrik I van Engeland Normandië veroverde, waardoor Engeland en Normandië weer een verenigd rijk werden.

Filips overleed op 29 juli 1108. Lodewijk was formeel zijn erfgenaam maar zijn positie werd bedreigd door zijn stiefbroers.

Lodewijk werd op 3 augustus 1108 in grote haast te Orléans tot koning gekroond. De kroning kon niet in Reims (de gebruikelijke plaats voor de kroning van Franse koningen) plaatsvinden omdat die stad door een conflict over de bisschopsfunctie onder een interdict viel. Bovendien werd de stad gecontroleerd door Lodewijks halfbroer Filips en diens bondgenoot Theobald IV van Blois. Er waren nauwelijks grote vazallen of kerkvorsten aanwezig bij de kroning.

De geldigheid van de kroning werd tevergeefs aangevochten door zijn halfbroers. Betrada besloot daarna om zicht terug te trekken in een klooster. Guy van Rochefort (de vader van Lucienne) kwam echter in opstand. Lodewijk veroverde zijn kasteel in Gournay-sur-Marne. Guy stierf en zijn partij werd nu aangevoerd door Hugo van Crécy, die zich weer verbond met Hugo van le Puiset. En omdat Hugo van le Puiset de fout maakte om de gebieden rond Chartres te plunderen, koos Theobald van Blois de kant van Lodewijk. Met de steun van Theobald kon Lodewijk zich handhaven, maar het gebied dat hij daadwerkelijk onder controle had was niet groter dan de regio rond Parijs, Orléans en Senlis. De rest van Frankrijk werd geregeerd door edelen die feitelijk onafhankelijk waren.

Lodewijk was bijna 30 jaar koning en al die tijd was hij verwikkeld in conflicten met Normandië/Engeland en lokale opstandige edelen en roofridders binnen zijn eigen domeinen. Vlaanderen en Vermandois waren meestal zijn bondgenoot, Blois en Anjou wisselden regelmatig van kant. Een chronologisch overzicht:
1109 Lodewijk veroverde La Roche-Guyon, op de grens van Normandië
1110 Een poging om het sterke Normandische kasteel van Gisors te veroveren, liep uit op een nederlaag. Dit leidde tot enkele jaren van schermutselingen
1111 Lodewijk veroverde samen met Theobald van Blois Le Puiset en nam Hugo gevangen. Lodewijk bouwde in de omgeving een eigen kasteel Toury. De Normandische edelman Robert I van Meulan brandschatte Parijs als vergelding voor plunderingen van zijn bezittingen door koninklijke troepen.
1112 de graaf van Corbeil overleed zonder directe erfgenaam en Lodewijk liet het graafschap terugvallen aan de kroon. Theobald had echter ook een aanspraak op het graafschap en koos nu de kant van de opstandelingen. Lodewijk liet in reactoe Hugo van le Puiset vrij, met de afspraak dat die zich tegen Theobald zou keren. Maar ondanks zijn beloften sloot die zich direct bij de opstandelingen aan. Lodewijk sloot nu een bondgenootschap met Robrecht II van Jeruzalem. Hugo van le Puiset veroverde het kasteel van Toury maar Lodewijk wist het weer terug te veroveren. Lodewijk en Roeland I van Vermandois versloegen in een veldslag Hugo van le Puiset, Hugo van Crecy, Theobald van Blois en anderen. Later dat jaar versloeg en doodde Theobald van Blois, Robrecht van Vlaanderen in een veldslag bij Meaux.
1113 Vrede van Gisors met Hendrik I van Engeland. Lodewijk moest daarvoor grote concessies doen. Ondertussen bleef Lodewijk de Normandische tegenstanders van Hendrik steunen. Ook sloot Lodewijk een bondgenootschap met Anjou.
1114 Lodewijk wist eindelijk Hugo van Crecy en zijn familie te onderwerpen. Hugo werd monnik. Hun bezittingen werden door Lodewijk verdeeld: Bray-sur-Seine werd door Lodewijk aan Theobald van Blois gegeven. Zelf hield hij Montlhéry, Gometz en Châteaufort. Lodewijk sttuurde troepen naar Amiens ter ondersteuning van de bisschop tegen Thomas I van Coucy. Toen Thomas ook nog de moordenaars van de bisschop van Laon onderdak bood, liet Lodewijk hem excommuniceren.
1115 Lodewijk versloeg Thomas maar kreeg daarbij een pijl in zijn borst.
1116 Na de onderwerping van Thomas en het overlijden van diens vader, gaf Lodewijk het graafschap Amiens aan Adelheid van Vermandois. Dat zou tot een langdurige vete tussen Thomas en de familie van Vermandois leiden
1118 Lodewijk onderwierp Hugo van le Puiset definitief en dwong hem om in ballingschap te gaan in Palestina. Lodewijk steunde een opstand van Normandische edelen onder Willem Clito tegen Hendrik I van Engeland. Willem was een neef van Hendrik en eiste de titel van hertog van Normandië op, omdat Hendrik die titel in 1106 op zijn vader had veroverd. Lodwijk kon echter geen leger sturen door het verzet van Theobald van Blois, die Hendrik steunde. Hendrik wist de opstand grotendeels te onderdrukken.
1119 Lodewijk onderwierp Theobald en trok met zijn leger naar Normandië. Hij veroverde Ivry maar werd verslagen bij Breteuil. Boudewijn VII van Vlaanderen werd door Hendrik verslagen en gedood. Een nieuwe inval van Lodewijk in Normandië mislukte en hij kon alleen door vlucht aan gevangennemning ontsnappen. Fulco V van Anjou koos de kant van Hendrik, en Lodewijk moest de strijd opgeven.
1122 Lodewijk intervenieerde in de Auvergne ten gunste van de bisschop, tegen de graaf
1123 een nieuwe poging om Willem Clito de macht te laten grijpen in Normandië mislukte
1126 opnieuw interventie in Auvergne, de graaf vroeg steun aan de hertog van Aquitanië maar die koos er juist voor om de koning te huldigen
1127 Lodewijk bestrafte de moord op Karel de Goede door de betrokkennen van een toren in Brugge te laten werpen. Omdat Karel geen erfgenamen had wees Lodewijk nu Willem Clito aan als graaf van Vlaanderen maar die kreeg met veel verzet te maken. Uiteindelijk werd Diederik van de Elzas de nieuwe graaf. Tijdens Lodewijks afwezigheid kwam het tot een conflict tussen de koningin en de machtige kanselier Stephanus van Garlande die probeert steeds meer macht voor zichzelf en zijn familie te verwerven. Adelheid liet de huizen van Stephanus en zijn partijgangers in Parijs verwoesten.
1128 Stephanus kreeg steun van Theobald van Blois en Hendrik I van Engeland. Na een beleg van twee maanden veroverde Lodewijk samen met Roeland van Vermandois zijn kasteel bij Livry. Lodewijk werd door een pijl van een kruisboog in het been getroffen en Roeland verloor een oog. De macht van Stephanus was gebroken. Hij verzoende zicht met Lodewijk en zou zelfs nog een keer kanselier worden.
1129 Lodewijk wees zijn zoon Filips aan als opvolger.
1130 Lodewijk en Roeland van Vermandois versloegen en doodden Thomas van Marle, nadat die eerder de Vermandois had aangevallen en een jongere broer van Roeland had gedood
1131 Filips stierf door een val van zijn paard. Lodewijk wees nu zijn zoon Lodewijk aan als opvolger, die in Reims door paus Innocentius II wordt gezalfd en gekroond
1132 Diederik van de Elzas huldigde Lodewijk als heer
1137 Lodewijk trok op tegen de roofridders van Saint-Brisson-sur-Loire. Tegen het advies van zijn adviseurs die van mening zijn dat hij door zijn zwaarlijvigheid (zijn bijnaam is letterlijk bedoeld en werd al tijdens zijn leven gebruikt) en chronische buikklachten niet tot deze onderneming in staat was. Lodewijk werd getroffen door dysenterie, en overleed.

Lodewijk trouwde op 28 maart 1115 in de Notre-Dame van Parijs met Adelheid van Maurienne, wat al aangaf dat zijn ambities tot in het zuiden van Frankrijk reikten. In 1119 steunde hij de keuze van paus Calixtus II en kwam daarmee in conflict met keizer Hendrik V. In 1124 trok Hendrik V met een leger naar Frankrijk. Het lukte Lodewijk met de steun van Theobald van Blois en de hertog van Aquitanië om een groot leger op de been te brengen. De legers ontmoetten elkaar bij Metz en vanwege de onverwachte sterkte van het Franse leger besloot Hendrik om van strijd af te zien en zich terug te trekken.

Lodewijk werd door alle tijdgenoten beschreven als een vriendelijke en vrolijke man. Maar hij was ook een krachtdadige koning die van groot belang was voor de vestiging van de koninklijke macht in Frankrijk. Onder zijn bewind bloeiden de economie en de steden in de gebieden die onder zijn bewind stonden. Vanaf 1110 heeft hij steden stadsrechten gegeven. Bij zijn dood was Parijs de grootste stad van Frankrijk geworden. Lodewijk stichtte daar de abdijen van Sint-Vicor en Saint-Lazare, en een vrouwenklooster op de Montmartre. Hij stelde een jaarmarkt in te Parijs en liet de oude Romeinse brug door een nieuwe stenen brug vervangen. Lodewijk rekruteerde zijn medewerkers uit de lagere adel en geestelijkheid om zo de macht van de grote adellijke families in te perken. Hij dwong zijn directe vazallen om zijn wetten te hanteren en geen eigen wetten te maken. Lodewijk stelde een koninklijke raad in.

In 1137 werd hij door de stervende hertog van Aquitanië belast met de taak om een goede echtgenoot voor zijn erfdochter Eleonora van Aquitanië te vinden. Lodewijk liet deze kans om de positie van de Franse kroon te versterken niet voorbij gaan en verloofde haar direct met zijn zoon en kroonprins Lodewijk VII van Frankrijk.

Lodewijk en Adelheid kregen de volgende kinderen:
Filips (1116-1131)
Lodewijk VII (1120-1180)
Hendrik (1121-1175), aartsbisschop van Reims
Robert I van Dreux (ca. 1123-1188)
Constance (ca.1124-1176), gehuwd met Eustaas IV van Boulogne, daarna met Raymond V van Toulouse
Filips (1131-1161) , bisschop van Parijs

Lodewijk had ook nog een dochter bij Marie de Breuillet: Isabelle (circa 1105 - vóór 1175), zij trouwde rond 1119 met Willem van Chaumont, vermoedelijk de zoon van Hugo I van Vermandois.
Hij trouwde, 33 of 34 jaar oud, op 28-03-1115 in Parijs met de ongeveer 23-jarige
52334733 Adelheid van Savoye, geboren omstreeks 1092 in ?. Zij is overleden op 18-11-1154 in Montmartre, ongeveer 62 jaar oud.
Notitie: Adelheid van Savoye, ook van Maurienne, (ca. 1092 - Montmartre, 18 november 1154) was een dochter van Humbert II van Savoye en van Gisela van Bourgondië, en dus een nicht van paus Callixtus II.

Zij trouwde op 28 maart 1115 te Parijs met Lodewijk VI van Frankrijk. Als koningin had ze een actief aandeel in het bestuur, ze wordt in 45 aktes van Lodewijk vermeld. In 1127 trad ze tijdens de afwezigheid van Lodewijk zelfstandig op tegen de kanselier Stephanus van Garlande die zoveel macht verzamelde dat hij een bedreiging vormde voor de positie van de koning. Na de dood van Lodewijk probeerde ze de invloed van de abt Suger in te perken. Toen dit mislukte moest ze zich terugtrekken op haar landgoederen bij Compiègne. Volgens eigentijdse beschrijvingen was ze lelijk maar vroom en vriendelijk.

Lodewijk en Adelheid kregen de volgende kinderen:
Filips (1116-1131)
Lodewijk VII (1120-1180)
Hendrik (1121-1175), aartsbisschop van Reims
Robert I van Dreux (ca. 1123-1188)
Constance (ca.1124-1176), gehuwd met Eustaas IV van Boulogne, daarna met Raymond V van Toulouse
Filips (1131-1161) , bisschop van Parijs

In 1141 hertrouwde zij met constable Mattheus I van Montmorency. In 1153 trok zij zich terug in de abdij van Montmartre, die zij samen met haar zoon Lodewijk gesticht had. Zij stierf er het jaar nadien.
Zij trouwde (2), ongeveer 49 jaar oud, in 1141 met Matheus I van Montmorency.
Kind uit dit huwelijk:
I. Peter I van Courtenay, geboren in 1126 in ? (zie 26167366).
52334734 Reinout van Courtenay, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden op 27-09-1161 in ?, ongeveer 61 jaar oud.
Notitie: Reinout van Courtenay (ca. 1100 - 27 september 1161 was een zoon van Miles van Courtenay en Ermengarde van Nevers. Hij huwde met Helena of Hawise van Donjon, en werd de vader van:
Willem
Robert van Okehampton (1183-), stamvader van de graven van Devon,
Reinout (-1194)
Elisabeth (1127-1205) , gehuwd met Peter, zoon van Lodewijk VI van Frankrijk.
Hij trouwde, ten hoogste 47 jaar oud, vóór 1147 in ? met
52334735 Helena van Donjon, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Elisabeth van Courtenay, geboren in 1127 in ? (zie 26167367).
52334736 Raymond Berengarius IV van Barcelona, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334737 Petronella van Aragôn, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Aragón, geboren in 1157 in Huesca (zie 26167368).
52334738 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334739 Richeza van Polen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancha van Castilië, geboren in 1154 in ? (zie 26167369).
52334740 Rostaing II van Sabran, geboren in 1105 in ?. Hij is overleden in 1180 in ?, 74 of 75 jaar oud. Hij is weduwnaar van Constance Amicia van Avignon (1110-1136), met wie hij trouwde (1), 24 of 25 jaar oud, in 1130 in ?.
Hij trouwde (2), 34 of 35 jaar oud, in 1140 in ? met de 19 of 20-jarige
52334741 Rose van Avignon, geboren in 1120 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinier van Sabran, geboren in 1150 in ? (zie 26167370).
52334742 Willem II van Forcalquier, geboren in ?. Hij is overleden in 1209 in ?.
Notitie: Willem II (IV) van Forcalquier (-1209) was een zoon van Bertrand I van Forcalquier en van Josina. Samen met zijn broer Bertrand II volgde hij in 1144 zijn vader op als graaf van Forcalquier.

Zij kenden een rustige regering totdat keizer Frederik I Barbarossa in 1162 het graafschap Forcalquier toewees aan de graaf van Provence. De officiële reden was dat de graven van Forcalquier geen trouw hadden gezworen aan de keizer. De graven van Forcalquier dienden daarom in de toekomst getrouwheid te zweren aan de graven van Provence. Willem slaagde erin om in 1174 deze beslissing te laten terugdraaien. Willems broer Bertrand verbleef toen in het Heilig Land. Vooraleer hij in 1168 naar het Heilig Land was vertrokken had Willems broer Bertrand de stad Manosque op de Durance overgedragen aan de hospitaalridders en de rest van het graafschap aan Willem, op voorwaarde dat deze de schenking aan de hospitaalridders aanvaardde.

Willem raakte vervolgens verwikkeld in een strijd met Alfons II van Aragón. Deze strijd mondde uit in een verdrag dat in 1198 werd afgesloten in Aix. Ter bezegeling van dit verdrag werd zijn kleindochter Gersindis uitgehuwelijkt aan Alfons II van Provence, waarbij Gersindis het graafschap Forcalquier kreeg toegewezen. Willem zelf behield wel het vruchtgebruik. Willem raakte nadien in onmin met Alfons II van Provence, en schonk daarop aan Beatrix, de jongere zuster van Gersindis, een deel van zijn graafschap, namelijk Gapenois en Embrunois. Vervolgens brak een oorlog uit tussen Willem en Alfons II van Provence. Na de beëindiging van deze oorlog trok Willem op pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. Hij bevestigde in 1206 de rechten van Avignon.

In januari 1208 schonk Willem zijn paleis van Manosque aan het hospitaal van Sint-Gillis. Hij stierf in 1209. Door zijn dood werd het graafschap Forcalquier ingelijfd bij Provence. Willem van Sabran, een zoon van Guiraud van Sabran en Adelheid, dochter van Bertrand I van Forcalquier, maakte nog aanspraken op het graafschap en nam de wapens op tegen de graaf van Provence. In een verdrag van 1220 werden aan Willem van Sabran bepaalde gebieden toegewezen. Mede daardoor bleef hij vervolgens wel de titel van graaf van Forcalquier verder dragen.

Willem was getrouwd met Adelheid van Béziers, vermoedelijk uit de familie Trencavel. Hun dochter was Gersindis, die in 1178 huwde met Reinier van Sabran, heer van Caylar en van Ansouis. Hun dochter, eveneens Gersindis (1180-1242) genaamd, huwde in 1193 met graaf Alfons II van Provence. Een andere dochter Beatrix huwde in 1202 met Gigo/Guiges VI van Vienne.
Hij trouwde in 1157 in ? met de 19 of 20-jarige
52334743 Adelheid van Béziers, geboren in 1137 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gersindis van Forcalquier, geboren in 1160 in ? (zie 26167371).
52334744 Amadeus III van Savoye, geboren in 1094 in ?. Hij is overleden in 1148 in Nicosia, 53 of 54 jaar oud.
Notitie: Amadeus III van Savoye (1094 - Nicosia, 1148), was de oudste zoon van graaf Humbert II van Savoye en Gisela van Bourgondië.

Hij volgde zijn vader op als graaf van Savoye en zette diens politiek voort. Samen met Bernard van Clairvaux begeleidde hij koning Lodewijk VII van Frankrijk op de Tweede Kruistocht. Hij stichtte in 1125 het huisklooster in Hautecombe.

Amadeus was gehuwd met Mathilde van Albon, dochter van graaf Guido III van Grenoble, en had de volgende kinderen:
Humbert III van Savoye (1136-1189), zijn opvolger
Mathilde (rond 1130 - 1157), in 1146 gehuwd met koning Alfons I van Portugal (1110-1185)
Adelheid, gehuwd met graaf Humbert III van Beaujeu (-1174)
Juliana (-1194), abdis van Saint-André-le-Haut in Vienne
Margaretha
Agnes, gehuwd met graaf Willem I van Genève (-1195)
Jan, monnik
Peter, monnik
Willem.
Hij trouwde met
52334745 Mathilde van Albon, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Humbert III van Savoye, geboren op 04-08-1136 in Avigliana (zie 26167372).
52334746 Gerald I van Mâcon, geboren in ?. Hij is overleden in 1184 in ?.
Hij trouwde met
52334747 Guigone of Maurette van Salins, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Bourgondië, geboren in ? (zie 26167373).
52334748 Amadeus I van Genève, geboren in 1098 in ?. Hij is overleden in 1178 in ?, 79 of 80 jaar oud.
Hij trouwde met
52334749 Mathilde van Cuseau, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem I van Genève, geboren in 1132 in ? (zie 26167374).
52334750 Aymon van Foucigny, geboren in 1115 in ?. Hij is overleden in 1192 in ?, 76 of 77 jaar oud.
Hij trouwde met
52334751 Clemence van Besancon, geboren in 1115 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Foucigny ( Bourgondië ), geboren in 1148 in ? (zie 26167375).
52334768 Alberic van Mello, geboren in 1080 in Mello. Hij is overleden in 1111 in ?, 30 of 31 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 1 jaar oud, omstreeks 1081 in ? met de ongeveer 1-jarige
52334769 Adele de Bulles Dammartin, geboren in 1082 in ?. Zij is overleden in 1105 in ?, 22 of 23 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alberic I van Mello, geboren omstreeks 1102 in ? (zie 26167384).
52334770 Lancelin van Dammartin-Aumale, geboren in 1089 in ?. Hij is overleden in 1137 in ?, 47 of 48 jaar oud.
Hij trouwde met
52334771 Clementia van Montbéliard, geboren in 1089 in ?. Zij is overleden in 1152 in ?, 62 of 63 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Clementia van Dammartin-Aumale, geboren in 1110 in Dammartin-en-Goele (zie 26167385).
52334772 Hugo I van Clermont Beauvais, geboren in 1035 in ?. Hij is overleden in 1101 in ?, 65 of 66 jaar oud.
Hij trouwde met
52334773 Margaretha van Ramerupt, geboren omstreeks 1041 in ?. Zij is overleden omstreeks 1100 in ?, ongeveer 59 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinald van Clermont Beauvais, geboren omstreeks 1082 in ? (zie 26167386).
52334776 gwijde II van Ponthieu, geboren in ?. Hij is overleden op 25-12-1147 in Efeze.
Hij trouwde met
52334777 Ida, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Jan I van Ponthieu, geboren in ? (zie 26167388).
52334780 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334781 Adelheid van Savoye, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in ? (zie 26167390).
52334782 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334783 Berengaria van Barcelona, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Constance van Castilië, geboren in 1136 in ? (zie 26167391).
52334784 Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden in 1180 in ?, 59 of 60 jaar oud.
Hij trouwde, 39 of 40 jaar oud, op 13-11-1160 in ? met de ongeveer 20-jarige
52334785 Adelheid van Blois, geboren omstreeks 1140 in ?. Zij is overleden op 04-06-1206 in ?, ongeveer 66 jaar oud.
Notitie: Adelheid van Champagne (± 1140 – 4 juni 1206) was de derde vrouw van koning Lodewijk VII van Frankrijk. Bronnen vermelden haar ook wel onder de naam Alix, Alice of Adele van Champagne. Zij was een dochter van graaf Theobald IV van Blois.

Nauwelijks één maand na de dood van zijn tweede vrouw Constance van Castilië (-1160), trad Lodewijk VII met haar in het huwelijk, op 13 november 1160. Vier jaar later schonk zij hem een zoon, genaamd Dieudonné, die zijn vader zou opvolgen als Filips II Augustus. Toen koning Lodewijk fysiek begon af te takelen en het zeker werd dat hij zijn zoon tot zijn medekoning zou aanstellen, begon Adelheid deze op verstikkende wijze te betuttelen en te intrigeren in het voordeel van haar broers Hendrik van Champagne, die reeds eerder blijk had gegeven van territoriale ambities, en Theobald van Blois. Misbruik makend van haar macht wist zij deze uit te huwelijken aan de dochters die Lodewijk VII had bij zijn eerste vrouw Eleonora van Aquitanië.

Filips, die zich ergerde aan de betutteling door zijn moeder, had echter haar intriges door en toen hij in 1190 vertrok voor de Derde Kruistocht vertrouwde hij het regentschap toe aan háár en haar andere broer Willem, aartsbisschop van Reims (en Sens), maar wel onder strikte voorwaarden, zodat zij geen misbruik konden maken van hun macht.
De regenten mochten onder meer geen belastingen heffen en hadden géén toegang tot de koninklijke schatkamer, waarvan de hoede werd toevertrouwd aan de Tempeliers. Aangestelde baljuws moesten recht spreken in naam van de koning en konden, tenzij in geval van ernstig vergrijp, niet vervangen worden door de regenten, die regelmatig verslag moesten uitbrengen van hun verrichtingen. Op die manier manifesteerde Filips zijn uitdrukkelijke wens om zijn koninkrijk persoonlijk vanuit het oosten te blijven besturen. Overigens had hij het koninklijke zegel, dat nodig was om alle officiële documenten te bezegelen, met zich meegenomen.

Na de terugkeer van haar zoon in 1192 trok Adelheid van Champagne zich uit het openbare leven terug en hield zich enkel nog onledig met het stichten van abdijen. Zij overleed op 4 juli 1206.
Kind uit dit huwelijk:
I. Filips II van Frankrijk, geboren op 21-08-1165 in Parijs (zie 26167392).
52334786 Boudewijn van Henegouwen, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde in 1169 in ? met de 23 of 24-jarige
52334787 Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1194 in Brugge, 48 of 49 jaar oud.
Notitie: Margaretha van de Elzas (1145 - Brugge, 15 november 1194) was gravin van Vlaanderen van 1191 tot 1194.

Zij was de dochter van de Vlaamse graaf Diederik van de Elzas en zuster van zijn opvolger Filips van de Elzas. In 1160 was zij in het huwelijk getreden met Roland II van Vermandois maar omdat bleek dat hij lepra had is het huwelijk niet geconsumeerd en is het paar gescheiden. In 1169 trouwde ze met Boudewijn V, erfgenaam van Henegouwen en Namen.

Na de dood van haar kinderloze broer Filips werd Margaretha in 1191 erfgename van Vlaanderen, zodat zij en Boudewijn (als Boudewijn VIII van Vlaanderen) samen gravin en graaf van Vlaanderen werden, echter voor korte tijd, omdat zij reeds in 1194 overleed, waarna haar echtgenoot afstand deed van Vlaanderen ten voordele van hun zoon Boudewijn (IX). Ze is begraven in de Sint-Donaaskathedraal te Brugge.

Margaretha en Boudewijn kregen de volgende kinderen:
Isabella, koningin van Frankrijk, gravin van Valencijn
Boudewijn (IX), graaf van Vlaanderen en Henegouwen, keizer van het Latijnse Keizerrijk
Yolande, gehuwd met Peter II van Courtenay, keizer het Latijnse Keizerrijk na Hendrik
Filips, markgraaf van Namen
Hendrik, keizer van het Latijnse Keizerrijk, als opvolger van Boudewijn
Sibylle (1179-9 januari 1217), gehuwd met Guichard IV, heer van Beaujeu (-1216)
Eustatius (ovl. na 1217), legeraanvoerder van Hendrik in het Latijnse Keizerrijk, gehuwd met Angelina, dochter van Michaël I Komnenos Doukas, heer van Epirus.
Zij is weduwe van Roland II van Vermandois, met wie zij trouwde (1), 14 of 15 jaar oud, in 1160 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Isabella van Henegouwen, geboren op 23-04-1170 in Rijsel (zie 26167393).
52334788 Sancho III van Castilië, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden op 31-08-1158 in Toledo, 23 of 24 jaar oud.
Notitie: Sancho III (Spaans: Sancho III, el Deseado) (?, 1134 - Toledo, 31 augustus 1158) was koning van Castilië van 1157 tot zijn plotselinge dood in 1158. Hij was de oudste zoon van Alfons VII en Berenguela van Barcelona. Het testament van zijn vader bepaalde dat hij het Koninkrijk Castilië van zijn vader erfde; zijn broer Ferdinand II werd koning van León.

Hij trad op 4 februari 1151 in het huwelijk met Blanca van Navarra (ca. 1133-12 augustus 1156), dochter van koning Garcia IV van Navarra en kreeg één zoon en erfgenaam, Alfons VIII van Castilië.
Hij trouwde, 16 of 17 jaar oud, op 04-02-1151 in ? met de ongeveer 18-jarige
52334789 Blanca van Navarra, geboren omstreeks 1133 in ?. Zij is overleden op 12-08-1156 in ?, ongeveer 23 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons VIII van Castilië, geboren op 11-11-1155 in Soria (zie 26167394).
52334790 Hendrik II van Engeland, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334791 Eleonora van Aquitanië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Engeland, geboren in 1162 in ? (zie 26167395).
52334792 Alfons II van Aragón, geboren in 1157 in Huesca. Hij is overleden op 26-04-1196 in Perpignan, 38 of 39 jaar oud.
Notitie: Alfons II (Huesca, 1157 - Perpignan, 26 april 1196), bijgenaamd de Kuise, was de oudste zoon van koningin Petronila van Aragón en van Ramon Berenguer IV.

Hij volgde in 1162 zijn vader na zijn dood op als graaf van Barcelona, en volgde zijn moeder, die na de dood van haar echtgenote afstand deed van de Aragonese troon, op als koning van Aragón, waardoor Aragón en Barcelona een personele unie werd. In 1167 volgde hij zijn nichtje Dulcia II van Provence op als graaf van Provence (als Alfons I).

Alfons vergrootte zijn rijk met het graafschap Roussillon, het burggraafschap Nîmes en Béarn en heroverde Saragossa. Hij gaf als eerste in Europa de derde stand politieke rechten. Alfons begunstigde de troubadourkunst.

Hij was in 1174 gehuwd met Sancha van Castilië (1154-1208), dochter van koning Alfons VII van Castilië, en werd vader van:
Peter II (1176-1213)
Alfons II van Provence (1180-1209)
Ferdinand (1190-1249), abt van Monte Aragon
Eleonora (1182-1226) , in 1202 gehuwd met graaf Raymond VI van Toulouse (1156-1222)
Constance (1179-1222), in 1198 gehuwd met koning Emmerik van Hongarije (1174-1204) en in 1209 met keizer Frederik II (1194-1250)
Sancha, in 1211 gehuwd met graaf Raymond VII van Toulouse (1197-1249)
Dulcia, non
Sancho (jong overleden)
Raymond Berengar (jong overleden
Hij trouwde, 16 of 17 jaar oud, in 1174 in ? met de 19 of 20-jarige
52334793 Sancha van Castilië, geboren in 1154 in ?. Zij is overleden in 1208 in ?, 53 of 54 jaar oud.
Notitie: Sancha van Castilië (1154-1208) was het enige kind van Alfons VII van Castilië en diens tweede echtgenote Richeza van Polen. In 1174 trouwde zij met koning Alfons II van Aragón.
Het paar kreeg volgende kinderen:

Eleonora, in 1202 gehuwd met graaf Raymond VI van Toulouse (1156-1222)
Constance (1179-1222), in 1198 gehuwd met koning Emmerik van Hongarije (1174-1204) en in 1209 met Frederik II (1194-1250)
Sancha (1211-1241), gehuwd met graaf Raymond VII van Toulouse (1197-1249)
Alfons II van Provence (1180-1209)
Ferdinand (1190-1249), abt van Monte Aragón
Dulcia, non
Peter II (1176-1213)
Raymond Berengar.

Sancha steunde troubadours, zoals Giraud de Calanson en Peire Raymond. Zij kwam in een juridisch gevecht met haar echtgenoot over een aantal eigendommen die deel uit maakten van haar bruidsschat. In 1177 viel zij Ribagorza binnen en nam gewapenderhand bezittingen en verschillende kastelen in, die deel uit maakten van de kroon. Na het overlijden van haar echtgenoot in 1196 kwam zij op de achtergrond en trad in het klooster van Sijena in.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Provence, geboren in 1180 in ? (zie 26167396).
52334794 Reinier van Sabran, geboren in 1150 in ?. Hij is overleden in 1224 in ?, 73 of 74 jaar oud.
Hij trouwde, 29 of 30 jaar oud, in 1180 in ? met de 19 of 20-jarige
52334795 Gersindis van Forcalquier, geboren in 1160 in ?. Zij is overleden in 1193 in ?, 32 of 33 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gersindis van Forcalquier, geboren in 1180 in ? (zie 26167397).
52334796 Humbert III van Savoye, geboren op 04-08-1136 in Avigliana. Hij is overleden op 04-03-1189 in Chambéry, 52 jaar oud.
Notitie: Humbert III (Avigliana, 4 augustus 1136 - Chambéry, 4 maart 1189) was van 1148 tot 1189 graaf van Savoye en is sinds 1836 als Humbertus van Savoye een heilige van de Rooms-katholieke Kerk.

Hij was de oudste zoon van graaf Amadeus III van Savoye en Mathilde van Albon. Hij nam in 1184 het bestuur van het graafschap over bij de dood van zijn vader en leidde zijn land als een plichtbewust vorst. In de investituurstrijd koos hij als vroom man de kant van de paus.

Humbert huwde 4 keer:
met Faidiva, een dochter van Alfons Jordaan van Toulouse
met Gertrudis van Vlaanderen, dochter van graaf Diederik van de Elzas van wie hij scheidde en die hij opsloot. Zij werd bevrijd dankzij bisschop Robrecht van Kamerijk en keerde terug naar het hof van haar broer Filips I van de Elzas
met Clementia van Zähringen, dochter van Koenraad I van Zähringen, bij wie hij 3 dochters had: Sofia (1165-1202), die huwde met Azzo IV d’Este
Alicia (1166-1178), die verloofd was met koning Jan zonder Land van Engeland
Eleonora (- 1204), die huwde met Bonifatius I van Monferrato

met Beatrix, dochter van Gerald I van Mâcon, bij wie hij een zoon had:
Thomas I (1178-1233), zijn opvolger.


Zijn feestdag is op 4 maart.
Hij is weduwnaar van Faidiva van Toulouse, met wie hij trouwde (1), 14 of 15 jaar oud, in 1151 in ?. Hij is weduwnaar van Gertrudis van Vlaanderen, met wie hij trouwde (2), ongeveer 19 jaar oud, omstreeks 1155 in ?. Hij is weduwnaar van Clementia van Zähringen, met wie hij trouwde (3), 25 of 26 jaar oud, in 1162 in ?.
Hij trouwde (4), ongeveer 42 jaar oud, omstreeks 1178 in ? met
52334797 Beatrix van Bourgondië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Thomas I van Savoye, geboren omstreeks 1180 in ? (zie 26167398).
52334798 Willem I van Genève, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334799 Beatrix van Foucigny ( Bourgondië ), geboren in 1148 in ?. Zij is overleden in 1190 in ?, 41 of 42 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Genève, geboren in ? (zie 26167399).
52334800 Raymond Berengarius IV van Barcelona, geboren in 1113 in Barcelona. Hij is overleden op 08-08-1162 in Borgo San Dalmazzo, 48 of 49 jaar oud.
Notitie: Ramon Berenguer IV (Barcelona, 1113 - Borgo San Dalmazzo, 8 augustus 1162), bijgenaamd de heilige, was een zoon van graaf Raymond Berengarius III van Barcelona en diens tweede echtgenote Dulcia van Provence.

Hij volgde in 1131 zijn vader op als graaf van Barcelona. Tevens was hij graaf van Osona en Besalu. Ook trad hij op als graaf-regent (en daarom geteld als graaf Berengarius Raymond II) voor Raymond Berengarius III van Provence.

In 1137 werd hij prins-regent van Aragón, als deel van een huwelijksplanning (1151) met Petronila van Aragón (1136-1174), dochter van Ramiro II.

Raymond Berengarius steunde de reconquista van Castilië en slaagde er in om Almería te heroveren in 1147. Als graaf van Barcelona en de Provence, streed hij tegen de graaf van Toulouse en verwierf hij het heerschap over Béarn.

Hij was vader van:
(Ramon) = Alfons II (1154-1196)
Dulcia (1159-1198), in 1175 gehuwd met Sancho I van Portugal (1154-1211)
Sancho (1161-1226), graaf van Roussillon
(Pedro) = Raymond Berengarius IV van Provence| (-1181), regent van Provence
Raymond Berengar (-1213), aartsbisschop van Narbonne.
Hij trouwde, 37 of 38 jaar oud, in 1151 in ? met de 15 of 16-jarige
52334801 Petronella van Aragôn, geboren op 29-06-1135 in Huesca. Zij is overleden op 17-10-1174 in Barcelona, 39 jaar oud.
Notitie: Petronella van Aragon, Spaans: Patronila Ramírez, Frans: Pétronille; (Huesca, 29 juni 1135 – Barcelona, 17 oktober 1174) was koningin van Aragón van 1137 tot 1162. Ze was de dochter van Ramiro II van Aragón, en Agnes van Aquitanië (in Spanje beter bekend als Inés de Poitou).

Petronella kwam op een nogal ongewone wijze op de troon. Haar vader Ramiro was bisschop van Barbastro-Roda toen zijn broer Alfons I van Aragón in 1134 stierf aan verwondingen opgelopen in een veldslag. Ramiro, die tot priester was gewijd, kreeg hierop pauselijke dispensatie om voor de voortzetting van de dynastie en de troonopvolging te zorgen. Hierdoor werd hij bekend als de koning-monnik. Hij huwde met Agnes, dochter van Willem IX van Aquitanië en Gascogne om zo voor een troonopvolger te zorgen. Toen zijn dochter amper twee jaar oud was werd ze beloofd aan Ramon Berenguer IV, Graaf van Barcelona. Meteen hierna deed Ramiro troonsafstand ten voordele van zijn dochter om zich terug te trekken in een klooster.

De Aragonese monarchie was tot dusver enkel in de mannelijke overgeërfd, dus was Petronella’s opvolging een uitzondering voor die tijd. Bastaardschap was geen hindernis voor de troonopvolging in Aragon, de stichter van hun lijn, Ramiro I was zelf een bastaard. De enige erfgenaam dan in mannelijke lijn,Garcia IV van Navarra, was echter een te verre verwant. Hij was een zoon van Ramiro II’s neef in de tweede graad. Petronella’s opvolging creëerde aldus een nieuw geval in de troonopvolging in Aragon.

Petronella trouwde met Raymond Berengar II in 1150. Zolang hij leefde regeerde ze nominaal ieder over hun eigen gebieden, alhoewel de graaf het laatste woord had over zowel Aragon en Catalonië. Na zijn dood deed zij troonsafstand voor hun oudste zoon, Ramon, die in navolging van de Aragonese tradities, zijn naam veranderde in Alfonso. Hij werd de eerste die heerste over zowel Aragon en Catalonië (in Catalonië als Alfonso I) waarmee er een dynastieke unie ontstond die zou duren tot de afschaffing van de Kroon van Aragon in 1707.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Aragón, geboren in 1157 in Huesca (zie 26167400).
52334802 Alphons VII van Castilië, geboren op 01-03-1105 in Caldas de Reyes, Pontevreda. Hij is overleden op 21-08-1157 in Fresneda, 52 jaar oud.
Notitie: Alfons VII (Caldas de Reyes, Pontevedra, 1 maart 1105 – Fresneda, 21 augustus 1157), oorspronkelijk Alfonso Raimúndez genaamd, was koning van Galicië vanaf 1119, en van Castilië en León vanaf 1126 tot aan zijn dood. Zijn ouders waren Urraca van Castilië en Raymond van Bourgondië. Hij was de kleinzoon van Alfons VI van Castilië, van wie hij in 1135 ook de keizerstitel overnam.

Zijn jeugd werd vertroebeld door de machtsstrijd om de heerschappij over Castilië en León tussen zijn moeder Urraca en haar tweede echtgenoot, Alfons I van Aragón. Bij het overlijden van koningin Urraca moest zijn stiefvader zijn aanspraken laten varen, waardoor Alfons koning van Castilië en León werd.

Toen in 1146 de invasie van de Almohaden begon, sloot hij een bondgenootschap met de Almoraviden om de Almohadische expansie in Zuid-Spanje tegen te houden. Een aantal militaire successen vergrootten wel zijn persoonlijke prestige, maar droegen uiteindelijk weinig bij aan de verdere uitbreiding van zijn grondgebied. Integendeel, in 1157 ging Almería verloren, en Córdoba kon hij slechts drie jaar bezetten.

Ondanks het prestige dat aan de keizerstitel verbonden was, slaagde Alfons VII er niet in de heersende tendensen naar autonomie binnen het Iberisch Schiereiland het hoofd te bieden. Hij kon niet verhinderen dat Portugal zich in 1140 onafhankelijk verklaarde. Bij zijn dood werd het koninkrijk verdeeld onder zijn twee zonen: Sancho kreeg Castilië en Ferdinand kreeg León.

In 1128 huwde Alfons in Saldaña, Palencia, met Berengaria van Barcelona (1105-1149), een dochter van graaf Raymond Berengarius III van Barcelona,
hun kinderen waren:
Ramón (1131-1151)
Sancho (1134-1158)
Sancha (1137-1179), in 1157 gehuwd met Sancho VI van Navarra
Ferdinand (1137-1188)
Constance (1141-1160), in 1154 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk
García (1142-1146)
Alfonso (1145-1149)

In 1152 met Richeza van Polen (1140-1185), hun kinderen waren:
Fernando (1153-1155)
Sancha (1156-1208), in 1174 gehuwd met Alfons II van Aragón

Uit buitenechtelijke relaties had Alfons nog twee kinderen:
bij Gontrada Pérez, Urraca (1126-1189), in 1144 gehuwd met García IV van Navarrabij Sancha Fernández,
Estefania (1150-1180), gehuwd met Fernán Ruiz de Castro
Hij is weduwnaar van Berengaria van Barcelona (1116-1149), met wie hij trouwde (1), 22 of 23 jaar oud, in 1128 in Saldãna.
Hij trouwde (2), 46 of 47 jaar oud, in 1152 in ? met de 11 of 12-jarige
52334803 Richeza van Polen, geboren in 1140 in ?. Zij is overleden op 16-06-1165 in ?, 24 of 25 jaar oud.
Notitie: Richeza van Polen, of van Everstein, (1140-16 juni 1165) was een dochter van Wladislaus II van Polen en van Agnes van Babenberg. Zij werd in 1152 de tweede echtgenote van koning Alfons VII van León en Castilië. Het paar kreeg een dochter, Sancha, die zou trouwen met Alfons II van Aragón. Na het overlijden van haar echtgenoot in 1157, hertrouwde Richeza met Raymond Berengarius III van Provence, bij wie zij een dochter Dulcia (-1172) kreeg. Toen ook Raymond Berengarius was overleden, trouwde Richeza een derde maal, met Raymond V van Toulouse.
Zij trouwde (2), minstens 17 jaar oud, na 1157 in ? met Raymond Berengarius III van Provence (1136-1166), minstens 21 jaar oud. Zij trouwde (3), ongeveer 22 jaar oud, omstreeks 1162 in ? met Raymond V van Toulouse (1134-1194), ongeveer 28 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancha van Castilië, geboren in 1154 in ? (zie 26167401).
52334804 Willem VII van Montpellier, geboren in 1131 in ?. Hij is overleden in 1172 in ?, 40 of 41 jaar oud.
Notitie: William VII van Montpellier was de oudste zoon van Willem VI en zijn vrouw Sibylle.

Leeftijd van rond de 15, erfde hij de heerschappij van Montpellier van zijn vader in 1146 onder de voogdij van zijn grootmoeder, Ermessende van Melgueil. In 1156 trouwde hij met Matilda van Bourgondië, dochter van Hugh II, hertog van Bourgondië.

Hij viel ziek in 1171 en maakte zijn wil op St Michael’s dag (29 september 1171), de benoeming van zijn broer Gui Guerrejat en John van Montlaur, bisschop van Maguelonne, zoals gezamenlijke beschermers van zijn jonge zonen. Hij stierf waarschijnlijk in 1172.

Hij en Matilda hadden negen kinderen:
Sibylle, die Rayomond Gaucelm trouwde van Lunel
Willem VIII van Montpellier
andere William, die tussen 1171 en 1180 stierven
Gui, genoemd Gui Burgundion nadat zijn moeder en om hem te onderscheiden van zijn oom Gui Guerrejat. Hij trouwde Azalais van Conas en had een dochter, Burgundione
Raymond, die werd Cisterciënzer monnik in Grandselve, toen bisschop van Lodève, dan (door 1192), bisschop van Agde
Guillemette, die trouwde met Raymond van Anduze, zoon van Bernard V van Anduze
Azalais of Adelaide
Marie
Clémence, die was al enige tijd een non, maar in 1199 huwde Rostaing van Sabran, agent van de graaf van Toulouse
Hij trouwde, 25 of 26 jaar oud, op 25-02-1157 in ? met de ongeveer 27-jarige
52334805 Mathilda van Bourgondië, geboren omstreeks 1130 in ?. Zij is overleden in 1172 in ?, ongeveer 42 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem VIII van Montpellier, geboren in ? (zie 26167402).
52334806 Alexios Kommenos, geboren in 1136 in ?. Hij is overleden in 1183 in ?, 46 of 47 jaar oud.
Hij trouwde met
52334807 Maria Dukaina, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eudokia van Komena, geboren in 1152 in ? (zie 26167403).
52334808 Géza II van Hongarije, geboren omstreeks 1130 in Tolna. Hij is overleden in 1161 in ?, ongeveer 31 jaar oud.
Notitie: Géza II (Tolna, rond 1130 - ?, 1161) was koning van Hongarije van 1141 tot 1162 en behoorde tot het huis van Árpád. Hij was de zoon van Béla II van Hongarije en volgde hem ook op, zij het als minderjarig heerser onder het regentschap van zijn oom van moederskant, prins Beloš van Rascia, die zichzelf het Banaat van Kroatië toekende in 1142.

Géza werd geboren in Polen. Als jongeman moest hij de aanspraak op de troon weerstaan van de bastaard Boris Conrad, zoon van de oude Hongaarse koningin Euphemia van Kiev. Géza was als volwassene een krachtig heerser. Hij ondersteunde de Welfen tegen de Hohenstaufen, en versloeg Hendrik II van Oostenrijk in 1146. Hij bood ook zijn zwager Iziaslav II van Kiev militaire ondersteuning en voerde een oorlog met de Byzantijnse keizer Manuel I Komnenos van 1149 tot 1155.

In 1146 huwt Géza met Euphrosina van Kiev, dochter van groothertog Mstislav I van Kiev.
Hun kinderen waren:
Stefanus III van Hongarije (1147-1172)
Béla III van Hongarije (1148-1196)
Helena van Hongarije (-1199), die huwde met hertog Leopold V van Oostenrijk
Elisabeth, die huwde met hertog Frederik van Bohemen.
Hij trouwde, ongeveer 16 jaar oud, in 1146 in ? met
52334809 Euphrosina van Kiev, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Notitie: Euphrosina van Kiev was een dochter van Mstislav I van Kiev en diens tweede echtgenote, een dochter van Dmitry Zavidich. In 1146 huwde zij met Géza II van Hongarije en het paar kreeg volgende kinderen:
Stefanus III van Hongarije (1147-1172)
Béla III van Hongarije (1148-1196)
Helena van Hongarije (-1199), die huwde met hertog Leopold V van Oostenrijk
Elisabeth van Hongarije, die huwde met hertog Frederik van Bohemen.
Kind uit dit huwelijk:
I. Béla III van Hongarije, geboren in 1148 in ? (zie 26167404).
52334810 Reinoud van Châtillon, geboren omstreeks 1125 in ?. Hij is overleden op 04-07-1187 in Slag bij Hattin, ongeveer 62 jaar oud.
Notitie: Reinoud van Chatillon (ook wel Reynauld) was heer van Châtillon (gelegen in het graafschap Champagne) en vorst van Antiochië (?, ca. 1125 - Slag bij Hattin, 4 juli 1187). Hij was jongere zoon uit een familie van de lagere adel, en ging met de Tweede Kruistocht (1145) naar het Heilige land om zijn geluk en fortuin te zoeken. Het blijft historisch gezien een mysterie waarom Constantia I van Antiochië, die sociaal een veel hogere positie had, met hem trouwt in 1153. Constantia had in 1149 haar eerste man verloren, Raymond van Poitiers, en om Antiochië te versterken wilde ze hertrouwen. Na zestien jaar van gevangenschap in Aleppo, trouwde Reinoud een tweede maal, nu met Stephanie van Milly en werd heer van Oultrejordain.

Reinoud (beneden) sluit de patriarch op in de stadstoren
Eén van zijn eerste daden was het opzij zetten van de Grieks patriarch van Antiochië, Amalrik van Limoges, die de bestuurszaken op zich had genomen na de dood van Constantia’s eerste echtgenoot. Na wreed mishandeld te zijn, vluchtte Amalrik naar het hof van keizer Manuel I van Byzantium. Rond 1154 sluit Reinoud een alliantie met de Armeense prins Thoros II, en samen plunderen en verwoesten ze in de loop van 1156 het eiland Cyprus, met de bedoeling om de Byzantijnse keizer te provoceren. Het was één van de grootste bloedbaden van de 12de eeuw, en het leverde Reinoud een hatelijke reputatie op, omdat hij al tot tweemaal toe mensen van zijn eigen geloof hardhandig aanpakte. Manuel was woedend, maar kwam door andere prioriteiten, niet onmiddellijk tussenbeide. Reinoud keerde naar Antiochië terug en verdedigde de hoofdstad tegen de aanvallen van de moslimleider Nur ad-Din. Het is nooit tot een treffen gekomen tussen de kruisvaarders en Manuel. Door bemiddeling tussen Boudewijn III van Jeruzalem en de keizer, koos Reinoud voor onderdanigheid. In 1159 ging hij met een steen rond zijn nek op zijn knieën voor de keizer. Dat gebeurde in Mamistra. De vernederde Reinoud moest daarop de keizer in Antiochië als zijn heer en meester binnenlaten in een grote show, waarin Manuels macht op alle mogelijke manieren werd opgehemeld.

In 1160 werd Reinoud gevangengenomen door Nur ad-Din en zou 16 jaar lang in de kerkers van Aleppo zitten. De moslimheerser vroeg een uitzonderlijk hoog losgeld van 120.000 gouden dinar, en men vraagt zich nu nog altijd af waarom Reinoud zo belangrijk was in de ogen van de moslims. Het is pas na de dood van Nur ad-Din dat hij vrijgelaten wordt en terugkeert naar Jeruzalem. Intussen was Constantia overleden, en hertrouwde hij met Stephanie van Milly, waardoor hij heer werd van de Krak van Moab, één van de meest indrukwekkende militaire forten in het gebied ten Oosten van de Dode Zee (het huidige Kerak). Het kasteel had echter het nadeel om dwars op een doorgangsroute voor de moslims te liggen. De dood van Nur ad-Din betekende echter de opkomst van Saladin, de gesel van de Christenen. In november 1177 overwinnen de christenen hem nog onder leiderschap van Reinoud in de slag van Ramallah. Saladin kan maar in extremis aan de dood ontsnappen, en men vergeet maar al te vaak dat dit een briljante prestatie van Reinoud was (zie "Het boek van de Twee Tuinen" van Baha ad-Din). Enkele jaren later, rond 1182, richt hij zijn aanvallen van op zee op de bedevaarders naar Mekka en Medina. Ook moslimkaravanen die in de buurt van het kasteel kwamen, werden vaak overvallen. Bij één van deze aanvallen werd Saladin’s zuster gevangengenomen[1]. Deze schennis zou Saladin hebben doen beloven om Reinoud te doden, als die ooit in zijn handen viel. Hij belegerde het kasteel tot tweemaal toe (zie - Beleg van Kerak), maar slaagde er niet in het fort in te nemen.

Intussen deden er zich opvolgingsproblemen voor in Jeruzalem. Na de dood van de jonge Boudewijn V van Jeruzalem, waren de kruisvaarders verdeeld in twee kampen. Reinoud ondersteunde Sibylla van Jeruzalem, de echtgenote van Guy van Lusignan, en het is ook Sibylla die tot koningin van Jeruzalem gekroond werd in 1186. Wederom trok Reinoud zich niets aan van een vierjarige wapenstilstand die Raymond III van Tripoli als regent voor Boudewijn V had gesloten met Saladin. Eind 1186 trok een grote karavaan uit Caïro door het gebied van Reinoud. Omdat deze zich beschermd dachten door de wapenstilstand hadden ze slechts een kleine verdediging meegenomen. Reinoud overviel de karavaan, en nam de handelaren mee naar Kerak. De woedende Saladin hield zich nog altijd aan het verdrag en verzocht Guy om vrijlating van de handelaren en een vergoeding van de verliezen. Guy beval Reinoud te doen wat Saladin verzocht, maar Reinoud sloeg het bevel in de wind. Saladin had nu geen reden meer om zich aan de wapenstilstand te houden.

Saladin onthoofdt Reinoud buiten zijn tent
De tegenstander van Guy, Raymond, die Isabella van Jeruzalem ondersteunde, riep de hulp in van Saladin. Anderen, zoals Reinouds stiefzoon, Bohemund III van Antiochië verzekerden Saladin dat ze zich aan het verdrag wilden houden. Saladin kon zich natuurlijk geen betere kans inbeelden om Jeruzalem in te nemen, en vestigde zich in Tiberias, dat aan Raymond toebehoorde. Reinoud werd gevangengenomen door Saladin na de befaamde Slag bij Hattin (4 juli 1187), samen met Guy van Lusignan. In die slag werd het christenleger volledig in de pan gehakt en kort daarop viel Jeruzalem in handen van de moslims. Saladin was Reinouds daden niet vergeten, en onthoofdde hem met zijn eigen zwaard dezelfde dag nog.

Het beeld dat van Reinoud naar voren komt is lang niet altijd positief. Wel kan gezegd worden dat hij een uitstekende en trouwe ridder was. Willem van Tyrus, die zelf tot de clerus behoorde en de belangrijkste historische bron is met betrekking tot Reinoud, was niet bepaald een groot bewonderaar van hem.
Hij trouwde, ongeveer 28 jaar oud, in 1153 in ? met de 25 of 26-jarige
52334811 Constance van Antiochië, geboren in 1127 in ?. Zij is overleden in 1163 in ?, 35 of 36 jaar oud.
Notitie: Constance van Antiochië (1127 - 1163) was enig kind van Bohemund II van Antiochië en Alice van Antiochië, dochter van koning Boudewijn II van Jeruzalem. Ze was vorstin van Antiochië van 1131 tot aan haar dood in 1163.

Constance was drie jaar oud toen haar vader, Bohemund II, overleed in 1130 tijdens een veldtocht door het Taurus-gebied. Vlakbij Anarzarbus kwam hij om het leven tijdens een hinderlaag, opgezet door emir Ghazi. Haar moeder Alice nam het regentschap op zich van het vorstendom Antiochië. Vreemd genoeg zocht ze steun bij de moslimleider Zengi in Mosoel. Koning Boudewijn II van Jeruzalem zag dit als verraad van zijn dochter, en stuurde Jocelin I van Edessa naar Antiochië om orde en gezag te laten gelden. Alice werd verbannen naar de havenstad Latakia, Constance werd opgenomen aan het koninklijk hof waarbij het regentschap van Antiochië door Jocelin I en Boudewijn werd waargenomen. Het jaar erop overleed Jocelin I in Kaysun, en later ook koning Boudewijn II. Constances moeder Alice liet haar macht weer gelden door Jocelin II van Edessa niet als regent te erkennen. Niet lang daarna legden de twee hun dispuut bij, en steunden Pons van Tripoli in zijn dispuut met de nieuwe koning van Jeruzalem, Fulco V van Anjou. Er volgde een kleine christelijke oorlog tussen de kruisvaartstaten en het koninkrijk Jeruzalem waarbij het kasteel Chastel Rouge belegerd werd door Fulco, en hij het dispuut met de kruisvaartstaten won. Alice werd opnieuw verbannen naar Latakia.

In 1135 wilde Alice, Constances moeder, dat haar dochter een huwelijk aanging met Manuel I Komnenos, maar Fulco besliste anders. Hij liet de dan 10-jarige Constance huwen met de 36-jarige Raymond van Poitiers, zoon van Willem IX van Aquitanië. Constance genoot een deel van haar opvoeding aan het Engelse hof. Ze werd deels onderwezen door Gerard de Jamberre, een meester der Maltezerorde die in het geheim ook om de hand van Constance gevraagd zou hebben. Het werd echter Raymond van Poitiers, die als pelgrim naar Antiochië moest komen, omdat de spanningen tussen de Frankische en Normandische bevolking erg groot was. Onder toezicht van Rudolf van Domfort werd het huwelijk in 1136 gesloten. Constance en Raymond kregen vier kinderen:
Bohemund III van Antiochië; die haar opvolgde in 1163
Boudewijn (overl ± 1176)
Maria van Antiochië, trouwde met Manuel I Komnenos;
Filippa van Antiochë, maîtresse van Andronicus I Comnenus, huwde met Humpfrey II van Toron.

Raymond kwam te overlijden tijdens de Slag bij Inab in 1149,

Constance werd geadviseerd om opnieuw een huwelijk aan te gaan. Ivo van Nesle, Graaf von Soissons (Huis Nesle), Walter van Falkenberg (Sint. Omer) en Ralph van Merle, Baron uit Tripoli waren voorname kandidaten. Constance wilde echter geen overeenkomst sluiten en vroeg een audiëntie aan bij Manuel I Komnenos, in de hoop met zijn steun uit de macht van het koninkrijk Jeruzalem los te komen en zo de onafhankelijkheid van Antiochië te waarborgen. De Byzantijnse steun was echter maar matig waardoor de verbondenheid nooit helemaal 100 procent werd. In 1152 zond Boudewijn III van Jeruzalem een bode naar Constance met de vraag of zij een bemiddelingsgesprek wilde voeren tussen Boudewijn en zijn moeder Melisende van Jeruzalem. Constance beantwoordde deze opdracht niet. Het jaar erop trouwde Constance in 1153 met Reynauld van Chatillon, een huwelijk dat door vele edelen als vreemd werd gezien, omdat Reinoud van lage adel was en na het verloop van de Tweede Kruistocht in het Heilige land verbleef. Hij maakte zich erg snel berucht door de patriarch Amalrik van Limoges gevangen te zetten en plundertochten te houden op de Middellandse zee. Hij werd in 1160 gevangengenomen door de stadhouder van Aleppo en de volgende zestien jaar zou hij in Aleppo verblijven. In 1159 huwde Byzantijns keizer Manuel I met Maria van Anthiochië, Constances dochter. In 1162 brak er een vete uit tussen Constance en haar zoon Bohemund III. De toen 18-jarige Bohemund III werd gesteund door het koninkrijk Jeruzalem. Constance wendde zich tot Constantijn Koloman, maar die steunde haar maar eenmalig. Bohemund won uiteindelijk dit dispuut en Constance werd uit Antiochië gezet en overleed nog hetzelfde jaar op 30-jarige leeftijd in ballingschap in 1163. Ze kreeg met haar tweede man Reinoud (Reynauld) vijf kinderen;
Agnes van Antiochië (1154- overl,1184), ze trouwde met Béla III van Hongarije.
Alice of Alix van Chatillon, huwde Azzo VI van Este
Boudewijn van Chatillon (overleden 1176)
Reinoud van Chatillon (jong overleden)
Jeanne van Chatillon, mogelijk de tweede vrouw van Bonifatius I van Monferrato.
Zij is weduwe van Raymond van Poitiers, met wie zij trouwde (1), 8 of 9 jaar oud, in 1136 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Châtillon, geboren in 1154 in ? (zie 26167405).
52334812 Peter I van Courtenay, geboren in 1126 in ?. Hij is overleden in 1183 in ?, 56 of 57 jaar oud.
Notitie: Peter van Frankrijk (1126 - 1183) was een jongere zoon van Lodewijk VI van Frankrijk en van Adelheid van Maurienne.
Samen met zijn broers Lodewijk VII en Robert trok hij mee met de Tweede Kruistocht. In 1150 huwde hij met Elisabeth van Courtenay een dochter van Reinout van Courtenay. Peter overleed in Palestina en werd later begraven in een tombe in de vloer van de Kathedraal van Exeter naast zijn vrouw Elisabeth.
Hij werd de vader van:
Peter II van Courtenay (1155-1219), die Latijns keizer van Constantinopel werd,
een dochter, gehuwd met Odo van la Marche,
Adelheid van Courtenay (1160-1218), gehuwd met Willem van Joigny en met Aymar Taillefer, graaf van Angoulême,
Eustachia (1164-1235), gehuwd met Willem van Brienne, heer van Ramerupt, zoon van Everhard II van Brienne, met Willem van Champlitte, vorst van Achaea, en met Willem I van Sancerre.
Clementia, gehuwd met Gwijde VI van Thiers.
Robert (1168-1239), heer van Champignelles-en-Puisaye,
Filips
Constance, gehuwd met Gasce van Poissy en met Willem van Breteuil.
Hij trouwde, 23 of 24 jaar oud, in 1150 in ? met de 22 of 23-jarige
52334813 Elizabeth van Courtenay, geboren in 1127. Zij is overleden in 1205, 77 of 78 jaar oud.
Notitie: Elisabeth van Courtenay (1127 - 1205) was een dochter van Reinout van Courtenay en van Hawise van Donjon. Zij huwde met Peter, een jongere zoon van Lodewijk VI van Frankrijk. Zij was de moeder van:
Peter II van Courtenay (1155-1219), die Latijns keizer van Constantinopel werd,
een dochter, gehuwd met Odo van la Marche,
Alice van Courtenay (1160-1218), gehuwd met Willem van Joigny en met Aymar Taillefer, graaf van Angoulême,
Eustachia (1164-1235), gehuwd met Willem van Brienne, heer van Ramerupt, met Willem van Champlitte, vorst van Achaea, en met Willem I van Sancerre.
Clementia, gehuwd met Gwijde VI van Thiers.
Robert (1168-1239), heer van Champignelles-en-Puisaye,
Filips
Constance, gehuwd met Gasce van Poissy en met Willem van Breteuil.
Kind uit dit huwelijk:
I. Peter II de Courtenay, geboren omstreeks 1167 in ? (zie 26167406).
52334814 Boudewijn V van Henegouwen, geboren omstreeks 1150 in ?. Hij is overleden op 17-12-1195 in Bergen ( België ), ongeveer 45 jaar oud.
Notitie: Boudewijn (?, ca. 1150 – Bergen (België), 17 december 1195), bijgenaamd de Moedige, was als Boudewijn V graaf van Henegouwen (1171–1195), als Boudewijn I markgraaf van Namen (1188–1195) en als Boudewijn VIII graaf van Vlaanderen (1191–1194).

Hij was de zoon van Boudewijn IV van Henegouwen en Aleidis van Namen, dochter van Godfried van Namen en verwierf in zijn tijd aanzienlijke invloed in het politieke leven van West-Europa. Boudewijn was in april 1169 getrouwd met Margaretha van de Elzas, zuster van Filips van de Elzas, graaf van Vlaanderen. Hiermee werd de vrede definitief die een einde had gemaakt aan een vete tussen de graven van Vlaanderen en Henegouwen die een eeuw had geduurd. In 1171 volgde Boudewijn zijn vader op als graaf van Henegouwen. In 1180 arrangeerde de kinderloze Filips een huwelijk tussen Boudewijns dochter Isabella en Filips II van Frankrijk. Isabella kreeg van haar oom het graafschap Artois mee als bruidsschat.

Boudewijn had bereikt dat zijn rijke en machtige oom Hendrik de Blinde, graaf van Namen en Luxemburg, die kinderloos was, hem tot erfgenaam had benoemd. Maar Hendrik hertrouwde op hoge leeftijd met een jonge vrouw en kreeg bij haar alsnog een dochter, die hij in plaats van Boudewijn aanwees als erfgename. Boudewijn beschouwde dit als een inbreuk op de gemaakte afspraken en begon een oorlog met zijn oom. Hendrik kreeg steun van de hertog Godfried III van Leuven, Hendrik III van Limburg, Floris III van Holland en een aantal kleinere heren, maar toch wist Boudewijn hem te verslaan. Keizer Frederik I van Hohenstaufen trad op als arbiter en bepaalde dat Boudewijn Namen zou erven en de status van rijksvorst zou krijgen, dat de dochter van Hendrik Longwy, La Roche-en-Ardenne en Durbuy zou erven en dat Luxemburg terug zou vallen aan de Duitse kroon.

Door zijn huwelijk met Margaretha, erfgename van de kinderloze graaf van Vlaanderen, Filips van de Elzas, had Boudewijn ook een aanspraak op Vlaanderen. Koning Filips II van Frankrijk was echter van plan om het graafschap aan de kroon te laten terugvallen. Toen Filips van de Elzas in 1191 in het Heilige Land overleed, had het nieuws lange tijd nodig om Europa te bereiken. Boudewijns kanselier, Giselbert van Bergen, was in Italië toen hij het nieuws hoorde. Het lukte hem om Boudewijn te informeren voordat het nieuws koning Filips bereikte. Boudewijn had nu gelegenheid om Vlaanderen binnen te trekken en zijn vrouw als gravin te laten erkennen, voordat Filips II in actie kon komen. Uiteindelijk accepteerde Filips II de situatie in ruil voor 5000 zilveren marken, Atrecht, Lens, Sint-Omaars en Boulogne. Uit dit gebied zou veertig jaar later het Graafschap Artesië ontstaan. Bij de dood van zijn vrouw Margaretha (15 november 1194) deed hij afstand van het graafschap Vlaanderen ten voordele van zijn oudste zoon Boudewijn.

Boudewijn is begraven in de Sint-Waltrudiskerk van Bergen.

De kinderen van Boudewijn en Margaretha waren:
Isabella, koningin van Frankrijk, gravin van Valencijn
Boudewijn (IX), graaf van Vlaanderen en Henegouwen, keizer van het Latijnse Keizerrijk
Yolande, gehuwd met Peter II van Courtenay, keizer het Latijnse Keizerrijk na Hendrik
Filips, markgraaf van Namen
Hendrik, keizer van het Latijnse Keizerrijk, als opvolger van Boudewijn
Sibylle (1179-9 januari 1217), gehuwd met Guichard IV, heer van Beaujeu (-1216)
Eustatius (ovl. na 1217), legeraanvoerder van Hendrik in het Latijnse Keizerrijk, gehuwd met Angelina, dochter van Michaël I Komnenos Doukas, heer van Epirus.

Boudewijn had een buitenechtelijke zoon: Godfried, provoost in Brugge, Mechelen en Dowaai, aartsdeken in Kamerijk
Hij trouwde, ongeveer 19 jaar oud, in 1169 in ? met de 23 of 24-jarige
52334815 Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1194 in Brugge, 48 of 49 jaar oud.
Notitie: Margaretha van de Elzas (1145 - Brugge, 15 november 1194) was gravin van Vlaanderen van 1191 tot 1194.

Zij was de dochter van de Vlaamse graaf Diederik van de Elzas en zuster van zijn opvolger Filips van de Elzas. In 1160 was zij in het huwelijk getreden met Roland II van Vermandois maar omdat bleek dat hij lepra had is het huwelijk niet geconsumeerd en is het paar gescheiden. In 1169 trouwde ze met Boudewijn V, erfgenaam van Henegouwen en Namen.

Na de dood van haar kinderloze broer Filips werd Margaretha in 1191 erfgename van Vlaanderen, zodat zij en Boudewijn (als Boudewijn VIII van Vlaanderen) samen gravin en graaf van Vlaanderen werden, echter voor korte tijd, omdat zij reeds in 1194 overleed, waarna haar echtgenoot afstand deed van Vlaanderen ten voordele van hun zoon Boudewijn (IX). Ze is begraven in de Sint-Donaaskathedraal te Brugge.

Margaretha en Boudewijn kregen de volgende kinderen:
Isabella, koningin van Frankrijk, gravin van Valencijn
Boudewijn (IX), graaf van Vlaanderen en Henegouwen, keizer van het Latijnse Keizerrijk
Yolande, gehuwd met Peter II van Courtenay, keizer het Latijnse Keizerrijk na Hendrik
Filips, markgraaf van Namen
Hendrik, keizer van het Latijnse Keizerrijk, als opvolger van Boudewijn
Sibylle (1179-9 januari 1217), gehuwd met Guichard IV, heer van Beaujeu (-1216)
Eustatius (ovl. na 1217), legeraanvoerder van Hendrik in het Latijnse Keizerrijk, gehuwd met Angelina, dochter van Michaël I Komnenos Doukas, heer van Epirus.
Zij is weduwe van Roland II van Vermandois, met wie zij trouwde (1), 84 of 85 jaar oud, in 1060 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Yolanda van Henegouwen, geboren in 1175 in ? (zie 26167407).
52334816 Theobald IV van Blois, geboren op 02-04-1090 in ?. Hij is overleden op 10-01-1152 in Lagny-sur-Marne, 61 jaar oud.
Notitie: Theobald IV van Blois (2 april 1090 – Lagny-sur-Marne, 10 januari 1152), bijgenaamd de Grote, was de tweede zoon van Stefanus II van Blois en van Adela van Engeland.

Omdat Theobalds oudere broer Willem door zijn moeder onbekwaam werd geacht, erfde Theobald in 1102 de graafschappen Blois, Châteaudun, Chartres, Sancerre, Provins en Meaux, van zijn vader. Zijn moeder regeerde als regentes tot 1107 en had ook daarna een grote invloed op het bestuur, tot zij in 1120 in het klooster trad.

Theobald steunde aanvankelijk koning Lodewijk VI van Frankrijk maar kwam met hem in conflict over het graafschap Corbeil, waar Theobald aanspraak op maakte toen de graaf zonder erfgenamen overleed. Vanaf 1115 was hij een bondgenoot van Hendrik I van Engeland, die ook hertog van Normandië was, tegen Lodewijk. De paus dwong Theobald echter zich in 1119 te verzoenen met Lodewijk. In 1124 steunde hij Lodewijk toen een inval van keizer Hendrik V in Frankrijk dreigde. In 1125 erfde Theobald het graafschap Champagne van zijn oom Hugo. Twee jaar later steunde Theobald de poging van kanselier Stephanus van Garlande om de macht te grijpen in Frankrijk. Als vergelding verwoestte Lodewijk Champagne.

Na de dood van Hendrik van Engeland, was zijn dochter Mathilde van Engeland de wettige erfgename. De Normandische adel steunde echter Theobald als kandidaat voor de koningstitel van Engeland. Theobalds broer Stefanus van Engeland was een van de machtigste en rijkste hovelingen van Engeland, en samen met hun derde broer bisschop Hendrik van Winchester greep hij zelf de macht in Engeland. Met een klein leger bezette Stephanus Dover, Canterbury en Londen terwijl Hendrik de koninklijke schatkist bemachtigde. Theobald kon nu niet anders meer doen dan Stephanus steunen als koning. In 1137 werd hij als dank door Stephanus benoemd tot regent van Normandië.

Vanaf 1141 kwam Theobald in conflict met de jonge koning Lodewijk VII van Frankrijk. Eerst over de benoeming van de bisschop van Bourges en daarna omdat Lodewijk zijn trouwe vazal Roeland I van Vermandois liet trouwen met zijn schoonzuster, waarvoor Roeland zijn toenmalige echtgenote, en nicht van Theobald, moest verstoten. Lodewijk viel Champagne binnen en de strijd bereikte een trieste climax toen zijn troepen de kerk van Vitry-en-Perthois in brand staken, waarbij meer dan duizend mensen die in de kerk waren gevlucht, de dood vonden. Lodwijk staakte daarop de vijandelijkheden. Theobald wist met steun van de paus op alle punten zijn zin te krijgen. Maar doordat Theobald zijn handen vol had in Champagne, kon hij zijn broer niet helpen in de strijd tegen Mathilde en haar tweede echtgenoot Godfried V van Anjou. Zo kon Godfried het hertogdom Normandië veroveren.

Theobald was bevriend met Bernard van Clairvaux en bood Petrus Abaelardus een toevluchtsoord. Hij stichtte onder meer de abdijen van Clairvaux, Trois-Fontaines-l’Abbaye en Pontigny. Theobald was zich bewust van het belang van de internationale handel en bevorderde de beurzen in Champagne, dat stilaan het zwaartepunt van zijn vorstendom werd.

Theobald was in 1123 gehuwd met Mathilde (ca. 1106 - Abdij van Fontevraud, 13 december 1160 of 1161), dochter van graaf Engelbert van Karinthië, en werd vader van:
Hendrik I van Champagne, graaf van Champagne
Maria (1128 - Abdij van Fontevraud, ca. 1090), in 1145 gehuwd met Odo II van Bourgondië, regentes voor haar zoon, 1165 non in de abdij van Fontevraud, 1174 abdis.
Theobald V, graaf van Blois
Elisabeth/Isabella, gehuwd met hertog Rogier III van Apulië (1118-1148) en met Willem IV van Montmiral
Stefanus I, graaf van Sancerre
Willem († 1202), bisschop van Chartres, aartsbisschop van Reims en van Sens, kardinaal
Hugo, abt van Cîteaux
Mathilde († 1184), gehuwd met graaf Rotrud IV van Perche († 1191)
Agnes, in 1155 gehuwd met graaf Reinout II van Bar († 1170)
Adelheid, in 1160 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk als zijn derde vrouw
Margaretha, non in Fontevraud

Theobald had een buitenechtelijke zoon: Hugo, monnik in de abdij van Tiron, abt van St. Benet’s Abbey in Holme, Chertsey en Lagny-sur-Marne.

Theobald is begraven in de abdij van Lagny-sur-Marne. Na de dood van Theobald werd Mathilde non in de abdij van Fontevraud.
Hij trouwde, 32 of 33 jaar oud, in 1123 in ? met de ongeveer 17-jarige
52334817 Mathilde van Karinthië, geboren omstreeks 1106 in ?. Zij is overleden op 13-12-1160 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 54 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Champagne, geboren in 1126 in ? (zie 26167408).
52334818 Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden op 18-09-1180 in Parijs, 59 of 60 jaar oud.
Hij trouwde met
52334819 Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122 in ?. Zij is overleden op 01-04-1204 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 82 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Maria van Frankrijk, geboren omstreeks 1145 in ? (zie 26167409).
52334820 García VI van Navarra, geboren in 1112 in ?. Hij is overleden op 21-11-1150 in ?, 37 of 38 jaar oud.
Notitie: Garcia IV Ramírez van Navarra (1112 - 21 november 1150), bijg. de Restaurator, was een zoon van Ramiro Sancho de Monzón (een kleinzoon van Sancho IV van Navarra via zijn buitenechtelijke zoon Sancho) en van Christina de Vivar (dochter van Rodrigo Diaz de Vivar = El Cid).

García leefde aan het hof van koning Alfons I van Aragón en vergezelde de koning in vele veldtochten tegen de Moren. Na Alfons’ overlijden, werd Garcia tot koning van Navarra verkozen door de adel. Hij sloot een verbond met Portugal, maar moest wel toezeggen om te verzaken aan alle aanspraken van Navarra op Baskenland en op La Rioja en Calahorra. Hij moest zich verdedigen tegen pogingen van Castilië en Aragón om Navarra onder elkaar te verdelen.

García trouwde op 21 november 1130 in Lorca met Margaretha de l’Aigle, dochter van sire Gilbert, hun kinderen waren:
Sancho VI van Navarra (ca. 1132-1194)
Blanca van Navarra (ca. 1134-1158), in 1151 gehuwd met Sancho III van Castilië (1134-1158)
Margaretha van Navarra (-1182), in 1150 gehuwd met Willem I van Sicilië (1120-1166)
en op 24 juni 1144 huwde hij met Uracca, een onwettige dochter van koning Alfons VII van Castilië bij Gontrada Pérez, en werd vader van:
Sancha, gehuwd met burggraaf Gaston V van Béarn (-1170) en in 1173 met burggraaf Peter van Narbonne (-1202)
+ (onwettige zoon) Rodrigo Garcés, graaf van Montescaglioso
Hij trouwde, 17 of 18 jaar oud, op 21-11-1130 in Lorca met de 25 of 26-jarige
52334821 Margaretha de l’Aigle, geboren in 1104 in ?. Zij is overleden op 25-05-1141 in ?, 36 of 37 jaar oud.
Notitie: Margaretha de l’Aigle (1104 - 25 mei 1141) was als echtgenote van García IV van Navarra koningin van Navarra.

Margaretha was een dochter van Gilbert de l’Aigle en Juliette du Perche, en trouwde op 21 november 1130 in Lorca met García IV van Navarra, hun kinderen waren:
Sancho VI (ca. 1132-1194)
Blanca van Navarra (ca. 1134-1158), in 1151 gehuwd met Sancho III van Castilië (1134-1158)
Margaretha van Navarra (-1182), in 1150 gehuwd met Willem I van Sicilië (1120-1166)
Kind uit dit huwelijk:
I. sancho VI van Navarra, geboren in 1132 in ? (zie 26167410).
52334822 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334823 Berengaria van Barcelona, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancha van Castilië, geboren in 1137 in ? (zie 26167411).
52334824 Willem I van Dampierre, geboren in 1130 in ?. Hij is overleden in 1161 in ?, 30 of 31 jaar oud.
Notitie: Willem I van Dampierre (1130-1161) was een zoon van Gwijde I van Dampierre en van Helvida van Baudémont. Hij was gehuwd met Ermengarde van Toucy, een dochter van Itier IV van Toucy, en was de vader van:
Gwijde II
Milo
Isabella (1160-), in 1175 gehuwd met Godfried I van Aspremont (1170-)
Helvida, gehuwd met Jan I van Montmirail (1167-)
Odette, gehuwd met Jan II van Thorotte.
Hij trouwde met
52334825 Ermengarde van Toucy, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gwijde II van Dampierre, geboren in 1151 in ? (zie 26167412).
52334826 Archimbald van Bourbon, geboren op 26-06-1140 in ?. Hij is overleden op 26-07-1167 in ?, 27 jaar oud.
Notitie: Archimbald van Bourbon (26 juni 1140 - 26 juli 1167) was de zoon van heer Archimbald VII van Bourbon en Agnes van Savoye (een dochter van graaf Humbert II van Savoye). Archimbald was in 1164 gehuwd met Adelheid van Bourgondië (1146-1192, een dochter van hertog Odo II van Bourgondië). Archimbald van Bourbon heeft nooit de titel Heer van Bourbon gekregen, omdat hij eerder overleed dan zijn vader heer Archimbald VII. Na de dood van Archimbald VII werd de titel doorgegeven aan zijn zoons enige kind, vrouwe Mathilde I van Bourbon.
Hij trouwde, 23 of 24 jaar oud, in 1164 in ? met de 17 of 18-jarige
52334827 Adelheid van Bourgondië, geboren in 1146 in ?. Zij is overleden in 1192 in ?, 45 of 46 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde I van Bourbon, geboren in 1165 in ? (zie 26167413).
52334828 Guy II d’Albon van Forez, geboren in 1133 in Forez. Hij is overleden op 06-12-1206 in Lyon, 72 of 73 jaar oud.
Hij trouwde met
52334829 Ermengarde, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Guy III van Forez, geboren in 1155 in Forez (zie 26167414).
52334832 Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden op 18-09-1180 in ?, 59 of 60 jaar oud.
Hij trouwde, 39 of 40 jaar oud, op 13-11-1160 in ? met de ongeveer 20-jarige
52334833 Adelheid van Champagne van Blois, geboren omstreeks 1140 in ?. Zij is overleden op 04-06-1206 in ?, ongeveer 66 jaar oud.
Notitie: Adelheid van Champagne (± 1140 – 4 juni 1206) was de derde vrouw van koning Lodewijk VII van Frankrijk. Bronnen vermelden haar ook wel onder de naam Alix, Alice of Adele van Champagne. Zij was een dochter van graaf Theobald IV van Blois.

Nauwelijks één maand na de dood van zijn tweede vrouw Constance van Castilië (-1160), trad Lodewijk VII met haar in het huwelijk, op 13 november 1160. Vier jaar later schonk zij hem een zoon, genaamd Dieudonné, die zijn vader zou opvolgen als Filips II Augustus. Toen koning Lodewijk fysiek begon af te takelen en het zeker werd dat hij zijn zoon tot zijn medekoning zou aanstellen, begon Adelheid deze op verstikkende wijze te betuttelen en te intrigeren in het voordeel van haar broers Hendrik van Champagne, die reeds eerder blijk had gegeven van territoriale ambities, en Theobald van Blois. Misbruik makend van haar macht wist zij deze uit te huwelijken aan de dochters die Lodewijk VII had bij zijn eerste vrouw Eleonora van Aquitanië.

Filips, die zich ergerde aan de betutteling door zijn moeder, had echter haar intriges door en toen hij in 1190 vertrok voor de Derde Kruistocht vertrouwde hij het regentschap toe aan háár en haar andere broer Willem, aartsbisschop van Reims (en Sens), maar wel onder strikte voorwaarden, zodat zij geen misbruik konden maken van hun macht.
De regenten mochten onder meer geen belastingen heffen en hadden géén toegang tot de koninklijke schatkamer, waarvan de hoede werd toevertrouwd aan de Tempeliers. Aangestelde baljuws moesten recht spreken in naam van de koning en konden, tenzij in geval van ernstig vergrijp, niet vervangen worden door de regenten, die regelmatig verslag moesten uitbrengen van hun verrichtingen. Op die manier manifesteerde Filips zijn uitdrukkelijke wens om zijn koninkrijk persoonlijk vanuit het oosten te blijven besturen. Overigens had hij het koninklijke zegel, dat nodig was om alle officiële documenten te bezegelen, met zich meegenomen.

Na de terugkeer van haar zoon in 1192 trok Adelheid van Champagne zich uit het openbare leven terug en hield zich enkel nog onledig met het stichten van abdijen. Zij overleed op 4 juli 1206.
Kind uit dit huwelijk:
I. Filips II van Frankrijk, geboren op 21-08-1165 in Parijs (zie 26167416).
52334834 Boudewijn van Henegouwen, geboren omstreeks 1150 in ?. Hij is overleden op 17-12-1195 in Bergen ( België ), ongeveer 45 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 19 jaar oud, in 1169 in ? met de 23 of 24-jarige
52334835 Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1194 in Brugge, 48 of 49 jaar oud.
Notitie: Margaretha van de Elzas (1145 - Brugge, 15 november 1194) was gravin van Vlaanderen van 1191 tot 1194.

Zij was de dochter van de Vlaamse graaf Diederik van de Elzas en zuster van zijn opvolger Filips van de Elzas. In 1160 was zij in het huwelijk getreden met Roland II van Vermandois maar omdat bleek dat hij lepra had is het huwelijk niet geconsumeerd en is het paar gescheiden. In 1169 trouwde ze met Boudewijn V, erfgenaam van Henegouwen en Namen.

Na de dood van haar kinderloze broer Filips werd Margaretha in 1191 erfgename van Vlaanderen, zodat zij en Boudewijn (als Boudewijn VIII van Vlaanderen) samen gravin en graaf van Vlaanderen werden, echter voor korte tijd, omdat zij reeds in 1194 overleed, waarna haar echtgenoot afstand deed van Vlaanderen ten voordele van hun zoon Boudewijn (IX). Ze is begraven in de Sint-Donaaskathedraal te Brugge.

Margaretha en Boudewijn kregen de volgende kinderen:
Isabella, koningin van Frankrijk, gravin van Valencijn
Boudewijn (IX), graaf van Vlaanderen en Henegouwen, keizer van het Latijnse Keizerrijk
Yolande, gehuwd met Peter II van Courtenay, keizer het Latijnse Keizerrijk na Hendrik
Filips, markgraaf van Namen
Hendrik, keizer van het Latijnse Keizerrijk, als opvolger van Boudewijn
Sibylle (1179-9 januari 1217), gehuwd met Guichard IV, heer van Beaujeu (-1216)
Eustatius (ovl. na 1217), legeraanvoerder van Hendrik in het Latijnse Keizerrijk, gehuwd met Angelina, dochter van Michaël I Komnenos Doukas, heer van Epirus.
Zij is weduwe van Roland II van Vermandois, met wie zij trouwde (1), 14 of 15 jaar oud, in 1160 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Isabella van Henegouwen, geboren op 23-04-1170 in Rijsel (zie 26167417).
52334836 Sancho III van Castilië, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden op 31-08-1158 in Toledo, 23 of 24 jaar oud.
Notitie: Sancho III (Spaans: Sancho III, el Deseado) (?, 1134 - Toledo, 31 augustus 1158) was koning van Castilië van 1157 tot zijn plotselinge dood in 1158. Hij was de oudste zoon van Alfons VII en Berenguela van Barcelona. Het testament van zijn vader bepaalde dat hij het Koninkrijk Castilië van zijn vader erfde; zijn broer Ferdinand II werd koning van León.

Hij trad op 4 februari 1151 in het huwelijk met Blanca van Navarra (ca. 1133-12 augustus 1156), dochter van koning Garcia IV van Navarra en kreeg één zoon en erfgenaam, Alfons VIII van Castilië.
Hij trouwde, 16 of 17 jaar oud, op 04-02-1151 in ? met de ongeveer 18-jarige
52334837 Blanca van Navarra, geboren omstreeks 1133 in ?. Zij is overleden op 12-08-1156 in ?, ongeveer 23 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons VIII van Castilië, geboren op 11-11-1155 in Soria (zie 26167418).
52334838 Hendrik II van Engeland, geboren op 05-03-1133 in Le Mans. Hij is overleden op 06-07-1189 in Chinon, 56 jaar oud.
Hij trouwde, 19 jaar oud, op 18-05-1152 in Bordeaux met de ongeveer 30-jarige
52334839 Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122. Zij is overleden op 01-04-1204 in Abdij Fontevraud, ongeveer 82 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Engeland, geboren in 1162 in ? (zie 26167419).
52334840 Godfried III van Leuven, geboren omstreeks 1140 in ?. Hij is overleden op 21-08-1190 in ?, ongeveer 50 jaar oud.
Notitie: Godfried III, bijgenaamd de Moedige en de Hertog in de Wieg (ca. 1140 – 21 augustus 1190) was van 1142 tot aan zijn dood in 1190 landgraaf van Brabant, graaf van Leuven, markgraaf van Antwerpen en voogd van Gembloers, Nijvel en Affligem. Tevens was hij hertog van Neder-Lotharingen (als Godfried VII).

Godfried volgde zijn vader Godfried II van Leuven op zeer jonge leeftijd op (vanwaar de bijnaam Dux in cunis, "de hertog in de wieg"), onder regentschap van zijn moeder Lutgardis van Sulzbach. Voor het geslacht Berthout was dit aanleiding om meer onafhankelijkheid te zoeken (Grimbergse Oorlogen). In 1147 was Godfried in Aken aanwezig bij de kroning van Hendrik Berengarius tot medekoning van Duitsland. In 1153 bezocht hij het keizerlijke hof.

Godfried trouwde in 1155 met Margaretha van Limburg om het langdurige conflict van zijn vader en grootvader met het huis van Limburg te beëindigen. In 1159 liet hij de motte van Grimbergen afbranden en beëindigde daarmee een periode van twintig jaar opstand door het huis Berthout. Hij verwierf het voogdijschap van Tongerlo en de graafschappen Aarschot (vóór 1179), Geldenaken (1184) en Duras (1189). Op rijksniveau steunde Godfried keizer Frederik I van Hohenstaufen met troepen voor zijn Italiaanse campagnes. Verder hield hij zich vooral bezig met het versterken van zijn rol als hertog van Neder-Lotharingen. Zo steunde hij in 1166 de Vlaamse expeditie tegen Floris III van Holland die inbreuk had gemaakt op de Vlaamse rechten. In 1172 moest hij echter een gevoelige nederlaag incasseren tegen Boudewijn V van Henegouwen. Godfried bevorderde de ontwikkeling van steden en gaf stadsrechten aan ’s-Hertogenbosch.

Van 1182 tot 1184 bezocht Godfried Jeruzalem. Hij onderscheidde zich bij de verdediging van de stad tegen Saladin (1183/1184). Als eerbetoon daarvoor werd Godfrieds zoon, Hendrik I van Brabant, door keizer Frederik I in het landgraafschap Brabant tot hertog verheven. Godfried en Margaretha zijn begraven in de Sint-Pieterskerk (Leuven).

Godfried en Margaretha kregen de volgende kinderen:
Hendrik I van Brabant, opvolger van zijn vader
Albert van Leuven, bisschop van Luik en heilige

Na de dood van Margaretha in 1172, hertrouwde Godfried in 1180 met Imagina van Loon. Zij kregen de volgende kinderen:
Willem (ovl. na 1 augustus 1224), heer van Perwijs en Ruisbroek (Vlaams-Brabant). Gehuwd met Maria van Orbais, ze kregen zeven kinderen.
Godfried (ovl. ca. 1225), trok in 1196 naar Engeland en trouwde met 1199 met Alice van Hastings, weduwe van Ralph van Cornhill en erfdochter van Robert van Hastings en Mathilde van Flamville. Godfried bezat het kasteel van Eye (Suffolk) en had bezittingen bij Eye, in Buckinghamshire en in Essex (graafschap). Het Engelse geslacht de Lovaine stamt van hem af.

Na zijn dood trad zijn weduwe Imagina in het klooster. Zij werd nog vóór 1203 abdis van de abdij van Munsterbilzen
Hij trouwde (2), ongeveer 40 jaar oud, in 1180 in ? met Imagina van Loon (1150-1214), 29 of 30 jaar oud.
Hij trouwde (1), ongeveer 15 jaar oud, in 1155 in ? met de 19 of 20-jarige
52334841 Margaretha van Limburg, geboren in 1135 in ?. Zij is overleden in 1172 in ?, 36 of 37 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Brabant, geboren omstreeks 1160 in ? (zie 26167420).
52334842 Mattheüs I van de Elzas, geboren omstreeks 1138 in ?. Hij is overleden op 25-07-1173 in Driencourt, ongeveer 35 jaar oud.
Notitie: Mattheus I van de Elzas (ca. 1138 - Driencourt, 25 juli 1173) was graaf van Boulogne.

Mattheus was een zoon van de graaf van Vlaanderen, Diederik van de Elzas en Sybilla van Anjou. Hij trouwde in 1160 met Maria van Boulogne, erfgename van het graafschap Boulogne en uitgestrekte bezittingen in Engeland sinds de dood van haar laatste broer in 1159. Dit huwelijk werd gearrangeerd door Hendrik II van Engeland, en niemand trok zich er iets van aan dat Maria in 1159 abdis was van de abdij van Romsey. In 1162 vroeg Mattheus aan de paus om een bisschop aan te stellen in Boulogne. De paus weigerde en in de volgende ruzie excommuniceerde de paus Mattheus en Maria, met als grond dat hun huwelijk niet geldig was omdat Maria als non geestelijke geloften had afgelegd die ze nu niet meer trouw was. Aanvankelijk trok niemand hier zich veel van aan en Mattheus nam in 1166 deel aan een Vlaamse expeditie tegen Holland. Maar in 1168 volgde een interdict voor het graafschap Boulogne. In 1170 werd er met hulp van keizer Frederik I van Hohenstaufen een regeling getroffen waarbij Mattheus en Maria scheidden en de excommunicatie werd opgeheven. Maria trad weer in het klooster en Mattheus mocht het graafschap Boulogne behouden.

Mattheus was een trouw volgeling van koning Hendrik II en ontving van hem grote goederen in Normandië en Engeland. Hij gaf stadsrechten aan Calais. Mattheus overleed aan verwondingen door een kruisboog, tijdens het beleg van Driencourt.

Mattheus en Maria kregen de volgende kinderen:
Ida van Boulogne, erfgename van Boulogne
Mathilde van de Elzas

Mattheus hertrouwde met Eleonora van Vermandois, zij kregen een dochter die jong overleed.
Hij trouwde (2), minstens 32 jaar oud, na 1170 in ? met Eleonora van Vermandois.
Hij trouwde (1), ongeveer 22 jaar oud, in 1160 in ? met
52334843 Maria van Boulogne, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Boulogne, geboren omstreeks 1163 in ? (zie 26167421).
52334844 Frederik I van Barbarossa, geboren in 1122 in Waiblingen. Hij is overleden op 10-06-1190 in Anatolië, 67 of 68 jaar oud.
Hij trouwde met
52334845 Beatrix I van Bourgondië, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1184 in Jouhe bij Dole, 38 of 39 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Filips van Zwaben, geboren in 08-1177 in ? (zie 26167422).
52334846 Isaac II van Byzantium, geboren in 09-1156 in ?. Hij is overleden in 01-1204 in ?, 47 jaar oud.
Hij trouwde met
52334847 Herina, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Irena Angela van Byzantium, geboren omstreeks 1180 in Byzantium (zie 26167423).
52334864 Odo II van Bourgondië, geboren in 1118 in ?. Hij is overleden in 1162 in ?, 43 of 44 jaar oud.
Notitie: Odo II van Bourgondië (1118-1162) was de oudste zoon van hertog Hugo II van Bourgondië en Mathilde van Mayenne.

In 1143 volgde hij zijn vader op als hertog van Bourgondië. Hij zou de Moren in Portugal bestreden hebben. Bij het aantreden van Lodewijk VII van Frankrijk, weigerde hij hem de eer te betuigen, maar een edict van paus Adrianus IV verplichtte hem daartoe. Odo overleed onderweg naar het Heilig Land, op een pelgrimstocht die hij als boetedoening voor zijn rooftochten opgelegd had gekregen.

Odo was in 1145 getrouwd met Maria van Blois (-1190), dochter van graaf Theobald IV van Blois, en was vader van:
Adelheid (1146-1192), in 1164 gehuwd met Archimbald van Bourbon (1140-1169) en met heer Odo van Deols
Hugo III van Bourgondië (1148-1192)
Mathilde (-1202), gehuwd met graaf Robert IV van Auvergne.
Hij trouwde, 26 of 27 jaar oud, in 1145 in ? met
52334865 Maria van Blois, geboren in ?. Zij is overleden in 1190 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hugo III van Bourgondië, geboren in 1148 in ? (zie 26167432).
52334866 Mattheus I van Lotharingen, geboren in 1110 in ?. Hij is overleden in 1176 in ?, 65 of 66 jaar oud.
Notitie: Mattheus I van Opper-Lotharingen (1110-1176) was de oudste zoon van hertog Simon I van Lotharingen en van Adelheid (van Leuven/van Supplinburg).

Hij zelf was hertog van Opper-Lotharingen van 1139 tot 1176, in opvolging van zijn vader en zou op zijn beurt opgevolgd worden door zijn oudste zoon Simon.

Mattheus I was gehuwd met Bertha van Zwaben, een zuster van keizer Frederik Barbarossa.
Hij trouwde met
52334867 Bertha van Zwaben, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid van Lotharingen, geboren in 1145 in ? (zie 26167433).
52334872 Robert I van Dreux, geboren in 1123 in ?. Hij is overleden op 11-10-1188 in Braine, 64 of 65 jaar oud.
Notitie: Robert I van Dreux (1123 - Braine, 11 oktober 1188), bijgenaamd de Grote, was de vierde zoon van Lodewijk de Dikke en diens tweede echtgenote Adelheid van Maurienne.

In 1137 kreeg hij het graafschap Dreux als apanage. In 1139 trouwde hij met Agnes van Garlande. Door zijn huwelijk met Harvise van Evreux in 1145, werd hij graaf van Perche en door zijn huwelijk met Agnes van Braine in 1152 verkreeg hij Braine in Picardië.

Robert nam deel aan de Tweede Kruistocht en de mislukte belegering van Damascus in 1148. Na zijn terugkeer in Frankrijk, intrigeerde hij tegen zijn broer Lodewijk VII in de hoop de macht over te nemen. Abt Suger counterde deze poging succesvol en werd zelf regent tijdens de afwezigheid van Lodewijk VII. Tijdens de Engelse burgeroorlog (1135-1154) streed Robert tegen de Engelsen en nam hij deel aan de belegering van Sées in 1154. In 1180 verleende hij een gemeentelijk charter aan de stad Dreux en stichtte hij Brie-Comte-Robert, genoemd naar hemzelf.

Robert was gehuwd met :
Agnes (1122-1143), dochter van Anseau van Garlande, graaf van Rochefort,
Harvise van Evreux (1118-1152), dochter van Walter van Evreux, graaf van Salisbury,
Agnes (1130-1218), dochter van Guy van Baudemont, graaf van Braine,

en werd vader van:
Adelheid ( 1140- )
Simon (1141-), heer van La Noue
Isabella ( 1142 - 1239 )

Adelheid (1145-), in 1156 gehuwd met Walram III, graaf van Breteuil, in 1161 met Guy II van Châtillon, en met Jan I van Thorotte (-1176) en met Raoul I van Nesle, graaf van Soissons (-1235)

Robert II (1154-1218)
Hendrik (1155-1199), bisschop van Orléans
Adelheid (1156- > 1217 ), in 1174 gehuwd met Rudolf I van Coucy (1135-1191
Filips (1158-1217), bisschop van Beauvais en aartsbisschop van Reims
Isabella (1160-1239), in 1178 gehuwd met Hugo III van Broyes (-1199)
Peter (1161-1186), heer van Bouconville-Vauclair en partie
Willem (1163- > 1189), heer van Braye-en-Laonnois, Torcy-en-Valois en Chilly
Jan (1164- > 1189)
Mamilia (1166-1200), non in Charme
Margaretha (1167-), non in Charme.
Hij is weduwnaar van Agnes van Garlande (1122-1143), met wie hij trouwde (1), 15 of 16 jaar oud, in 1139 in ?. Hij is weduwnaar van Harvise van Evreux (1118-1152), met wie hij trouwde (2), 20 of 21 jaar oud, in 1144 in ?.
Hij trouwde (3), 28 of 29 jaar oud, in 1152 in ? met de 21 of 22-jarige
52334873 Agnes van Baudemont, geboren in 1130 in ?. Zij is overleden in 1218 in ?, 87 of 88 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Robert II van Dreux, geboren in 1154 in ? (zie 26167436).
52334874 Rudolf I van Coucy, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden in 1191 in Akko, 56 of 57 jaar oud.
Notitie: Rudolf I van Coucy (1134-1191 tijdens het beleg van Akko) was een zoon van Engelram II van Coucy en van Agnes van Beaugency. Hij volgde zijn vader in 1149 op als heer van Coucy. Rudolf was gehuwd met:
Agnes van Henegouwen (-1173), de Manke, dochter van Boudewijn IV van Henegouwen,
Adelheid (1152-), dochter van Robert I van Dreux,

en werd de vader van:
Yolande (1161-1222), gehuwd met Robert II van Dreux ((1154-1218),
Isabella, gehuwd met Rudolf van Roucy en met Hendrik van Joyeuse (-1211), graaf van Grandpre
Ada, gehuwd met Diederik III van Beveren
Engelram III (1182-1242)
Thomas van Coucy-Vervins (ca 1180-1253), stichter van de tak Coucy-Vervins, gehuwd met Mathilde van Rethel, dochter van Hugo II van Rethel,
Rudolf, geestelijke
Robrecht van Pinon (1185-1234), gehuwd met Elisabeth van Mareuil, dochter van Robert van Pierrepont, en met Beatrix, dochter van Hugo III van Saint-Pol,
Agnes (1175-1214), gehuwd met Gillis I van Beaumetz.

Volgens de overlevering gaf hij de opdracht aan een schildknaap om na zijn overlijden zijn hart te bezorgen aan zijn minnares. De echtgenoot van deze dame kon de schildknaap echter onderscheppen en gaf het hart te eten aan zijn onwetende vrouw. Toen deze vrouw besefte wat zij had opgegeten, weigerde zij vervolgens elk voedsel en stierf van honger.
Hij begon een relatie (2) met Adelheid van Dreux.
Hij trouwde (1) met
52334875 Agnes van Henegouwen, geboren in 1138 in ?. Zij is overleden in 1173 in ?, 34 of 35 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Yolande van Coucy, geboren in 1164 in ? (zie 26167437).
52334876 Bernard IV van St-Valery - sur - Somme, geboren omstreeks 1113 in Haseldene ( Engeland ). Hij is overleden op 17-09-1191 in Akko, ongeveer 78 jaar oud. Hij is weduwnaar van Mathilda Isleworth.
Hij trouwde (2) met
52334877 Eleonora van St-Valery - sur - Somme, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Thomas van St-Valery - sur - Somme, geboren omstreeks 1167 in ? (zie 26167438).
52334880 Gwijde I van Dampierre, geboren in 1105 in ?. Hij is overleden in 1151 in ?, 45 of 46 jaar oud.
Notitie: Gwijde I van Dampierre (1105-1151) was een zoon van Theobald II van Dampierre en van Isabella van Monthléry. Gwijde was burggraaf van Troyes en heer van Dampierre. Hij was gehuwd met Helvida (1110-1165), dochter van Andreas van Baudémont, en werd de vader van:
Anseric
Willem I (1130-1161)
Andreas, bisschop van Châlons-sur-Marne
Milo, bisschop van Châlons-sur-Marne
Gwijde, bisschop van Châlons-sur-Marne
Helvida, gehuwd met Godfried IV van Joinville
Agnes, gehuwd met Narjot II van Toucy.
Hij trouwde met
52334881 Helvida van Baudémont, geboren in 1110 in ?. Zij is overleden in 1165 in ?, 54 of 55 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem I van Dampierre, geboren in 1130 in ? (zie 26167440).
52334882 Itier IV van Toucy, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden in 1147 in ?, ongeveer 47 jaar oud.
Hij trouwde met
52334883 Beatrix van Rion, geboren omstreeks 1175 in ?. Zij is overleden in 1221 in ?, ongeveer 46 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Ermengarde van Toucy, geboren in ? (zie 26167441).
52334884 Archimbald VII van Bourbon, geboren in 1110 in ?. Hij is overleden in 1171 in ?, 60 of 61 jaar oud.
Notitie: Archimbald (VII) van Bourbon (?, 1110 - ?, 1171) was een zoon van Aymon II van Bourbon en Aldesina van Nevers. Hij was gehuwd met Agnes van Savoye, een dochter van Humbert II van Savoye. Hij overleed tijdens de Tweede Kruistocht in 1171.

Kinderen
Agnes (1132-), gehuwd met Ebbes V van Charenton (1121-)
Archimbald (1140-1164). Deze enige zoon Archambald (soms VIII genoemd) stierf twee jaar voor zijn vader.
Guiberge, die huwde met Ebles van Charenton;
((twijfelachtig) Adelaide, gehuwd met de heer van Perreux)
Milesende, w.v. tot nog toe geen huwelijk vermeld is gevonden.

Milesende was echter getrouwd met de heer van [Mareuil], de oudste baronie in de Périgord, die in de 14e eeuw een maarschalk van Frankrijk leverde (Anselme). Diens vader was waarschijnlijk Hervé van Mareuil (1126-1202), "un des plus importants seigneurs du Bas-Poitou" genoemd (Richard). Later werd dit het Huis De Villebois-Mareuil, na de slag bij Bouvines (1214). De uitgebreide bezittingen van Villebois (Angoumois), later veelal verheven tot graafschap of duché-pairie, evenals [Villebois] zelf (1622), vervielen aan het regerend koningshuis doordat de laatste erfgename van de oudste tak, Gabrielle de Mareuil, vrouwe van Villebois, Angéac, Vibrac & Pranzac, huwde met Nicolas d’Anjou (29 september 1541), heer van Mézières, graaf van St.Fargeau.

Hun dochter Renée huwde met François de Bourbon, markies van Mézières, kroonprins van Auvergne (21 oktober 1566). - Dochter Milesende (Milesinde), die veelal niet wordt genoemd, is bekend uit de Chroniques de Cluny, en een arrest van het hooggerechtshof te Parijs, uit 1665 (Bibliothèque Nationale de France, Cabinet d’Hozier 227).
Hij trouwde met
52334885 Agnes van Savoye, geboren in 1070 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Archimbald van Bourbon, geboren op 26-06-1140 in ? (zie 26167442).
52334886 Odo II van Bourgondië, geboren in 1118 in ?. Hij is overleden in 1162 in ?, 43 of 44 jaar oud.
Notitie: Odo II van Bourgondië (1118-1162) was de oudste zoon van hertog Hugo II van Bourgondië en Mathilde van Mayenne.

In 1143 volgde hij zijn vader op als hertog van Bourgondië. Hij zou de Moren in Portugal bestreden hebben. Bij het aantreden van Lodewijk VII van Frankrijk, weigerde hij hem de eer te betuigen, maar een edict van paus Adrianus IV verplichtte hem daartoe. Odo overleed onderweg naar het Heilig Land, op een pelgrimstocht die hij als boetedoening voor zijn rooftochten opgelegd had gekregen.

Odo was in 1145 getrouwd met Maria van Blois (-1190), dochter van graaf Theobald IV van Blois, en was vader van:
Adelheid (1146-1192), in 1164 gehuwd met Archimbald van Bourbon (1140-1169) en met heer Odo van Deols
Hugo III van Bourgondië (1148-1192)
Mathilde (-1202), gehuwd met graaf Robert IV van Auvergne.
Hij trouwde, 26 of 27 jaar oud, in 1145 in ? met de 8 of 9-jarige
52334887 Maria van Blois, geboren in 1136 in ?. Zij is overleden in 1190 in ?, 53 of 54 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid van Bourgondië, geboren in 1146 in ? (zie 26167443).
52334888 Boudewijn IV van Henegouwen, geboren omstreeks 1110 in ?. Hij is overleden op 02-11-1171 in Bergen ( België ), ongeveer 61 jaar oud. Hij is begraven in Binche in het Mariaklooster.
Notitie: Boudewijn IV (ca. 1110 – Bergen, 2 november 1171), bijgenaamd de Bouwer, was graaf van Henegouwen van 1120 tot aan zijn dood. Als minderjarige zoon van Boudewijn III regeerde hij aanvankelijk (tot 1127) onder het regentschap van zijn moeder, Yolanda van Gelre.

In 1127 trouwde Boudewijn met Aleidis van Namen (ca. 1110 - juli 1169, begraven te Bergen), dochter van graaf Godfried van Namen en van Ermesinde van Luxemburg. Daarbij werd overeengekomen dat indien het huis van Namen geen erfgenamen zou hebben, Boudewijn en Aleidis de Naamse goederen zouden erven. Ook in 1127 werd de Vlaamse graaf Karel de Goede vermoord. Boudewijn greep dit voorval aan om de aanspraken van zijn familie op Vlaanderen weer te doen gelden. Hij bezette Oudenaarde en Ninove. De koning van Frankrijk wees echter Willem Clito aan als graaf van Vlaanderen werd. Boudewijn kon niet anders doen dan de bezette gebieden te verwoesten en zich weer terug te trekken. Uiteindelijk wist Diederik van de Elzas graaf van Vlaanderen te worden. Boudewijn probeerde weer om Vlaanderen aan te vallen maar werd in 1128 verslagen door Diederik.

Diederik van de Elzas nam deel aan de Tweede Kruistocht en Boudewijn probeerde hiervan gebruik te maken door opnieuw Vlaanderen aan te vallen. Diederiks vrouw Sybille van Anjou wist echter stand te houden. Er volgende een paar jaar van verwoestingen en plundertochten. Na thuiskomst van Diederik werd in 1151 een vrede gesloten tussen Vlaanderen en Henegouwen en werd afgesproken dat die door een huwelijk zou worden bezegeld.

Boudewijn richtte zich nu op andere mogelijkheden om zijn bezit uit te breiden. In 1158 kocht hij Ath, in 1159 verwierf hij Chimay (stad) en in 1160 verwierf hij de burggraafschappen Valencijn en Oosterbant. Zijn zwager Hendrik I van Namen, die ook hertog van Luxemburg was, was kinderloos en benoemde Boudewijn in 1163 tot zijn erfgenaam als dat zo zou blijven - maar Hendrik zou in 1186, op 72-jarige leeftijd, nog een dochter krijgen.

In 1169 vond dan het huwelijk plaats tussen Boudewijns zoon Boudewijn V en Margaretha van de Elzas, die uiteindelijk erfgename van Vlaanderen zou worden. Boudewijn toonde de bruiloftsgasten in Le Quesnoy het paleis dat hij daar liet bouwen, toen de steiger bezweek waar het gezelschap op stond. De gasten waren allemaal lichtgewond maar Boudewijn zou beide benen en zijn rug hebben gebroken. Hij overleefde het ongeluk nog meer dan een jaar voordat hij in Bergen overleed. Boudewijn is begraven in het Mariaklooster van Binche.

Zijn bijnaam kreeg Boudewijn IV vanwege de versterkingen die hij langs de grens van Henegouwen met Brabant en Vlaanderen liet aanbrengen, de ommuring van steden als Bergen en Le Qeusnoy en de bouw van kerken zoals de Waltrudiskerk in Bergen.

Boudewijn en Aleidis kregen de volgende kinderen:
Yolande (1131-1202), gehuwd met Ivo van Soissons, heer van Néelle en van Falvy, (- 1157) en met graaf Hugo IV van Saint-Pol. Ze kreeg twee dochters bij haar tweede man
Boudewijn (1134-1147), jong gestorven,
Agnes, bijg. de Manke (1142-1168), gehuwd met Rudolf I van Coucy. Ze kreeg drie dochters.
Lauretta (ovl. 9 aug 1181), gehuwd met Diederik van Gent (-1165), laatste heer van Aalst en Waas, en (1173) met Burchard IV van Montmorency. Moeder van vijf kinderen uit haar tweede huwelijk, waaronder Mathieu II van Montmorency, "de Grote", constabel van Frankrijk.
Godfried (1147-1163) , graaf van Ostrevant, gehuwd met Eleonora van Vermandois. Zijn vader gaf hem een aandeel in het bestuur maar Godfried overleed kort na zijn meerderjarigheid, terwijl hij voorbereidingen trof om naar het Heilige Land te gaan. Begraven in de Waltrudiskerk te Bergen.
Boudewijn V (1150-1195)
Hendrik (-1230), heer van Sebourg, van Angre en van Fay, gehuwd met Johanna van Cisoing en met Mahaut van Lalaing. Vader van twee zoons: Boudewijn (jong overleden) en Filips die hem opvolgde. Zijn twee dochters werden allebei non te Ghislenghien.
Eustaas, 1198 proost van de Waltrudiskerk in Bergen
Berta, gehuwd met ene Egidius, moeder van Gerard en enkele dochters

Boudewijn had drie buitenechtelijke zoons:
Gerard (ovl. 1179), begraven in de Waltrudiskerk van Bergen
Willem (ovl. na 1219), heer van Thy-le-Château, regent van Henegouwen (1201-1205), kanselier van Vlaanderen, voogd van Saint-Saulve. Getrouwd met Hedwig van Saint-Saulve, ze kregen zeven kinderen.
Gerard (ovl. na 1205), proost van Sint-Pieter (Lille), proost van Sint-Omaars, proost van Sint-Donaas (Brugge), kanselier van Vlaanderen
Hij trouwde, ongeveer 17 jaar oud, in 1127 in ? met de ongeveer 17-jarige
52334889 Aleidis van Namen, geboren omstreeks 1110 in ?. Zij is overleden in 07-1169 in ?, ongeveer 59 jaar oud. Zij is begraven in Bergen ( België ).
Kind uit dit huwelijk:
I. Boudewijn V van Henegouwen, geboren omstreeks 1150 in ? (zie 26167444).
52334890 Diederik van de Elzas, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden op 04-01-1168 in Grevelingen, ongeveer 68 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 39 jaar oud, in 1139 in ? met de 22 of 23-jarige
52334891 Sybilla van Anjou, geboren in 1116 in ?. Zij is overleden in 1165 in Jeruzalem, 48 of 49 jaar oud. Zij is weduwe van Willem van Normandië, met wie zij trouwde (1), 6 of 7 jaar oud, in 1123 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ? (zie 26167445).
52334892 Theobald IV van Blois, geboren op 02-04-1090 in ?. Hij is overleden op 10-01-1152 in Lagny-sur-Marne, 61 jaar oud.
Notitie: Theobald IV van Blois (2 april 1090 – Lagny-sur-Marne, 10 januari 1152), bijgenaamd de Grote, was de tweede zoon van Stefanus II van Blois en van Adela van Engeland.

Omdat Theobalds oudere broer Willem door zijn moeder onbekwaam werd geacht, erfde Theobald in 1102 de graafschappen Blois, Châteaudun, Chartres, Sancerre, Provins en Meaux, van zijn vader. Zijn moeder regeerde als regentes tot 1107 en had ook daarna een grote invloed op het bestuur, tot zij in 1120 in het klooster trad.

Theobald steunde aanvankelijk koning Lodewijk VI van Frankrijk maar kwam met hem in conflict over het graafschap Corbeil, waar Theobald aanspraak op maakte toen de graaf zonder erfgenamen overleed. Vanaf 1115 was hij een bondgenoot van Hendrik I van Engeland, die ook hertog van Normandië was, tegen Lodewijk. De paus dwong Theobald echter zich in 1119 te verzoenen met Lodewijk. In 1124 steunde hij Lodewijk toen een inval van keizer Hendrik V in Frankrijk dreigde. In 1125 erfde Theobald het graafschap Champagne van zijn oom Hugo. Twee jaar later steunde Theobald de poging van kanselier Stephanus van Garlande om de macht te grijpen in Frankrijk. Als vergelding verwoestte Lodewijk Champagne.

Na de dood van Hendrik van Engeland, was zijn dochter Mathilde van Engeland de wettige erfgename. De Normandische adel steunde echter Theobald als kandidaat voor de koningstitel van Engeland. Theobalds broer Stefanus van Engeland was een van de machtigste en rijkste hovelingen van Engeland, en samen met hun derde broer bisschop Hendrik van Winchester greep hij zelf de macht in Engeland. Met een klein leger bezette Stephanus Dover, Canterbury en Londen terwijl Hendrik de koninklijke schatkist bemachtigde. Theobald kon nu niet anders meer doen dan Stephanus steunen als koning. In 1137 werd hij als dank door Stephanus benoemd tot regent van Normandië.

Vanaf 1141 kwam Theobald in conflict met de jonge koning Lodewijk VII van Frankrijk. Eerst over de benoeming van de bisschop van Bourges en daarna omdat Lodewijk zijn trouwe vazal Roeland I van Vermandois liet trouwen met zijn schoonzuster, waarvoor Roeland zijn toenmalige echtgenote, en nicht van Theobald, moest verstoten. Lodewijk viel Champagne binnen en de strijd bereikte een trieste climax toen zijn troepen de kerk van Vitry-en-Perthois in brand staken, waarbij meer dan duizend mensen die in de kerk waren gevlucht, de dood vonden. Lodwijk staakte daarop de vijandelijkheden. Theobald wist met steun van de paus op alle punten zijn zin te krijgen. Maar doordat Theobald zijn handen vol had in Champagne, kon hij zijn broer niet helpen in de strijd tegen Mathilde en haar tweede echtgenoot Godfried V van Anjou. Zo kon Godfried het hertogdom Normandië veroveren.

Theobald was bevriend met Bernard van Clairvaux en bood Petrus Abaelardus een toevluchtsoord. Hij stichtte onder meer de abdijen van Clairvaux, Trois-Fontaines-l’Abbaye en Pontigny. Theobald was zich bewust van het belang van de internationale handel en bevorderde de beurzen in Champagne, dat stilaan het zwaartepunt van zijn vorstendom werd.

Theobald was in 1123 gehuwd met Mathilde (ca. 1106 - Abdij van Fontevraud, 13 december 1160 of 1161), dochter van graaf Engelbert van Karinthië, en werd vader van:
Hendrik I van Champagne, graaf van Champagne
Maria (1128 - Abdij van Fontevraud, ca. 1090), in 1145 gehuwd met Odo II van Bourgondië, regentes voor haar zoon, 1165 non in de abdij van Fontevraud, 1174 abdis.
Theobald V, graaf van Blois
Elisabeth/Isabella, gehuwd met hertog Rogier III van Apulië (1118-1148) en met Willem IV van Montmiral
Stefanus I, graaf van Sancerre
Willem († 1202), bisschop van Chartres, aartsbisschop van Reims en van Sens, kardinaal
Hugo, abt van Cîteaux
Mathilde († 1184), gehuwd met graaf Rotrud IV van Perche († 1191)
Agnes, in 1155 gehuwd met graaf Reinout II van Bar († 1170)
Adelheid, in 1160 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk als zijn derde vrouw
Margaretha, non in Fontevraud

Theobald had een buitenechtelijke zoon: Hugo, monnik in de abdij van Tiron, abt van St. Benet’s Abbey in Holme, Chertsey en Lagny-sur-Marne.

Theobald is begraven in de abdij van Lagny-sur-Marne. Na de dood van Theobald werd Mathilde non in de abdij van Fontevraud.
Hij trouwde, 32 of 33 jaar oud, in 1123 in ? met de ongeveer 17-jarige
52334893 Mathilde van Karinthië, geboren omstreeks 1106 in ?. Zij is overleden op 13-12-1160 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 54 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Champagne, geboren in 1126 in ? (zie 26167446).
52334894 Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden op 18-09-1180 in Parijs, 59 of 60 jaar oud.
Notitie: Lodewijk VII de Jongere (geb.?, 1120 - Parijs, 18 september 1180) was koning van Frankrijk van 1137 tot 1180.

Lodewijk was de tweede zoon van Lodewijk VI van Frankrijk en Adelheid van Maurienne. Hij was daarom voorbestemd voor een geestelijk ambt en werd opgevoed door de abt Suger van St. Denis, de belangrijkste adviseur van zijn vader. In 1131 overleed zijn oudere broer door een ruiterongeluk en nu werd Lodewijk de kroonprins. Hij werd op 15 oktober 1131 gezalfd en tot medekoning gekroond. Er was nog een complot om Lodewijk te vervangen door zijn jongere broer Robert maar dat werd verijdeld.

In 1137 overleed hertog Willem X van Aquitanië zonder mannelijke erfgenamen. Hij benoemde zijn oudste dochter Eleonora van Aquitanië tot zijn opvolger en verzocht Lodewijk VI om haar belangen te beschermen en een goede huwelijkskandidaat voor haar te vinden. Voor Lodewijk VI was dit een politiek wonder: het hertogdom Aquitanië met de bijbehorende graafschappen en steden was de grootste, rijkste en machtigste feodale staat van Frankrijk. Controle over Aquitanië zou de koning de kans geven om geheel Frankrijk werkelijk aan zijn gezag te onderwerpen - Lodewijk VI en zijn voorouders hadden alleen werkelijk macht over het gebied rond Parijs en Orléans gehad en de grote feodale vorsten vonden zichzelf gelijkwaardig aan de koning.
Lodewijk VI besloot binnen een dag dat Eleonora met Lodewijk zouden moeten trouwen. Lodewijk trok samen met Suger, Theobald IV van Blois en Roeland I van Vermandois, met een gevolg van 500 ridders, naar Bordeaux. Op 25 juli trouwden Lodewijk en Eleonora daar in de kathedraal. Bij het huwelijk werd echter overeengekomen dat Lodewijk geen macht over Aquitanië zou krijgen maar dat alleen Eleonora hertogin van Aquitanië zou zijn. Pas een eventuele zoon zou de functies van hertog van Aquitanië en koning van Frankrijk werkelijk verenigen.

Koningschap[bewerken]

Eerste jaren[bewerken]

Kort na het huwelijk overleed Lodewijk VI en volgde Lodewijk hem op. Eerst kreeg hij te maken met opstanden in Orléans en Poitiers. Daarna kwam hij in conflict met de paus over de benoeming van de bisschoppen van Laon (1138) en Bourges (1141) en Poitiers. Dit leidde ertoe dat de paus een interdict uitsprak over de bezittingen van Lodewijk. Lodewijk werkte zichzelf verder in de problemen door Roeland van Vermandois te belonen met een huwelijk met Petronella, de zuster van Eleonora. Roeland moest daarvoor wel zijn eerste echtgenote verstoten, en dat was de zuster van Theobald van Blois die hierin een reden zag om de koning de oorlog te verklaren. Lodewijk en Roeland waren in staat om Theobald in de Champagne te verslaan. Godfried V van Anjou veroverde Normandië, dat onder controle van Theobald stond, en Lodewijk kreeg als dank daarvoor de helft van de Vexin.

Deze ontwikkelingen kwamen tot een abrupt einde toen Lodewijk in 1144 de stad Vitry-le-François veroverde. Een grote groep inwoners had zijn toevlucht gezocht in de kerk. Toen de troepen van Lodewijk de kerk in brand staken kwamen meer dan duizend mensen in de vlammen om. Verteerd door schuldgevoelens trok Lodewijk zich terug en sloot vrede met de paus en met Theobald. In 1145 maakte Lodewijk bekend om op kruistocht te gaan, als boetedoening.

Kruistocht[bewerken]

Lodewijk nam deel aan de Tweede Kruistocht. Eleonora stond erop om als soevereine hertogin van Aquitanië ook deel te nemen aan de kruistocht en haar eigen troepen aan te voeren. Op de heenreis bezocht Lodewijk koning Géza II van Hongarije en werd peetoom van diens zoon Stefanus III van Hongarije. In Constantinopel had hij een bespreking met keizer Manuel I Komnenos. Militair was de kruistocht echter een mislukking. In Klein-Azië werd het leger van Lodewijk verslagen in een hinderlaag, waarbij Lodewijk alleen maar aan de dood kon ontsnappen doordat hij als een gewone ridder was gekleed en niet herkenbaar was als de koning. Een van de oorzaken van de nederlaag was dat de Aquitaanse voorhoede onder bevel van Eleonora te snel vooruit was getrokken waardoor de hoofdmacht kwetsbaar werd.

Aangekomen in het Vorstendom Antiochië kwamen Eleonora en Lodewijk lijnrecht tegenover elkaar te staan. Eleonora wilde de plannen van haar jonge oom Raymond van Antiochië steunen om eerst enkele steden in de omgeving van Antiochië te veroveren. Lodewijk wilde echter verder trekken naar het Heilige Land. Uiteindelijk zette Lodewijk zijn zin door en zette hij Eleonora gevangen. Lodewijk nam deel aan de volledig mislukte expeditie naar Damascus, en besloot daarna om snel terug te keren naar Frankrijk.

Echtscheiding[bewerken]

Het huwelijk van Eleonora en Lodewijk was stukgelopen, en ze hadden nog geen mannelijke erfgenaam geproduceerd. De oude abt Suger verzette zich echter uit alle macht tegen een scheiding. Toen die in 1152 overleed, werd de scheiding al snel uitgesproken (11 maart 1152) op grond van te nauwe bloedverwantschap (in die tijd het gangbare excuus voor een scheiding). Eleonora wist heelhuids Poitiers te bereiken en deed direct een voorstel aan de twaalf jaar jongere Hendrik II van Engeland, toen nog hertog van Normandië en graaf van Anjou. Hendrik accepteerde het voorstel en het paar trouwde zo snel mogelijk (18 mei 1152) - vanwege de grote haast was het een eenvoudige plechtigheid. Ook nu werd afgesproken dat Eleonora zelfstandig hertogin van Aquitanië zou blijven.

Lodewijk was volledig verrast door deze politieke zet waardoor Hendrik en Eleonora tezamen de helft van Frankrijk controleerden. Lodewijk begon een oorlog tegen Hendrik met als excuus dat hij als leenman toestemming voor zijn huwelijk had moeten vragen. Hendrik wist Lodewijk eenvoudig te verslaan en Lodewijk moest zich ziek naar Parijs terugtrekken. Met de hulpmiddelen van Aquitanië kon Hendrik ook de Engelse burgeroorlog in zijn voordeel beslissen en in 1154 werden Hendrik en Eleonora koning en koningin van Engeland. Hendrik zou in 1156 Lodewijk nog huldigen als leenheer voor zijn Franse bezittingen maar Lodewijk had in werkelijkheid helemaal niets meer te vertellen over zijn halve koninkrijk.

Latere jaren[bewerken]

Na 1156 stelt Lodewijk zich voorzichtig op. Het is duidelijk dat hij zijn beperkingen kende en daar het beste van probeerde te maken, vooral door zijn tegenstanders tegen elkaar uit te spelen.

In 1157 bezocht Lodewijk Santiago de Compostella. Het volgende jaar wist hij een toenadering te bereiken met Hendrik en Eleonora door een verloving te arrangeren tussen hun zoon Hendrik II van Maine en zijn dochter uit zijn tweede huwelijk Marguerite, die allebei nog kleuters waren. Zij kreeg de Vexin en Gisors als bruidsschat. In 1159 zette hij Hendrik echter alweer de voet dwars toen die Toulouse belegerde. Lodewijk bezocht de stad met een klein gevolg en Hendrik kon volgens de feodale regels niet een stad aanvallen waar zijn leenheer verbleef, en moest het beleg toen opgeven.

Lodewijk steunde paus Alexander III tegen keizer Frederik I van Hohenstaufen en bood hem onderdak. De paus legde in 1163 de eerste steen voor de huidige Notre-Dame van Parijs. Ook gaf Lodewijk onderdak aan Thomas Becket die voor Hendrik was gevlucht. Ondertussen ging Lodewijk gestaag door om zijn relatie met de zonen van Hendrik en Eleonora te verbeteren, en ze tegen hun vader op te zetten. In 1169 verloofde hij zijn dochter Alys met Richard I van Engeland. Toen Lodewijk na jaren van intensieve diplomatie in 1171 een goede verstandhouding met keizer Frederik bereikte, had hij zijn rug gedekt en was hij in staat om Hendrik aan te pakken. Lodewijk vormde een bondgenootschap met zijn schoonzoon Hendrik (Maine), met Richard (Poitou) en met de koning van Schotland, en ze vielen gezamenlijk Hendrik en Eleonora aan. Lodewijk en Hendrik van Maine belegerden in 1173 Rouen. Maar het lukte Hendrik om Schotland snel te verslaan en daarna trok hij naar Normandië en ontzette Rouen. Lodewijk moest zich terugtrekken naar Parijs. Door onderlinge twisten van Hendrik en Richard viel het bondgenootschap vervolgens uiteen.

In 1177 bemiddelde de paus een vrede tussen Lodewijk en Hendrik.

Dood en begrafenis[bewerken]

Lodewijk werd in 1179 getroffen door een beroerte. Hij wees Filips van de Elzas, de Vlaamse graaf aan tot eerste raadgever en begeleider van de op dat ogenblik veertienjarige kroonprins Filips. Daarna was hij niet meer in staat om te regeren. Zijn zoon werd in Reims gekroond maar Lodewijk was verlamd en al zo zwak dat hij de ceremonie niet kon bijwonen. Een jaar later overleed hij. Lodewijk werd begraven in de abdij Notre-Dame-de-Barbeaux bij Fontainebleau. In 1817 werd hij herbegraven in de Kathedraal van Saint-Denis.

Betekenis en Beeldvorming[bewerken]

Het is Lodewijk gelukt om zijn gezag over het deel van Frankrijk dat niet onder controle van Hendrik en Eleonora stond, te versterken. Het bestuur van Lodewijk zag grote vooruitgang op het vlak van landbouw, handel, bevolking, het bouwen van verschillende forten, en een kleine intellectuele renaissance. Met zijn bewind heeft hij een belangrijke basis gelegd voor de politieke successen van zijn zoon.

Lodewijk heeft het imago van een vrome en bescheiden man, die beter geestelijke had kunnen worden dan koning. En dus een zwakke koning was. Afgaand op de historische feiten is er echter weinig aanleiding tot deze beeldvorming. Wel had Lodewijk direct te maken met een aantal heel nadrukkelijk aanwezige figuren: in de eerste plaats Eleonara maar ook Hendrik II van Engeland en Richard Leeuwenhart. Deze figuren trokken in hun eigen tijd al de aandacht van kroniekschrijvers, en zijn altijd een populair onderwerp gebleven voor historici, romanschrijvers en filmmakers. Doordat ze altijd in contrast met Lodewijk zijn neergezet heeft hij waarschijnlijk dat monnikachtige imago gekregen. Het is daarbij natuurlijk niet te ontkennen dat Eleonora en Hendrik in macht en politieke vaardigheden van een andere orde waren dan Lodewijk.

Huwelijken en kinderen[bewerken]

Eerste huwelijk met Eleonora van Aquitanië, gescheiden in 1152. Ze kregen twee dochters:
Maria, gehuwd met Hendrik I van Champagne
Alix, gehuwd met Theobald V van Blois

Tweede huwelijk (1154) met Constance van Castilië. Ze kregen twee dochters:
Marguerite, getrouwd met Hendrik van Maine
Alys, verloofd met Richard Leeuwenhart, vermoedelijk maîtresse van Hendrik II van Engeland, verloofd met Jan zonder Land maar uiteindelijk getrouwd met Willem II van Ponthieu.

Derde huwelijk met Adelheid van Champagne. Zij kregen de volgende kinderen:
Filips II, opvolger van zijn vader
Agnes, getrouwd (1180) met de jonge keizer Alexios II Komnenos, daarna (1183) met de usurpator Andronikos I Komnenos, later minnares van Theodorus Branas (commandant van Adrianopel) en in 1204 met hem
Hij trouwde met
52334895 Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122 in ?. Zij is overleden op 01-04-1204 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 82 jaar oud.
Notitie: Eleonora van Aquitanië (ca. 1122 – Abdij van Fontevraud, Frankrijk, 1 april 1204) was hertogin van Aquitanië en achtereenvolgens koningin van Frankrijk, van Engeland, en regentes van Engeland.

Eleonora was de dochter en erfgename van hertog Willem X van Aquitanië en Eleonora van Châtellerault. Ze kreeg een goede en veelzijdige opvoeding. Volgens alle bronnen was ze intelligent en buitengewoon mooi. Omdat Aquitanië met de bijbehorende graafschappen ongeveer een kwart van Frankrijk omvatte met rijke steden en landbouwgronden, was de hertog van Aquitanië de rijkste en machtigste van de feodale vorsten in Frankrijk. Toen Eleonora op 9 april 1137 het hertogdom erfde, ze was toen ongeveer 15 jaar oud, werd ze daardoor onbetwist de meest begeerde bruid van Europa. Haar vader had dat voorzien en stuurde voor zijn dood een verzoek aan koning Lodewijk VI om haar belangen te beschermen en een goede en passende echtgenoot voor haar te vinden. Lodewijk besloot onmiddellijk dat zijn zoon Lodewijk VII de perfecte partner voor Eleonora zou zijn. Lodewijk VII vertrok met een groots gevolg naar Bordeaux waar Eleonora en Lodewijk op 25 juli 1137 in de kathedraal trouwden. Bij haar huwelijk gaf ze een antieke Perzische vaas van bergkristal aan Lodewijk, die nu nog in het Louvre is te zien.

Hertogin van Aquitanië[bewerken]

Bij het huwelijk was afgesproken dat Eleonora zou blijven optreden als hertog van Aquitanië. Lodewijk had dus geen directe macht in Aquitanië. Pas hun eventuele zoon zou zowel koning van Frankrijk als hertog van Aquitanië zijn.

Eleonora heeft tijdens haar huwelijk hardnekkig aan deze zelfstandige positie vastgehouden. Dit was ook het geval tijdens haar tweede huwelijk, hoewel haar tweede man Hendrik II van Engeland veel dominanter en machtiger was dan Lodewijk. In beide huwelijken waren de status van Aquitanië en de positie van Eleonora daarin, een voortdurende bron van spanning.

Koningin van Frankrijk[bewerken]

Lodewijk VI overleed een week na het huwelijk van Eleonora en Lodewijk. Eleonora werd tijdens het kerstfeest van 1137 tot koningin van Frankrijk gekroond. Eleonora was het verfijnde en comfortabele hofleven van Aquitanië gewend, bakermat van troubadours en de hoofse liefde. In Parijs zette ze een schitterende hofhouding op en ze begunstigde kunstenaars en geleerden. Deze uitbundigheid stuitte echter op veel verzet bij hovelingen en geestelijken. Het is bekend dat Eleonora een tegenstander was van de abt Suger van St. Denis, een belangrijke adviseur die Lodewijk van zijn vader had overgenomen. Lodewijk lijkt zelf weinig problemen met het hofleven van zijn vrouw te hebben gehad, hij gaf in ieder geval grote bedragen uit om zijn paleizen te verbouwen en te verfraaien.

Het huwelijk van Lodewijk en Eleonora bleef jaren kinderloos. De vooraanstaande geestelijke Bernard van Clairvaux overtuigde haar dat haar levenswijze en haar verkeerde invloed op de koning daar de oorzaak van was. Eleonora nam dit advies ter harte en het paar kreeg in 1145 een dochter.

Kruistocht[bewerken]

Ook Lodewijk had in 1144 zijn moment van inkeer gehad toen zijn troepen in een oorlog met een van zijn vazallen meer dan duizend onschuldige burgers in een kerk hadden verbrand. In 1145 kondigde hij aan om als boetedoening op kruistocht te gaan. Eleonora stond erop dat zij als zelfstandige hertog van Aquitanië deel zou nemen aan de kruistocht, en persoonlijk haar eigen troepen zou aanvoeren. Lodewijk en Eleonora sloten zich aan bij de Tweede Kruistocht.

De heenreis verliep op grootse wijze met bezoeken aan koning Géza II van Hongarije en keizer Manuel I Komnenos. Militair was de kruistocht echter een mislukking. In Klein-Azië werd het leger van Lodewijk verslagen in een hinderlaag, waarbij Lodewijk alleen maar aan de dood kon ontsnappen doordat hij als een gewone ridder was gekleed en niet herkenbaar was als de koning. Een van de oorzaken van de nederlaag was dat de Aquitaanse voorhoede onder bevel van Eleonora te snel vooruit was getrokken waardoor de hoofdmacht kwetsbaar werd.

Aangekomen in Antiochië kwamen Eleonora en Lodewijk lijnrecht tegenover elkaar te staan. Eleonora was overgelukkig om haar jonge oom Raymond van Antiochië weer te zien, die een jeugdkameraad was. Eleonora en Raymond brachten alle tijd samen door. Eleonora probeerde de andere kruisvaarders te overtuigen om Raymond te steunen door enkele steden in de omgeving van Antiochië te veroveren. Lodewijk wilde echter verder trekken naar het Heilige Land. Uiteindelijk zette Lodewijk zijn zin door en hij was genoodzaakt om Eleonora in gevangenschap mee te voeren.

In Jeruzalem wilde het leger van de kruistocht de stad Damascus veroveren. De gevestigde christelijke ridders waren tegenstanders van dat plan omdat ze altijd in vrede met Damascus hadden geleefd, en omdat er andere islamitische staten waren die wel een bedreiging vormden. Eleonora koos positie tegen het plan om Damascus aan te vallen en werd opnieuw door Lodewijk gevangengezet. Lodewijk nam deel aan de overbodige en uiteindelijk volledig mislukte expeditie naar Damascus, en besloot daarna om snel terug te keren naar Frankrijk. Lodewijk en Eleonora konden elkaar niet verdragen en reisden op verschillende schepen terug. De Franse schepen werden aangevallen door een Byzantijnse vloot en daarna door een storm uiteengeslagen en raakten elkaar kwijt. Lodewijk en Eleonora waren al voor dood opgegeven toen ze apart van elkaar in Zuid-Italië aankwamen.

Echtscheiding[bewerken]

Er is een verhaal dat Lodewijk en Eleonora op de terugweg uit Italië in Tusculum (Latium) de paus bezochten en toestemming vroegen om te mogen scheiden. De paus verbood de scheiding en gaf het echtpaar toen het avond werd de beschikking over één kamer met één bed. Zo zou de tweede dochter van Lodewijk en Eleonora zijn verwekt.

Het is niet bekend of dit verhaal op waarheid berust. Wel is bekend dat Lodewijk en Eleonora na de kruistocht nog een dochter kregen maar dat hun huwelijk helemaal was mislukt. Suger verzette zich uit alle macht tegen de scheiding maar toen die in 1151 eenmaal was overleden, konden Lodewijk en Eleonora op 11 maart 1152 scheiden. Eleonora reisde met een klein gevolg naar haar eigen hoofdstad Poitiers. Onderweg ontsnapte ze aan ontvoeringspogingen door Theobald V van Blois en Godfried II van Maine, die haar wilden schaken om haar tot een huwelijk te dwingen.

Eleonora begreep dat ze opnieuw de meest begeerde bruid van Europa was, en dat ze kwetsbaar zou zijn zolang ze niet trouwde. Ze besloot daarom om snel te trouwen en deed een huwelijksvoorstel aan de machtigste vrijgezel die ze kende: Hendrik, hertog van Normandië en graaf van Anjou, met een claim op de Engelse troon. Hendrik was twaalf jaar jonger maar dat was voor geen van beiden een bezwaar want hij stemde direct toe om haar man te worden.

Koningin van Engeland[bewerken]

Eleonora en Hendrik trouwden op 18 mei 1152 te Bordeaux. Omdat ze nauwelijks tijd hadden om de plechtigheid voor te bereiden was het een eenvoudig huwelijk, niet passend bij hun status. Met de beschikking over de rijkdom van Aquitanië kon Hendrik vervolgens een beslissing in de Engelse burgeroorlog forceren en Eleonora werd op 19 december 1154 te Canterbury (Engeland) tot koningin van Engeland gekroond.

Hendrik en Eleonora hadden een stormachtig huwelijk. Naast een groot aantal kinderen hadden ze ook heftige conflicten. In 1167 verliet Eleonora Hendrik om weer in Poitiers te gaan wonen. Zij steunde in 1173 haar zoons Hendrik II van Maine en Richard I van Engeland om met hulp van haar ex-man Lodewijk in opstand te komen tegen Hendrik. Voor Eleonora was dit geen familieruzie maar een politieke kwestie waarin het ging over de bevordering van de positie van haar zoons (Hendrik wilde zijn macht niet met zijn zoons delen) en over de autonomie van Aquitanië. De opstand mislukte en Hendrik nam Eleonora gevangen en plaatste haar onder huisarrest in een kasteel in Engeland.

Hoewel ze vanaf 1167 vooral gescheiden van elkaar leefden maakte Eleonora Hendrik regelmatig verwijten over zijn minnaressen, of in ieder geval over de openlijke manier waarop ze aan zijn hof verbleven. Hendrik wilde scheiden van Eleonora maar zij zag daarin een poging om haar te dwingen om in een klooster te gaan leven, zodat Hendrik alle macht zou krijgen in Aquitanië. Eleonora heeft meerdere voorstellen van Hendrik voor een scheiding afgewezen. Na tien jaar gevangenschap en de dood van haar zoon Hendrik, kreeg Eleonora meer bewegingsvrijheid. Pas na de dood van Hendrik in 1189 werd ze door haar zoons volledig in vrijheid gesteld.

Regentes van Engeland[bewerken]

Richard Leeuwenhart was de belangrijkste erfgenaam van zijn vader. Kort nadat hij koning was geworden, vertrok hij om deel te nemen aan de Derde Kruistocht. Richard benoemde Eleonora tot zijn regentes. In die hoedanigheid kreeg ze eerst te maken met haar zoon Jan zonder Land die probeerde koning van Engeland te worden. Ook moest Eleonora de kwestie van Richards gevangenschap zien op te lossen: Richard had in het Heilige Land hertog Leopold V van Oostenrijk beledigd. Toen Richard op weg naar huis probeerde om incognito door Oostenrijk te reizen werd hij herkend en door de hertog gevangengenomen. Eleonora reisde in 1192 naar Oostenrijk om de voorwaarden voor zijn vrijlating te bespreken. Terug in Engeland bracht zij het benodigde losgeld bijeen voor Richards vrijlating. En na de terugkeer van Richard bemiddelde ze een verzoening tussen Richard en Jan.

Laatste jaren en dood[bewerken]

In 1199 kreeg Eleonora het verzoek van Filips II van Frankrijk om een bruid te kiezen voor diens zoon Lodewijk, uit de dochters van Alfons VIII van Castilië, die met haar dochter Eleonora van Engeland (1162-1214) was getrouwd. Eleonora stemde toe en vertrok naar Castilië. Onderweg werd ze echter overvallen en gevangengenomen door een lokale edelman wiens familie een vete had met het huis Plantagenet. Eleonora onderhandelde zelf haar vrijlating en vervolgde haar reis naar Spanje. Daar koos ze haar kleindochter Blanca van Castilië als de bruid voor Lodewijk. Terug in Frankrijk besloot de zieke en vermoeide Eleonora (inmiddels bijna tachtig jaar oud) haar intrek te nemen in de abdij van Fontevraud. In deze zelfde abdij waren haar man Hendrik en haar zoon Richard al begraven.

Tijdens de opstand van haar kleinzoon Arthur I van Bretagne in 1202 wilde ze naar Poitiers vluchten maar kwam niet verder dan Mirebeau. Daar zocht ze haar toevlucht in het kasteel en werd ze gedurende een paar weken door Arthur met een Frans leger belegerd voordat ze werd ontzet door haar zoon Jan. Eleonora keerde terug naar Fontevraud waar ze in 1204 overleed en naast Hendrik werd begraven.

Beeldvorming[bewerken]

Bovenstaand artikel probeert zich te beperken tot historisch bekende feiten. Daarnaast is er ontzettend veel over Eleonora geschreven en beweerd dat niet kan worden bevestigd, of dat regelrecht verzonnen lijkt. Dat heeft drie belangrijke oorzaken:
Eleonora was tijdens haar leven al een zeer omstreden figuur. Eigentijdse schrijvers aarzelden niet om haar veel beter of slechter voor te stellen dan ze was, al naar gelang de belangen van hun opdrachtgevers. Ook zochten middeleeuwse schrijvers naar een verklaring voor de in hun ogen onbegrijpelijke mislukking van de Tweede Kruistocht, en vonden die in de zondige aanwezigheid van Eleonora - waardoor Gods zegen voor de onderneming ontbrak.
Eleonora is door de eeuwen heen een dankbaar onderwerp geweest voor historici, of ze nu een moralistische, romantische, nationalistische, socialistische of feministische achtergrond hadden. En ieder heeft een beeld van haar geschilderd dat goed bij de eigen overtuiging paste.
Tot slot is Eleonora vanaf de negentiende eeuw een populaire figuur in historische romans en films, met alle verzinsels die daarbij hoorden.

Over Eleonora wordt onder ander beweerd dat ze:
tijdens haar jeugd een seksuele relatie met haar oom Raymond van Poitiers zou hebben gehad
van haar man Lodewijk VII zou hebben gezegd: "Wat moet ik met die man? Hij is meer een monnik dan een koning!".
aan het hof in Parijs grote bedragen verspilde en een groot aantal minnaars zou hebben gehad. Een daarvan zou Godfried V van Anjou zijn, de vader van haar latere echtgenoot Hendrik. En Godfried zou Hendrik voor Eleonora hebben gewaarschuwd.
een leger van vrouwen aanvoerde tijdens de kruistocht, wat de vrome ridders voortdurend in verleiding bracht
in Antiochië een seksuele relatie met haar oom Raymond van Poitiers zou hebben gehad, ongeacht of die eerder al had bestaan
tijdens haar verblijf in Antiochië Saladin heeft bezocht om de nacht met hem door te brengen
het kwade brein was in alle conflicten tussen Hendrik en hun zoons, en later tussen hun zoons onderling
een of meer minnaressen van Hendrik zou hebben vermoord / laten vermoorden

Tot slot staat ze in moderne fictie vaak in een slecht daglicht omdat ze na de terugkeer van "de held" Richard ervoor zorgde dat "de slechterik" Jan zijn terechte straf kon ontlopen, en dat ze ook daarna Jan is blijven steunen.

Kinderen[bewerken]

Eleonora kreeg uit haar twee huwelijken de volgende kinderen:

Bij Lodewijk VII:
Marie, gehuwd met Hendrik I van Champagne
Alice, gehuwd met Theobald V van Blois

Bij Hendrik II:
Willem, jong overleden
Hendrik de Jongere, graaf van Maine
Mathilde Plantagenet, gehuwd met Hendrik de Leeuw
Richard Leeuwenhart, koning van Engeland
Godfried, hertog van Bretagne
Eleonora, gehuwd met Alfons VIII van Castilië
Johanna, gehuwd met (1177) Willem II van Sicilië en met (1196) Raymond VI van Toulouse
Jan zonder Land, koning van Engeland na Richard
Kind uit dit huwelijk:
I. Maria van Frankrijk, geboren omstreeks 1145 in ? (zie 26167447).
52334896 Robert IV van Béthune, geboren in 1055 in ?. Hij is overleden na 1128 in ?, minstens 73 jaar oud.
Hij trouwde met
52334897 Adelheid van Peronne, geboren in 1065 in ?. Zij is overleden na 1095 in ?, minstens 30 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Robrecht V van Béthune, geboren omstreeks 1120 in ? (zie 26167448).
52334900 Walter I van Dendermonde, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden in 1171 in ?, 50 of 51 jaar oud.
Hij trouwde met
52334901 Renewif, geboren in 1125 in ?. Zij is overleden in 1150 in ?, 24 of 25 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Wouter II van Dendermonde, geboren in 1150 in Dendermonde (zie 26167450).
52334902 Rénaud de Rosoy, geboren in 1130 in ?. Hij is overleden in 1188 in ?, 57 of 58 jaar oud.
Hij trouwde met
52334903 Julienne de Rumigny, geboren in 1155 in ?. Zij is overleden in 1211 in ?, 55 of 56 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adela van Buischeure de Rosoy, geboren in 1155 in ? (zie 26167451).
52334904 Gottschalk II van Morialmez, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden omstreeks 1140 in ?, ongeveer 40 jaar oud.
Hij trouwde met
52334905 Ida van der Aa, geboren omstreeks 1105 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gottschalk III van Morialmez, geboren omstreeks 1130 in ? (zie 26167452).
52334908 Beaudain de Baillieul, geboren in 1100 in ?. Hij is overleden in 1146 in Ornel, 45 of 46 jaar oud.
Hij trouwde met
52334909 Euphédemia van St-Omer, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beaudain de Baillieul, geboren omstreeks 1123 in ? (zie 26167454).
52334910 Hellin I van Waveren, geboren in 1140 in ?. Hij is overleden in 1191 in Akko, 50 of 51 jaar oud.
Hij trouwde met
52334911 Torsela van Arras, geboren omstreeks 1140 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Agnes van Waveren, geboren in 1160 in ? (zie 26167455).
52334928 Raymond Berengarius IV van Barcelona, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334929 Petronella van Aragôn, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Aragón, geboren in 1157 in Huesca (zie 26167464).
52334930 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334931 Richeza van Polen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancha van Castilië, geboren in 1154 in ? (zie 26167465).
52334944 Raymond van Bourgondië, geboren in 1059 in Besançon. Hij is overleden op 24-05-1107 in Grajal de Campos, 47 of 48 jaar oud.
Notitie: Raymond van Bourgondië (Besançon, 1059 - Grajal de Campos, 24 mei 1107) was echtgenoot van prinses Urraca, en van 1090 tot aan zijn dood graaf van Galicië, Portucale en Coimbra.

Raymond van Bourgondië was de vierde zoon van paltsgraaf Willem I van Bourgondië en van Stephania van Longwy-Metz. Vanuit die positie kon hij slechts aanspraak maken op een zeer klein deel van het erfgoed van zijn vader, namelijk het kleine graafschap Amerous in de Jura.

Hij trad in dienst van een contingent van een leger dat bestond uit ruiters vergezeld door enkele voetknechten. Dit leger trok onder de leiding van Odo I van Bourgondië in 1086 of 1087 naar het Iberisch schiereiland om te vechten tegen de Moren in de Reconquista. Raymond had daarvoor religieuze en militaire motieven maar was bovendien op zoek naar uitbreiding van zijn bezittingen. Na de verovering van Toledo keerde Raymond terug naar Frankrijk.

In 1090 reisde Raymond opnieuw naar Spanje om te trouwen met Urraca van Castilië, dochter van Alfons VI van Castilië en Constantia van Bourgondië. Urraca was toen slechts zes jaar oud. Het huwelijk werd goedgekeurd door Hugo, hoofd van de orde van Cluny en tevens oom van koningin Constantia, moeder van Urraca. Raymond werd vergezeld door Hendrik, een neef van de koningin, die trouwde met een onechte dochter van Alfons VI, Teresa van León. Zowel Raymond als zijn broer kregen door Alfons VI land toegewezen in de vorm van een feodum. Dit land besloeg ten eerste Galicië, de streek ten noorden van de rivier de Miño, ten tweede het stuk tussen de Miño en de Douro, Portucale genoemd, en ten derde Coimbra, het deel ten zuiden van de Douro. Raymond heerste eerst over alle drie de delen, vanaf 1096 regeerde Hendrik over Portucale. Hendrik kreeg dit land toegewezen als leengoed, wat inhield dat hij feodale verplichtingen had ten opzichte van Raymond.

Nadat zijn broer Guido paus was geworden, kreeg het Galicische Santiago de Compostella een aartsbisschop en werd het als Heilige stad op dezelfde voet geplaatst als Rome en Jeruzalem. Raymond stierf op kruistocht in 1107. Toen ook Alfons VI in 1109 overleed, werd Urraca koningin van Castilië en León. Hetzelfde jaar trouwde Urraca met Alfons I van Aragón. Raymond was de vader van Alfons VII van Castilië.
Hij trouwde met
52334945 Urraca van Castilië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Notitie: Doña Urraca (León, 24 juni 1082 - Saldaña, 8 maart 1126) was koningin van Castilië en León van 1109 tot aan haar dood.

Haar ouders waren koning Alfonso VI van Castilië en zijn (tweede) echtgenote Constantia van Bourgondië. Reeds als kind was Urraca uitgehuwelijkt aan Raymond van Bourgondië, zoon van Willem I van Bourgondië, die overleed in september 1107. Zij had bij haar overleden echtgenoot twee kleine kinderen, de infanten Sancha (1095-) en Alfonso Raimúndez (1104-1157). Als jonge weduwe was Urraca nu vorstin van Galicië.

Nadat haar enige broer Sancho in 1108 sneuvelde in de Slag bij Ucles, werd zij de erfgename van haar vaders koninkrijk. Koning Alfons VI zocht nu voor haar een nieuwe echtgenoot, en zijn keuze viel daarbij op Alfons I van Aragón. Het huwelijk werd ingezegend in 1109. Haar nieuwe echtgenoot stond bekend als een groot krijger: volgens zijn Moorse kroniekschrijver Ibn al-Athir beweerde hij ooit, dat een echte krijger in het gezelschap van mannen leeft, niet van vrouwen. Urraca verdacht hem ervan dat hij haar ontrouw was, en de onvruchtbaarheid van hun huwelijk dreef verder een wig tussen beide echtgenoten. Zij koos zich een minnaar, graaf Gómez González, het huwelijk liep op de klippen in 1111 en werd zelfs definitief ontbonden in 1114. Urraca hertrouwde nooit meer, al had zij verschillende minnaars.

De regering van koningin Urraca werd vertroebeld door de onenigheid tussen de machtige edellieden, maar vooral door de niet aflatende oorlog tegen haar echtgenoot, die haar erflanden bezet hield. Een andere doorn in haar vlees was haar zwager Hendrik (Enrique), de echtgenoot van haar halfzuster Teresa van León. Deze had zich aanvankelijk verbonden met haar ex-echtgenoot Alfons I van Aragón, maar aarzelde niet zijn bondgenoot te verraden toen er van Urracas hof een aantrekkelijker aanbod kwam. Nadat hij 1112 overleden was, bleef zijn Teresa met haar halfzuster ruziën over landeigendom. Met de steun van haar zoon, de latere Alfons (VII) Raimúndez slaagde Urraca erin het grootste gedeelte van haar erflanden te heroveren en nog vele jaren succesvol te regeren.

Volgens het Chronicon Compostellanum, overleed koningin Urraca in 1126 in het kraambed. De vader van het kind was haar minnaar, graaf Pedro González de Lara. Zij werd opgevolgd door haar wettelijke zoon, Alfons VII. Naast haar twee wettelijke kinderen uit haar huwelijk met Raymond van Bourgondië, had zij ook bij haar minnaar Pedro González de Lara een natuurlijke zoon, die de naam Fernando Perez Furtado droeg, en die zij in 1123 erkende
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons VII van Castilië, geboren op 01-03-1105 in Pontevreda (zie 26167472).
52334946 Raymond Berengarius III van Barcelona, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij is de biologische vader van het kind van
52334947 Dulcia van Provence, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind van (52334946):
I. Berengaria van Barcelona, geboren in 1116 in ? (zie 26167473).
52334948 Hendrik van Bourgondië, geboren in 1066 in ?. Hij is overleden op 24-04-1112 in Astorga, 45 of 46 jaar oud.
Notitie: Opvolger Alfons Henrique

Vader Hendrik van Bourgondië
Moeder Sybilla van Barcelona
Dynastie Huis Bourgondië

Hendrik van Bourgondië (?, 1066 - Astorga, 24 april 1112) was de jongste zoon van Hendrik van Bourgondië en Sibylla van Barcelona.

Als jongste zoon had hij weinig vooruitzichten op erfenissen en nam hij deel aan de Reconquista. Hendrik hielp Alfonso VI van Castilië om Galicië te heroveren op de muzelmannen en kreeg als beloning de hand van Teresa van León, de dochter van de koning. Zo werd hij graaf van Portugal, dat in die tijd afhing van het koninkrijk León.

Zijn enige overlevende zoon, Alfonso Henrique, kwam later in opstand tegen zijn moeder en verklaarde zich in 1139 onafhankelijk van León en noemde zich voortaan koning van Portugal.

Hij werd de vader van:
Alfonso Henriques (1094 - 1108)
Urraca Henriques (1095-), in 1120 gehuwd met Bermudo Peres de Trava
Sancha Henriques (1097 - 1163), gehuwd met Sancho Nunes de Celanova en met Ferdinand Mendes, heer van Braganza
Theresa Henriques (1098-)
Hendrik (Henrique) (1106 - 1110)
Alfons I (Afonso Henriques) (1109 - 1185
Hij trouwde met
52334949 Teresa van León, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons I van Portugal, geboren op 25-07-1110 in Guimarães (zie 26167474).
52334950 Amadeus III van Savoye, geboren in 1094 in ?. Hij is overleden in 1148 in Nicosia, 53 of 54 jaar oud.
Notitie: Amadeus III van Savoye (1094 - Nicosia, 1148), was de oudste zoon van graaf Humbert II van Savoye en Gisela van Bourgondië.

Hij volgde zijn vader op als graaf van Savoye en zette diens politiek voort. Samen met Bernard van Clairvaux begeleidde hij koning Lodewijk VII van Frankrijk op de Tweede Kruistocht. Hij stichtte in 1125 het huisklooster in Hautecombe.

Amadeus was gehuwd met Mathilde van Albon, dochter van graaf Guido III van Grenoble, en had de volgende kinderen:
Humbert III van Savoye (1136-1189), zijn opvolger
Mathilde (rond 1130 - 1157), in 1146 gehuwd met koning Alfons I van Portugal (1110-1185)
Adelheid, gehuwd met graaf Humbert III van Beaujeu (-1174)
Juliana (-1194), abdis van Saint-André-le-Haut in Vienne
Margaretha
Agnes, gehuwd met graaf Willem I van Genève (-1195)
Jan, monnik
Peter, monnik
Willem.
Hij trouwde met
52334951 Mathilde van Albon, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Savoye, geboren omstreeks 1121 in ? (zie 26167475).
52334952 Alphons VII van Castilië, geboren op 01-03-1105 in Caldas de Reyes, Pontevreda. Hij is overleden op 21-08-1157 in Fresneda, 52 jaar oud.
Notitie: Alfons VII (Caldas de Reyes, Pontevedra, 1 maart 1105 – Fresneda, 21 augustus 1157), oorspronkelijk Alfonso Raimúndez genaamd, was koning van Galicië vanaf 1119, en van Castilië en León vanaf 1126 tot aan zijn dood. Zijn ouders waren Urraca van Castilië en Raymond van Bourgondië. Hij was de kleinzoon van Alfons VI van Castilië, van wie hij in 1135 ook de keizerstitel overnam.

Zijn jeugd werd vertroebeld door de machtsstrijd om de heerschappij over Castilië en León tussen zijn moeder Urraca en haar tweede echtgenoot, Alfons I van Aragón. Bij het overlijden van koningin Urraca moest zijn stiefvader zijn aanspraken laten varen, waardoor Alfons koning van Castilië en León werd.

Toen in 1146 de invasie van de Almohaden begon, sloot hij een bondgenootschap met de Almoraviden om de Almohadische expansie in Zuid-Spanje tegen te houden. Een aantal militaire successen vergrootten wel zijn persoonlijke prestige, maar droegen uiteindelijk weinig bij aan de verdere uitbreiding van zijn grondgebied. Integendeel, in 1157 ging Almería verloren, en Córdoba kon hij slechts drie jaar bezetten.

Ondanks het prestige dat aan de keizerstitel verbonden was, slaagde Alfons VII er niet in de heersende tendensen naar autonomie binnen het Iberisch Schiereiland het hoofd te bieden. Hij kon niet verhinderen dat Portugal zich in 1140 onafhankelijk verklaarde. Bij zijn dood werd het koninkrijk verdeeld onder zijn twee zonen: Sancho kreeg Castilië en Ferdinand kreeg León.

In 1128 huwde Alfons in Saldaña, Palencia, met Berengaria van Barcelona (1105-1149), een dochter van graaf Raymond Berengarius III van Barcelona,
hun kinderen waren:
Ramón (1131-1151)
Sancho III (1134-1158)
Sancha (1137-1179), in 1157 gehuwd met Sancho VI van Navarra
Ferdinand (1137-1188)
Constance (1141-1160), in 1154 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk
García (1142-1146)
Alfonso (1145-1149)

In 1152 met Richeza van Polen (1140-1185), hun kinderen waren:
Fernando (1153-1155)
Sancha (1156-1208), in 1174 gehuwd met Alfons II van Aragón

Uit buitenechtelijke relaties had Alfons nog twee kinderen:
bij Gontrada Pérez, Urraca (1126-1189), in 1144 gehuwd met García IV van Navarrabij Sancha Fernández,
Estefania (1150-1180), gehuwd met Fernán Ruiz de Castro
Hij trouwde (2), 46 of 47 jaar oud, in 1152 in ? met Richeza van Polen (1140-1165), 11 of 12 jaar oud.
Hij trouwde (1), 22 of 23 jaar oud, in 1128 in Saldaña met de 11 of 12-jarige
52334953 Berengaria van Barcelona, geboren in 1116 in ?. Zij is overleden op 15-01-1149 in Palencia, 32 of 33 jaar oud.
Notitie: Berengaria van Barcelona (1116 - Palencia, 15 januari 1149) was een dochter van graaf Raymond Berengarius III van Barcelona en van Dulcia van Provence. Zij huwde in 1128 met Alfons VII van Castilië en werd de moeder van:
Ramón (1131-1151)
Sancho (1134-1158)
Constance (1136-1160), in 1154 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk
Sancha (1137-1179), in 1157 gehuwd met Sancho VI van Navarra
Ferdinand (1137-1188)
García (1142-1146)
Alfonso (1145-1149).
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancho III van Castilië, geboren in 1134 in ? (zie 26167476).
52334954 Garcia IV van Navarra, geboren in 1112 in ?. Hij is overleden op 21-11-1150 in ?, 37 of 38 jaar oud.
Notitie: Garcia IV Ramírez van Navarra (1112 - 21 november 1150), bijg. de Restaurator, was een zoon van Ramiro Sancho de Monzón (een kleinzoon van Sancho IV van Navarra via zijn buitenechtelijke zoon Sancho) en van Christina de Vivar (dochter van Rodrigo Diaz de Vivar = El Cid).

García leefde aan het hof van koning Alfons I van Aragón en vergezelde de koning in vele veldtochten tegen de Moren. Na Alfons’ overlijden, werd Garcia tot koning van Navarra verkozen door de adel. Hij sloot een verbond met Portugal, maar moest wel toezeggen om te verzaken aan alle aanspraken van Navarra op Baskenland en op La Rioja en Calahorra. Hij moest zich verdedigen tegen pogingen van Castilië en Aragón om Navarra onder elkaar te verdelen.

García trouwde op 21 november 1130 in Lorca met Margaretha de l’Aigle, dochter van sire Gilbert, hun kinderen waren:
1.Sancho VI van Navarra (ca. 1132-1194)
2.Blanca van Navarra (ca. 1134-1158), in 1151 gehuwd met Sancho III van Castilië (1134-1158)
3.Margaretha van Navarra (-1182), in 1150 gehuwd met Willem I van Sicilië (1120-1166)

en op 24 juni 1144 huwde hij met Uracca, een onwettige dochter van koning Alfons VII van Castilië bij Gontrada Pérez, en werd vader van:
4.Sancha, gehuwd met burggraaf Gaston V van Béarn (-1170) en in 1173 met burggraaf Peter van Narbonne (-1202)

+ (onwettige zoon) Rodrigo Garcés, graaf van Montescaglioso
Hij trouwde (2), 31 of 32 jaar oud, op 24-06-1144 in ? met Urraca.
Hij trouwde (1), 17 of 18 jaar oud, op 21-11-1130 in ? met
52334955 Margaretha de lÁigle, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Blanca van Navarra, geboren omstreeks 1133 in ? (zie 26167477).
52334956 Godfried V van Anjou, geboren op 24-08-1113 in ?. Hij is overleden op 07-09-1151 in Château-du-Loir, 38 jaar oud.
Notitie: Godfried V (24 augustus 1113 - Château-du-Loir, 7 september 1151), bijgenaamd de Schone (Frans: Le Bel) en Plantagenet (omdat hij vaak een takje brem - in Latijn planta genista - op zijn hoed droeg). Hij was graaf van Anjou (provincie), Touraine en Maine (provincie) en hertog van Normandië. Godfried speelde een belangrijke rol in de opbouw van de macht die zijn zoon Hendrik in staat zou stellen om koning van Engeland te worden. De dynastie die toen aan de macht kwam wordt het Huis Plantagenet genoemd, naar Godfrieds bijnaam.

Godfried was de oudste zoon van graaf Fulco V van Anjou en Ermengarde van Maine. Door het huwelijk van zijn ouders waren Anjou, Touraine en Maine verenigd en zo was een belangrijke feodale staat ontstaan in het westen van Frankrijk. Voor Hendrik I van Engeland was Fulco een belangrijke buurman geworden. Toen Hendriks dochter Mathilde weduwe werd (ze was getrouwd met keizer Hendrik V), arrangeerde Hendrik het huwelijk van Mathilde (25 jaar oud) met Godfried (bijna zestien). Godfried werd op 10 juni 1128 door Hendrik in de kathedraal van Rouen tot ridder geslagen en het paar trouwde op 17 juni 1128 in de kathedraal van Le Mans.
Mathildes broer William Adelin was eerder getrouwd geweest met Adelheid, een zuster van Godfried, maar hij was in 1120 zonder kinderen overleden. Het huwelijk van Godfried en Mathilde was dus een herbevestiging van de band tussen Engeland/Normandië en Anjou.

Toen Godfried door Hendrik tot ridder werd geslagen kreeg hij van Hendrik een wapen, met gouden leeuwen op een blauw veld. Godfrieds zoon Hendrik II zou dit aanpassen en er twee gouden leeuwen op een rood veld van maken. Dit is nog steeds deel van het wapen van Normandië. Godfrieds kleinzoon Richard zou daar een derde gouden leeuw aan toevoegen (voor Aquitanië). Zo ontstonden de drie gouden leeuwen op een rood veld in het wapen van Engeland.

Het volgende jaar hertrouwde Fulco met Melisende van Jeruzalem en verliet Frankrijk om koning van Jeruzalem te worden. Godfried was volgens eigentijdse schrijvers knap, rossig, joviaal en een uitstekende ridder, maar met een koud en egoïstisch karakter. Hendrik had inmiddels Mathilde tot zijn erfgename benoemd omdat zijn enige zoon al in 1120 was verdronken en zijn tweede huwelijk kinderloos bleef. Toen Hendrik in 1135 overleed trok Mathilde naar Normandië om haar erfenis op te eisen maar toen Stefanus van Blois zich van de Engelse troon meester maakte, werd hij ook in Normandië als hertog erkend.
Mathilde liet zich haar erfenis niet zomaar afnemen en bezocht in 1139 haar moeder in het kasteel van Arundel bij de Engelse zuidkust, met een gezelschap van 140 ridders. Dit was het begin van een lange periode van oorlog in Engeland tussen Stefanus en Mathilde. Godfried bemoeide zich niet met de strijd in Engeland maar veroverde vanaf 1142 Normandië in kleine stapjes. In 1144 riep hij zich namens zijn vrouw uit tot hertog van Normandië. In 1149 deden Godfried en Mathilde afstand van Normandië ten gunste van hun zoon Hendrik.
Godfried had in zijn graafschappen met verschillende opstanden van edelen te maken. De belangrijkste opstand begon in 1145 en daar nam zijn broer Eli ook aan deel. Eli zou ontevreden zijn geweest omdat hij van mening was dat hij Maine zou moeten erven (hun vader was eind 1143 overleden). Godfried sloot Eli op en liet hem pas vrij in 1151. Eli was toen ziek en overleed korte tijd later.
Godfried werd getroffen door een plotselinge koorts, op zijn doodsbed deed hij een aantal schenkingen en hij overleed dezelfde dag. Godfried werd begraven in de kathedraal van Le Mans.

Godfried en Mathilde kregen de volgende kinderen:
Hendrik II van Engeland, koning van Engeland en hertog van Normandië;
Godfried II van Maine, korte tijd erfgenaam van Anjou, Touraine en Maine, tot zijn dood;
Willem van Poitou.

Daarnaast had Godfried de volgende buitenechtelijke kinderen:
Hij trouwde, 14 jaar oud, op 17-06-1128 in Le Mans met de 26-jarige
52334957 Mathilde van Engeland, geboren op 07-02-1102 in Sutton Courtenay. Zij is overleden op 10-09-1167 in Rouen, 65 jaar oud.
Notitie: Mathilde van Engeland (Sutton Courtenay, ca. 7 februari 1102 - Rouen, 10 september 1167) was de erfgename van Hendrik I van Engeland. Zij trouwde met keizer Hendrik V, dit huwelijk bleef kinderloos, en hertrouwde met Godfried V van Anjou. Na de dood van haar vader greep haar neef Stefanus van Blois de macht in Engeland en Normandië. Mathilde voerde een lange en verbitterde oorlog tegen Stefanus. Uiteindelijk lukte het haar oudste zoon Hendrik om door onderhandelingen Engeland en Normandië te verwerven. In Engeland werd ze Empress Maud genoemd (keizerin vanwege haar eerste huwelijk, Maud als Engelse vertaling van Mathilde), ter onderscheid van Queen Maud, de echtgenote van Stefanus.

Mathilde was dochter van Hendrik I van Engeland en Mathilde van Schotland. Dat betekende dat ze niet alleen van Willem de Veroveraar afstamde maar ook van de Angelsaksische koningen van Engeland. Tegenwoordig gaat men er van uit dat ze in het koninklijk paleis te Sutton Courtenay is geboren, en niet in Winchester zoals vroeger veel werd aangenomen. Mathilde en haar broer William Adelin waren de enige wettige kinderen van Hendrik die de kindertijd overleefden. Ze werd tot 1108 opgevoed door de nonnen van de abdij van Wilton (Wiltshire), daarna werd ze toevertrouwd aan aartsbisschop Anselmus van Canterbury.

Eerste Huwelijk
Koning Hendrik V van Duitsland begon in 1108 onderhandelingen met Hendrik van Engeland over een bondgenootschap, tegen de samenwerking van Frankrijk met paus Paschalis II. De Duitse koning had een gespannen verhouding met de paus vanwege de investituurstrijd terwijl hij de paus ook nodig had om hem tot keizer te kronen. De onderhandelingen leidden in 1109 tot een verloving op afstand tussen Hendrik V (20 jaar oud) en Mathilde (7 jaar oud). Mathilde zou een bruidsschat van 10.000 zilveren marken meekrijgen en Hendrik kon dat bedrag goed gebruiken om een Italiaanse veldtocht te financieren om de paus zijn wil op te leggen.
In februari 1110 haalde een gezelschap Duitse hovelingen Mathilde op in Engeland. Samen met Engelse hovelingen stak het gezelschap over naar Boulogne-sur-Mer en Hendrik ontving Mathilde in Luik. Daar vandaan trokken ze naar Utrecht waar het paar met Pasen (10 april) officieel werd verloofd. Mathilde kreeg bij de verloving een aantal landgoederen in Lotharingen. Op 25 juni werd ze in Mainz tot "koningin van de Romeinen" gekroond door aartsbisschop Frederik I van Schwarzenberg van Keulen.
Hendrik trok naar Italië en toen de onderhandelingen met de paus niet tot resultaat leidden, nam hij de paus gevangen. Onder deze druk deed Paschalis belangrijke concessies en stemde hij erin toe om Hendrik tot keizer te kronen (Rome, 13 april 1111). Mathilde werd ondertussen in Duitsland door aartsbisschop Bruno van Trier opgevoed en moest het grootste deel van haar Engels-Normandische gezelschap naar huis sturen omdat ze dan sneller Duits zou leren. Sommige Engelsen bleven echter bij Mathilda, zoals aartsdeken Hendrik van Winchester die later bisschop van Verdun zou worden.
Kort voor haar twaalfde verjaardag trouwden Mathilde en Hendrik, op 6 of 7 januari 1114 in Mainz. Als echtgenote van een keizer deed ze belangrijke ervaring op in bestuur en diplomatie. De positie van Hendrik kwam in Duitsland onder druk te staan door verzet van adel en geestelijkheid, en door een excommunicatie door de paus. Bovendien kregen Hendrik en Mathilde geen kinderen (hoewel abt Herman van Doornik vermeldt dat ze een kind kregen dat na een paar dagen overleed). Bijzonder is dat dit in de algemene opinie niet als de schuld van Mathilde werd gezien maar als een straf van god voor Hendrik (die wel een buitenechtelijk kind had), wegens de opstand tegen zijn vader keizer Hendrik IV.
Toen Hendrik de uitgestrekte goederen van Mathilde van Toscane erfde, besloot hij om in 1117 naar Italië te gaan om die goederen te bezoeken en zijn conflict met de paus op te lossen. Hendrik en Mathilde trokken via Venetië naar de burcht van Mathilde van Toscane in Canossa, waar ze feestelijk werden ontvangen. Daarna trok het paar naar Rome waar ze door de bevolking van de stad werden ontvangen. De paus was afwezig omdat hij naar Zuid-Italië was gereisd om Hendrik te ontlopen. De paus zond zijn gezant Maurice Bourdin, aartsbisschop van Braga (stad), naar Rome. Maurice liet zich door Hendrik overhalen om zijn standpunten te steunen en hij kroonde Hendrik (opnieuw) en Mathilde in de Sint-Pietersbasiliek tot keizer en keizerin (Pasen 1117). Maurice werd daarop door de paus geëxcommuniceerd. Kort daarna overleed Paschalis en benoemde Hendrik Maurice tot de nieuwe paus. Aanhangers van Paschalis kozen paus Gelasius II. Beide pausen excommuniceerden elkaar direct, tezamen met hun belangrijkste medestanders.
Hendrik moest snel terugkeren naar Duitsland maar Mathilde bleef nog een jaar in Italië en trad daar op als zijn regentes. Bekend is dat ze de rechtszaak tegen dieven van kerkgoederen in Castrocaro heeft voorgezeten. In november 1119 reisde ze naar het noorden en voegde zich in Utrecht bij Hendrik. Hendrik sloot in 1122 het Concordaat van Worms met paus Calixtus II en zette zo een belangrijke stap om zijn problemen met de kerk op te lossen. De verhouding met Frankrijk verslechterde echter. Eerst kreeg Mathilde geen garantie van veilige doortocht toen ze haar vader wilde bezoeken, daarna brak er oorlog tussen Engeland en Frankrijk uit. Hendrik V viel Frankrijk aan om zijn schoonvader te ondersteunen maar zijn expeditie liep uit op een mislukking.
Hendrik stierf in 1125. Hij vertrouwde de regalia van het rijk aan Mathilde toe. Hendrik wilde dat zijn neef Frederik II van Zwaben hem zou opvolgen. Aartsbisschop Adalbert I van Saarbrücken van Mainz, een tegenstander van Hendrik, leidde de verkiezing van de nieuwe koning en haalde Mathilda over (volgens sommige bronnen met leugens) om hem de regalia te geven. Uiteindelijk werd Hendriks tegenstander Lotharius van Supplinburg tot koning gekozen.

Weduwe en Erfgename
Mathilda’s vader Hendrik gaf zijn dochter opdracht om terug te komen naar zijn hof. Volgens overlevering was Mathilda liever in Duitsland gebleven waar ze zich thuis voelde. Bovendien sprak ze beter Duits dan Engels of Frans. Maar als kinderloze weduwe zonder grote eigen bezittingen, terwijl de vroegere tegenstander van haar man tot koning was gekozen, had ze weinig perspectief in Duitsland. In Engeland/Normandië was haar positie juist belangrijker geworden omdat haar broer Willem was verdronken bij het vergaan van het White Ship. Mathilda was toen nog keizerin en Hendrik (een weduwnaar) hoopte door snel een jonge vrouw te trouwen nog mannelijke erfgenamen te kunnen verwekken. Hoewel ze formeel niet als erfgenaam werd aangewezen, had ze toch een positie van belang. Mathilde voegde zich daarom in 1125 bij haar vader in Normandië. Na een jaar trok het gezelschap naar Engeland. Omdat Hendrik en zijn tweede vrouw na vijf jaar nog geen kinderen hadden, wees Hendrik Mathilde formeel aan als zijn erfgename. Hij liet zijn hovelingen tweemaal zweren Mathilda te erkennen als toekomstige koningin van Engeland (januari 1127 en Pasen 1128).

Tweede Huwelijk
Rond deze tijd begon een politiek steekspel rond het hertogdom Normandië. Hendrik had het hertogdom veroverd op zijn broer en zijn neef Willem Clito maakte aanspraken op Normandië. Koning Lodewijk VI van Frankrijk moedigde deze aanspraken aan. De machtige graaf Fulco V van Anjou had Hendrik gesteund en had zijn dochter met de nu overleden Willem laten trouwen. Maar nu liet hij een andere dochter met Willem Clito trouwen. Het lukte Hendrik om dat huwelijk te laten ontbinden door de paus, op grond van bloedverwantschap. Lodewijk reageerde door Willem Clito zijn schoonzuster als vrouw aan te bieden, met de Vexin als bruidsschat. Toen in 1127 de graaf van Vlaanderen zonder erfgenamen overleed, gaf Lodewijk het graafschap van Vlaanderen aan Willem Clito om zijn positie zo nog verder te versterken.
Hendrik wist het probleem op te lossen door een huwelijk tussen Mathilda en de oudste zoon van Fulco te arrangeren: Godfried V van Anjou. Mathilda had grote bezwaren: ze vond Godfried beneden haar stand en bovendien was hij tien jaar jonger, nog te jong om nu al te trouwen. Maar ze had geen andere keuze dan te trouwen en in 1127 trok ze naar Normandië, onder de hoede van haar halfbroer Robert van Gloucester (graaf).

Huwelijk
Mathilda en Godfried trouwden op 17 juni 1128 in de kathedraal van Le Mans, Godfried was de week daarvoor door Hendrik tot ridder geslagen. Een maand later overleed Willem Clito aan verwondingen die hij tijdens gevechten had opgelopen. De positie van Mathilde leek nu onbedreigd. Haar huwelijk met Godfried was echter heel moeilijk en in 1129 verliet ze Godfried om in Rouen te gaan wonen. In augustus 1131 beval Hendrik Mathilda om naar Engeland te komen. Op 8 september vond een hofdag plaats waarbij Mathilda werd opgedragen om terug te keren naar haar echtgenoot. De aanwezigen hovelingen zworen opnieuw trouw aan Mathilda als erfgename van Hendrik. In 1133 en 1134 kreeg het paar twee kinderen: Hendrik en Godfried . Mathilda werd ernstig ziek na de tweede bevalling. Haar begrafenis was al voorbereid toen ze tegen alle verwachting in toch herstelde. In 1136 kregen ze nog een derde zoon Willem.
De huwelijksproblemen tussen Mathilda en Godfried leidden er uiteindelijk toe dat Hendrik en Godfried een slechte verhouding kregen. De kastelen op de Normandische grens die Godfried bij het huwelijk zou krijgen, werden nooit overgedragen. Godfried zou nooit een uitnodiging krijgen van Hendrik om zijn hof te bezoeken.

Strijd om de erfenis
Hendrik bezocht Normandië in 1135. Mathilda bleef echter in Anjou. Hendrik inspecteerde zijn grens met Anjou, maar vader en dochter zochten elkaar toen ook niet op. Hendrik overleed op 1 december in zijn jachtkasteel in Lyons-la-Forêt, op zijn sterfbed bevestigde hij dat Mathilda zijn erfgename moest worden. Maar omdat Godfried en Mathilde niet bij zijn overlijden aanwezig waren, konden ze niet direct de troon opeisen.
Godfried moest in Anjou blijven om een opstand te onderdrukken maar Mathilde trok naar Normandië. Daar bezette ze de drie kastelen van haar bruidsschat: Domfront (Orne), Exmes en Argentan. Daarna kwam ze echter tot de ontdekking dat ze zwanger was en ze besloot eerst om rustig in Argentan te blijven voor de duur van haar zwangerschap en daar te bevallen. Ondertussen zeilde Stefanus van Blois snel naar Engeland en werd met hulp van zijn broer, de bisschop van Winchester, op 22 december 1135 in Winchester tot koning van Engeland gekroond door de aartsbisschop van Canterbury. Vanwege de grote haast waren slechts enkele edelen en drie geestelijken aanwezig. Stefanus had driemaal trouw gezworen aan Mathilda als erfgename van Hendrik.
Koning David I van Schotland, oom van Mathilda, viel Engeland binnen als reactie op de kroning van Stefanus. Maar Stefanus kon de Schotten eenvoudig verdrijven. Robert van Gloucester erkende Stefanus als koning. Na ruim een jaar kwam Stefanus naar Normandië om ook daar zijn gezag te vestigen maar dat liep niet goed. Stefanus had een leger van Vlaamse huurlingen meegenomen maar er braken gevechten uit tussen de Vlamingen en Normandische edelen, en het huurlingenleger viel uiteen. Robert beschuldigde Stefanus van een poging om hem te vermoorden. Uiteindelijk ging Stefanus terug naar Engeland. Robert van Gloucester bleef achter in Normandië en controleerde de gebieden rond Caen en Bayeux (Frankrijk). In juni 1138 zegde hij zijn eed aan Stefanus op en sprak hij zijn steun uit voor Mathilda. Robert zou Mathilda’s belangrijkste en trouwste medestander zijn in de oorlogen die volgden.
In 1139 bracht Mathilde een onverwacht bezoek aan haar moeder in het kasteel van Arundel. Stefanus gaf haar daarna, met haar gezelschap (maar liefst 140 ridders onder wie Robert van Gloucester), vrijgeleide naar Bristol, de belangrijkste stad van Robert. Vanuit Bristol begonnen Mathilda en Robert een oorlog tegen Stefanus. In februari 1141 kon ze Stefanus verslaan en gevangennemen in de slag bij Lincoln. Mathilda leek de oorlog gewonnen te hebben en trok naar Londen om zich te laten kronen, als de-facto koningin noemde ze zichzelf "Lady of the English". De stad Londen wilde haar toelaten op voorwaarde dat ze de belastingen van de stad zou verlagen. Mathilda weigerde te onderhandelen en Londen sloot haar poorten en verklaarde zich voor Stefanus.
Mathilde koos er nu voor om naar Winchester te trekken (vermoedelijk om zich daar te laten kronen) en belegerde het kasteel van Winchester. Daar werd ze echter ingesloten door een leger van koningin Mathilda en de stad Londen. Mathilda kon vluchten maar Robert van Gloucester werd gevangen genomen. In november werden Stefanus en Robert tegen elkaar geruild. In december belegerde Stefanus Mathilda in het kasteel van Oxford. Toen de situatie onhoudbaar werd, vluchtte Mathilda met een klein gezelschap (volgens de overlevering in het wit gekleed omdat het had gesneeuwd). Het kasteel gaf zich de volgende dag over. Bij het latere beleg van Devizes kwam ze opnieuw zo in het nauw te zitten dat ze weer moest ontsnappen, dit keer werd ze in een grafkist het kasteel uitgedragen.
Ondertussen veroverde Godfried Normandië. De oorlog in Engeland kwam langzaam tot een stilstand en in 1148 voegde Mathilda zich in Normandië bij Godfried. In 1149 droegen ze het hertogdom Normandië over aan hun zoon Hendrik.

Laatste jaren
Godfried overleed onverwacht in 1151. Hendrik onderhandelde in 1153 een overeenkomst met Stefanus waarbij die koning van Engeland bleef maar Hendrik als zijn erfgenaam aanwees. Mathilde bleef in Rouen wonen en voerde het dagelijks bestuur over Normandië. Ze probeerde te bemiddelen in de conflicten tussen haar zoons Hendrik en Godfried over de erfenis van hun vader. Haar jongste zoon Willem kwam bij haar wonen nadat Thomas Becket had geweigerd om hem met Isabel de Warenne, erfdochter van de graaf van Surrey, te trouwen. Ze overleefde Godfried en Willem en overleed zelf in 1167 in de abdij van Notre-Dame-du-Pré, bij Rouen. Ze werd begraven in de abdij van Bec. De abdij werd na de Franse Revolutie een militair terrein en een deel van de gebouwen werd gesloopt of raakte vervallen. Dat was aanleiding om Mathilde in 1847 te herbegraven in de kathedraal van Rouen, waar ook haar tweede echtgenoot was begraven.

Mathilda was in haar eerste huwelijk getrouwd met keizer Hendrik V, zij kregen geen kinderen.

Mathilde was in haar tweede huwelijk getrouwd met Godfried V van Anjou, zij kregen de volgende kinderen:
Hendrik II van Engeland, koning van Engeland, hertog van Normandië, graaf van Anjou, beschermer van Bretagne en door zijn huwelijk hertog van Aquitanië;
Godfried II van Maine, korte tijd graaf van Anjou;
Willem van Poitou.
Zij is weduwe van Hendrik V van Duitsland, met wie zij trouwde (1), 11 jaar oud, op 07-01-1114 in Mainz.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik II van Engeland, geboren op 05-03-1133 in Le Mans (zie 26167478).
52334958 Willem X van Aquitanië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334959 Eleonora van Châtellerault, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122 in ? (zie 26167479).
52334960 Alberic van Mello, geboren in 1080 in Mello. Hij is overleden in 1111 in ?, 30 of 31 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 1 jaar oud, omstreeks 1081 in ? met de ongeveer 1-jarige
52334961 Adele de Bulles Dammartin, geboren in 1082 in ?. Zij is overleden in 1105 in ?, 22 of 23 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alberic I van Mello, geboren omstreeks 1102 in ? (zie 26167480).
52334962 Lancelin van Dammartin-Aumale, geboren in 1089 in ?. Hij is overleden in 1137 in ?, 47 of 48 jaar oud.
Hij trouwde met
52334963 Clementia van Bar, geboren in 1089 in ?. Zij is overleden in 1152 in ?, 62 of 63 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Clementia van Dammartin-Aumale, geboren in 1110 in Dammartin-en-Goele (zie 26167481).
52334964 Hugo I van Clermont Beauvais, geboren in 1035 in ?. Hij is overleden in 1101 in ?, 65 of 66 jaar oud.
Hij trouwde met
52334965 Margaretha van Ramerupt, geboren omstreeks 1041 in ?. Zij is overleden omstreeks 1100 in ?, ongeveer 59 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinald van Clermont Beauvais, geboren omstreeks 1082 in ? (zie 26167482).
52334966 Reinald van Bar-Mousson, geboren omstreeks 1090 in ?. Hij is overleden in 1150 in ?, ongeveer 60 jaar oud.
Hij trouwde met
52334967 Gisela van Vaudemont, geboren omstreeks 1080 in ?. Zij is overleden omstreeks 1150 in ?, ongeveer 70 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Clementia van Bar-Mousson, geboren omstreeks 1110 in ? (zie 26167483).
52334968 gwijde II van Ponthieu, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334969 Ida, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Jan I van Ponthieu, geboren in 1141 in ? (zie 26167484).
52334970 Anselmus van Saint-Pol, geboren in ?. Hij is overleden in 1145 in ?.
Hij trouwde met
52334971 Eustachia van Blois, geboren in 1130 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Saint-Pol, geboren in ? (zie 26167485).
52334972 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334973 Adelheid van Savoye, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in ? (zie 26167486).
52334974 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334975 Berengaria van Barcelona, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Constance van Castilië, geboren in 1136 in ? (zie 26167487).
52334976 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in 1081 in Parijs. Hij is overleden op 01-08-1137 in Béthisy-Saint-Pierre, 55 of 56 jaar oud.
Notitie: Lodewijk VI, volledig: Lodewijk Theobald, de Dikke, (Parijs, eind 1081 – Château de la Douye te Béthisy-Saint-Pierre, 1 augustus 1137) was koning van Frankrijk van 29 juli 1108 tot 1137. Zijn bijnaam was letterlijk bedoeld, Lodewijk was dik en werd bij zijn leven al "de Dikke" genoemd. Lodewijk werd geboren in Parijs als zoon van Filips I van Frankrijk en Bertha van Holland (1055-1094).

Lodewijk werd opgevoed in de abdij van Saint-Denis, samen met zijn latere raadsman Suger. In 1092 werd hij benoemd tot graaf van de Vexin en de steden Mantes-la-Ville en Pontoise. Dit plaatste hem in het front tegen Normandië/Engeland. Zijn vader verstootte zijn moeder om te kunnen trouwen met Bertrada van Montfort, wat leidde tot een politieke crisis in Frankrijk. De jonge Lodewijk bleef zo veel mogelijk weg van het hof. In 1097 neemt hij deel aan de verdediging van de Vexin tegen Willem II van Engeland en in 1098 werd hij tot ridder geslagen.

Ondanks de pogingen van zijn stiefmoeder om haar zoons koning te laten worden, werd Lodewijk in 1100 door zijn vader als erfgenaam aangewezen. In dat jaar maakte hij een reis naar Londen. Een poging van Bertrada om hem daar gevangen te laten nemen mislukte. Op de terugweg werd een aanslag op Lodewijk door een geestelijke verijdeld. In 1101 werd Lodewijk benoemd tot graaf van de Vermandois. Zijn vader was toen al zo verzwakt dat Lodewijk in feite al als koning regeerde. Hij werd in 1101 vergiftigd maar werd genezen door een joodse arts.

In 1104 verzoende Lodewijk zich met Betrada. En hij verloofde zich met Lucienne de Rochefort, een verwante van Bertrada. In 1107 zou Lodewijk de verloving laten verbreken, met een te nauwe bloedverwantschap als excuus. In 1106 accepteerde Lodewijk dat Hendrik I van Engeland Normandië veroverde, waardoor Engeland en Normandië weer een verenigd rijk werden.

Filips overleed op 29 juli 1108. Lodewijk was formeel zijn erfgenaam maar zijn positie werd bedreigd door zijn stiefbroers.

Lodewijk werd op 3 augustus 1108 in grote haast te Orléans tot koning gekroond. De kroning kon niet in Reims (de gebruikelijke plaats voor de kroning van Franse koningen) plaatsvinden omdat die stad door een conflict over de bisschopsfunctie onder een interdict viel. Bovendien werd de stad gecontroleerd door Lodewijks halfbroer Filips en diens bondgenoot Theobald IV van Blois. Er waren nauwelijks grote vazallen of kerkvorsten aanwezig bij de kroning.

De geldigheid van de kroning werd tevergeefs aangevochten door zijn halfbroers. Betrada besloot daarna om zicht terug te trekken in een klooster. Guy van Rochefort (de vader van Lucienne) kwam echter in opstand. Lodewijk veroverde zijn kasteel in Gournay-sur-Marne. Guy stierf en zijn partij werd nu aangevoerd door Hugo van Crécy, die zich weer verbond met Hugo van le Puiset. En omdat Hugo van le Puiset de fout maakte om de gebieden rond Chartres te plunderen, koos Theobald van Blois de kant van Lodewijk. Met de steun van Theobald kon Lodewijk zich handhaven, maar het gebied dat hij daadwerkelijk onder controle had was niet groter dan de regio rond Parijs, Orléans en Senlis. De rest van Frankrijk werd geregeerd door edelen die feitelijk onafhankelijk waren.

Lodewijk was bijna 30 jaar koning en al die tijd was hij verwikkeld in conflicten met Normandië/Engeland en lokale opstandige edelen en roofridders binnen zijn eigen domeinen. Vlaanderen en Vermandois waren meestal zijn bondgenoot, Blois en Anjou wisselden regelmatig van kant. Een chronologisch overzicht:
1109 Lodewijk veroverde La Roche-Guyon, op de grens van Normandië
1110 Een poging om het sterke Normandische kasteel van Gisors te veroveren, liep uit op een nederlaag. Dit leidde tot enkele jaren van schermutselingen
1111 Lodewijk veroverde samen met Theobald van Blois Le Puiset en nam Hugo gevangen. Lodewijk bouwde in de omgeving een eigen kasteel Toury. De Normandische edelman Robert I van Meulan brandschatte Parijs als vergelding voor plunderingen van zijn bezittingen door koninklijke troepen.
1112 de graaf van Corbeil overleed zonder directe erfgenaam en Lodewijk liet het graafschap terugvallen aan de kroon. Theobald had echter ook een aanspraak op het graafschap en koos nu de kant van de opstandelingen. Lodewijk liet in reactoe Hugo van le Puiset vrij, met de afspraak dat die zich tegen Theobald zou keren. Maar ondanks zijn beloften sloot die zich direct bij de opstandelingen aan. Lodewijk sloot nu een bondgenootschap met Robrecht II van Jeruzalem. Hugo van le Puiset veroverde het kasteel van Toury maar Lodewijk wist het weer terug te veroveren. Lodewijk en Roeland I van Vermandois versloegen in een veldslag Hugo van le Puiset, Hugo van Crecy, Theobald van Blois en anderen. Later dat jaar versloeg en doodde Theobald van Blois, Robrecht van Vlaanderen in een veldslag bij Meaux.
1113 Vrede van Gisors met Hendrik I van Engeland. Lodewijk moest daarvoor grote concessies doen. Ondertussen bleef Lodewijk de Normandische tegenstanders van Hendrik steunen. Ook sloot Lodewijk een bondgenootschap met Anjou.
1114 Lodewijk wist eindelijk Hugo van Crecy en zijn familie te onderwerpen. Hugo werd monnik. Hun bezittingen werden door Lodewijk verdeeld: Bray-sur-Seine werd door Lodewijk aan Theobald van Blois gegeven. Zelf hield hij Montlhéry, Gometz en Châteaufort. Lodewijk sttuurde troepen naar Amiens ter ondersteuning van de bisschop tegen Thomas I van Coucy. Toen Thomas ook nog de moordenaars van de bisschop van Laon onderdak bood, liet Lodewijk hem excommuniceren.
1115 Lodewijk versloeg Thomas maar kreeg daarbij een pijl in zijn borst.
1116 Na de onderwerping van Thomas en het overlijden van diens vader, gaf Lodewijk het graafschap Amiens aan Adelheid van Vermandois. Dat zou tot een langdurige vete tussen Thomas en de familie van Vermandois leiden
1118 Lodewijk onderwierp Hugo van le Puiset definitief en dwong hem om in ballingschap te gaan in Palestina. Lodewijk steunde een opstand van Normandische edelen onder Willem Clito tegen Hendrik I van Engeland. Willem was een neef van Hendrik en eiste de titel van hertog van Normandië op, omdat Hendrik die titel in 1106 op zijn vader had veroverd. Lodwijk kon echter geen leger sturen door het verzet van Theobald van Blois, die Hendrik steunde. Hendrik wist de opstand grotendeels te onderdrukken.
1119 Lodewijk onderwierp Theobald en trok met zijn leger naar Normandië. Hij veroverde Ivry maar werd verslagen bij Breteuil. Boudewijn VII van Vlaanderen werd door Hendrik verslagen en gedood. Een nieuwe inval van Lodewijk in Normandië mislukte en hij kon alleen door vlucht aan gevangennemning ontsnappen. Fulco V van Anjou koos de kant van Hendrik, en Lodewijk moest de strijd opgeven.
1122 Lodewijk intervenieerde in de Auvergne ten gunste van de bisschop, tegen de graaf
1123 een nieuwe poging om Willem Clito de macht te laten grijpen in Normandië mislukte
1126 opnieuw interventie in Auvergne, de graaf vroeg steun aan de hertog van Aquitanië maar die koos er juist voor om de koning te huldigen
1127 Lodewijk bestrafte de moord op Karel de Goede door de betrokkennen van een toren in Brugge te laten werpen. Omdat Karel geen erfgenamen had wees Lodewijk nu Willem Clito aan als graaf van Vlaanderen maar die kreeg met veel verzet te maken. Uiteindelijk werd Diederik van de Elzas de nieuwe graaf. Tijdens Lodewijks afwezigheid kwam het tot een conflict tussen de koningin en de machtige kanselier Stephanus van Garlande die probeert steeds meer macht voor zichzelf en zijn familie te verwerven. Adelheid liet de huizen van Stephanus en zijn partijgangers in Parijs verwoesten.
1128 Stephanus kreeg steun van Theobald van Blois en Hendrik I van Engeland. Na een beleg van twee maanden veroverde Lodewijk samen met Roeland van Vermandois zijn kasteel bij Livry. Lodewijk werd door een pijl van een kruisboog in het been getroffen en Roeland verloor een oog. De macht van Stephanus was gebroken. Hij verzoende zicht met Lodewijk en zou zelfs nog een keer kanselier worden.
1129 Lodewijk wees zijn zoon Filips aan als opvolger.
1130 Lodewijk en Roeland van Vermandois versloegen en doodden Thomas van Marle, nadat die eerder de Vermandois had aangevallen en een jongere broer van Roeland had gedood
1131 Filips stierf door een val van zijn paard. Lodewijk wees nu zijn zoon Lodewijk aan als opvolger, die in Reims door paus Innocentius II wordt gezalfd en gekroond
1132 Diederik van de Elzas huldigde Lodewijk als heer
1137 Lodewijk trok op tegen de roofridders van Saint-Brisson-sur-Loire. Tegen het advies van zijn adviseurs die van mening zijn dat hij door zijn zwaarlijvigheid (zijn bijnaam is letterlijk bedoeld en werd al tijdens zijn leven gebruikt) en chronische buikklachten niet tot deze onderneming in staat was. Lodewijk werd getroffen door dysenterie, en overleed.

Lodewijk trouwde op 28 maart 1115 in de Notre-Dame van Parijs met Adelheid van Maurienne, wat al aangaf dat zijn ambities tot in het zuiden van Frankrijk reikten. In 1119 steunde hij de keuze van paus Calixtus II en kwam daarmee in conflict met keizer Hendrik V. In 1124 trok Hendrik V met een leger naar Frankrijk. Het lukte Lodewijk met de steun van Theobald van Blois en de hertog van Aquitanië om een groot leger op de been te brengen. De legers ontmoetten elkaar bij Metz en vanwege de onverwachte sterkte van het Franse leger besloot Hendrik om van strijd af te zien en zich terug te trekken.

Lodewijk werd door alle tijdgenoten beschreven als een vriendelijke en vrolijke man. Maar hij was ook een krachtdadige koning die van groot belang was voor de vestiging van de koninklijke macht in Frankrijk. Onder zijn bewind bloeiden de economie en de steden in de gebieden die onder zijn bewind stonden. Vanaf 1110 heeft hij steden stadsrechten gegeven. Bij zijn dood was Parijs de grootste stad van Frankrijk geworden. Lodewijk stichtte daar de abdijen van Sint-Vicor en Saint-Lazare, en een vrouwenklooster op de Montmartre. Hij stelde een jaarmarkt in te Parijs en liet de oude Romeinse brug door een nieuwe stenen brug vervangen. Lodewijk rekruteerde zijn medewerkers uit de lagere adel en geestelijkheid om zo de macht van de grote adellijke families in te perken. Hij dwong zijn directe vazallen om zijn wetten te hanteren en geen eigen wetten te maken. Lodewijk stelde een koninklijke raad in.

In 1137 werd hij door de stervende hertog van Aquitanië belast met de taak om een goede echtgenoot voor zijn erfdochter Eleonora van Aquitanië te vinden. Lodewijk liet deze kans om de positie van de Franse kroon te versterken niet voorbij gaan en verloofde haar direct met zijn zoon en kroonprins Lodewijk VII van Frankrijk.

Lodewijk en Adelheid kregen de volgende kinderen:
Filips (1116-1131)
Lodewijk VII (1120-1180)
Hendrik (1121-1175), aartsbisschop van Reims
Robert I van Dreux (ca. 1123-1188)
Constance (ca.1124-1176), gehuwd met Eustaas IV van Boulogne, daarna met Raymond V van Toulouse
Filips (1131-1161) , bisschop van Parijs

Lodewijk had ook nog een dochter bij Marie de Breuillet: Isabelle (circa 1105 - vóór 1175), zij trouwde rond 1119 met Willem van Chaumont, vermoedelijk de zoon van Hugo I van Vermandois.
Hij trouwde, 33 of 34 jaar oud, op 28-03-1115 met de ongeveer 23-jarige
52334977 Adelheid van Savoye, geboren omstreeks 1092 in ?. Zij is overleden op 18-11-1154 in Montmartre, ongeveer 62 jaar oud.
Notitie: Adelheid van Savoye, ook van Maurienne, (ca. 1092 - Montmartre, 18 november 1154) was een dochter van Humbert II van Savoye en van Gisela van Bourgondië, en dus een nicht van paus Callixtus II.

Zij trouwde op 28 maart 1115 te Parijs met Lodewijk VI van Frankrijk. Als koningin had ze een actief aandeel in het bestuur, ze wordt in 45 aktes van Lodewijk vermeld. In 1127 trad ze tijdens de afwezigheid van Lodewijk zelfstandig op tegen de kanselier Stephanus van Garlande die zoveel macht verzamelde dat hij een bedreiging vormde voor de positie van de koning. Na de dood van Lodewijk probeerde ze de invloed van de abt Suger in te perken. Toen dit mislukte moest ze zich terugtrekken op haar landgoederen bij Compiègne. Volgens eigentijdse beschrijvingen was ze lelijk maar vroom en vriendelijk.

Lodewijk en Adelheid kregen de volgende kinderen:
Filips (1116-1131)
Lodewijk VII (1120-1180)
Hendrik (1121-1175), aartsbisschop van Reims
Robert I van Dreux (ca. 1123-1188)
Constance (ca.1124-1176), gehuwd met Eustaas IV van Boulogne, daarna met Raymond V van Toulouse
Filips (1131-1161) , bisschop van Parijs

In 1141 hertrouwde zij met constable Mattheus I van Montmorency. In 1153 trok zij zich terug in de abdij van Montmartre, die zij samen met haar zoon Lodewijk gesticht had. Zij stierf er het jaar nadien.
Zij trouwde (2), ongeveer 49 jaar oud, in 1141 in ? met Matheus I van Montmorency.
Kind uit dit huwelijk:
I. Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ? (zie 26167488).
52334978 Theobald IV van Blois, geboren op 02-04-1090 in ?. Hij is overleden op 10-01-1152 in Lagny-sur-Marne, 61 jaar oud.
Notitie: Theobald IV van Blois (2 april 1090 – Lagny-sur-Marne, 10 januari 1152), bijgenaamd de Grote, was de tweede zoon van Stefanus II van Blois en van Adela van Engeland.

Omdat Theobalds oudere broer Willem door zijn moeder onbekwaam werd geacht, erfde Theobald in 1102 de graafschappen Blois, Châteaudun, Chartres, Sancerre, Provins en Meaux, van zijn vader. Zijn moeder regeerde als regentes tot 1107 en had ook daarna een grote invloed op het bestuur, tot zij in 1120 in het klooster trad.

Theobald steunde aanvankelijk koning Lodewijk VI van Frankrijk maar kwam met hem in conflict over het graafschap Corbeil, waar Theobald aanspraak op maakte toen de graaf zonder erfgenamen overleed. Vanaf 1115 was hij een bondgenoot van Hendrik I van Engeland, die ook hertog van Normandië was, tegen Lodewijk. De paus dwong Theobald echter zich in 1119 te verzoenen met Lodewijk. In 1124 steunde hij Lodewijk toen een inval van keizer Hendrik V in Frankrijk dreigde. In 1125 erfde Theobald het graafschap Champagne van zijn oom Hugo. Twee jaar later steunde Theobald de poging van kanselier Stephanus van Garlande om de macht te grijpen in Frankrijk. Als vergelding verwoestte Lodewijk Champagne.

Na de dood van Hendrik van Engeland, was zijn dochter Mathilde van Engeland de wettige erfgename. De Normandische adel steunde echter Theobald als kandidaat voor de koningstitel van Engeland. Theobalds broer Stefanus van Engeland was een van de machtigste en rijkste hovelingen van Engeland, en samen met hun derde broer bisschop Hendrik van Winchester greep hij zelf de macht in Engeland. Met een klein leger bezette Stephanus Dover, Canterbury en Londen terwijl Hendrik de koninklijke schatkist bemachtigde. Theobald kon nu niet anders meer doen dan Stephanus steunen als koning. In 1137 werd hij als dank door Stephanus benoemd tot regent van Normandië.

Vanaf 1141 kwam Theobald in conflict met de jonge koning Lodewijk VII van Frankrijk. Eerst over de benoeming van de bisschop van Bourges en daarna omdat Lodewijk zijn trouwe vazal Roeland I van Vermandois liet trouwen met zijn schoonzuster, waarvoor Roeland zijn toenmalige echtgenote, en nicht van Theobald, moest verstoten. Lodewijk viel Champagne binnen en de strijd bereikte een trieste climax toen zijn troepen de kerk van Vitry-en-Perthois in brand staken, waarbij meer dan duizend mensen die in de kerk waren gevlucht, de dood vonden. Lodwijk staakte daarop de vijandelijkheden. Theobald wist met steun van de paus op alle punten zijn zin te krijgen. Maar doordat Theobald zijn handen vol had in Champagne, kon hij zijn broer niet helpen in de strijd tegen Mathilde en haar tweede echtgenoot Godfried V van Anjou. Zo kon Godfried het hertogdom Normandië veroveren.

Theobald was bevriend met Bernard van Clairvaux en bood Petrus Abaelardus een toevluchtsoord. Hij stichtte onder meer de abdijen van Clairvaux, Trois-Fontaines-l’Abbaye en Pontigny. Theobald was zich bewust van het belang van de internationale handel en bevorderde de beurzen in Champagne, dat stilaan het zwaartepunt van zijn vorstendom werd.

Theobald was in 1123 gehuwd met Mathilde (ca. 1106 - Abdij van Fontevraud, 13 december 1160 of 1161), dochter van graaf Engelbert van Karinthië, en werd vader van:
Hendrik I van Champagne, graaf van Champagne
Maria (1128 - Abdij van Fontevraud, ca. 1090), in 1145 gehuwd met Odo II van Bourgondië, regentes voor haar zoon, 1165 non in de abdij van Fontevraud, 1174 abdis.
Theobald V, graaf van Blois
Elisabeth/Isabella, gehuwd met hertog Rogier III van Apulië (1118-1148) en met Willem IV van Montmiral
Stefanus I, graaf van Sancerre
Willem († 1202), bisschop van Chartres, aartsbisschop van Reims en van Sens, kardinaal
Hugo, abt van Cîteaux
Mathilde († 1184), gehuwd met graaf Rotrud IV van Perche († 1191)
Agnes, in 1155 gehuwd met graaf Reinout II van Bar († 1170)
Adelheid, in 1160 gehuwd met Lodewijk VII van Frankrijk als zijn derde vrouw
Margaretha, non in Fontevraud

Theobald had een buitenechtelijke zoon: Hugo, monnik in de abdij van Tiron, abt van St. Benet’s Abbey in Holme, Chertsey en Lagny-sur-Marne.

Theobald is begraven in de abdij van Lagny-sur-Marne. Na de dood van Theobald werd Mathilde non in de abdij van Fontevraud.
Hij trouwde, 32 of 33 jaar oud, in 1123 in ? met de ongeveer 17-jarige
52334979 Mathilde van Karinthië, geboren omstreeks 1106 in ?. Zij is overleden op 13-12-1160 in Abdij van Fontevraud, ongeveer 54 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid van Champagne van Blois, geboren omstreeks 1140 in ? (zie 26167489).
52334980 Boudewijn IV van Henegouwen, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij is de biologische vader van het kind van
52334981 Aleidis van Namen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind van (52334980):
I. Boudewijn V van Henegouwen, geboren omstreeks 1150 in ? (zie 26167490).
52334982 Diederik van de Elzas, geboren omstreeks 1100 in ?. Hij is overleden op 04-01-1168 in Grevelingen, ongeveer 68 jaar oud.
Notitie: Diederik (of Dirk) van de Elzas (ca. 1100 – Grevelingen, 4 januari 1168) was graaf van Vlaanderen van 1128 tot aan zijn dood. Hij was een zoon van hertog Diederik II van Lotharingen en Gertrudis van Vlaanderen, dochter van graaf Robrecht I van Vlaanderen.

Als kleinzoon van graaf Robrecht I de Fries kon hij na de moord op Karel de Goede in 1127 via zijn moeder Gertrudis rechten doen gelden op de troon van Vlaanderen. Koning Lodewijk VI had echter Willem Clito, eveneens in de moederlijke lijn afstammend van de Vlaamse graven, als graaf benoemd.

Dit was tegen de zin van de Vlaamse steden en van de pro-keizer gezinde adelsfractie in Vlaanderen. Gent, Brugge, Rijsel en Sint-Omaars, en een aantal edelen vroegen Diederik, toen heer van Bitche, om graaf van Vlaanderen te worden. Er ontstond een strijd tussen Willem en Diederik. Lodewijk liet Diederik excommuniceren en belegerde hem in Rijsel. De Franse koning moest zich echter terugtrekken toen bleek dat Diederik de steun van Hendrik I van Engeland had. In 1128 leed Diederik nederlagen bij Tielt en Oostkamp en moest hij vluchten, eerst naar Brugge en daarna naar Aalst. Willem belegerde de stad maar werd op 27 juli dood in zijn tent aangetroffen. Dit werd door beide partijen als een teken gezien dat Diederik de rechtmatige graaf was, en er werd vrede gesloten.

In 1132 huldigde Diederik Lodewijk als zijn koning, in ruil voor zijn steun tegen de aanspraken van Boudewijn IV van Henegouwen. In de strijd tussen Frankrijk en Engeland probeerde hij een neutrale positie te bewaren, hetgeen de Vlaamse handel ten goede kwam. Onder zijn bewind konden de steden zich ontwikkelen en werden de instellingen organisatorisch hervormd.

Diederik van de Elzas brengt het Heilig Bloed naar Vlaanderen. Nagespeeld in de Heilig-Bloedprocessie.
In 1139 bezocht Diederik Jeruzalem en trouwde daar met Sybille van Anjou, weduwe van Willem Clito en dochter van Fulco, koning van Jeruzalem. Hij leidde een succesvolle expeditie naar Panias en nam deel aan de invasie van Gilead (het gebied ten oosten van de Jordaan). In datzelfde jaar keerde hij terug naar huis om Godfried II van Leuven bij te staan in de Grimbergse Oorlogen.

Diederik nam deel aan de Tweede Kruistocht. Hij gaf leiding aan de oversteek van de Meander en vocht mee in een veldslag bij Konya. Diederik nam deel aan het beraad waarin werd besloten om Damascus aan te vallen, tegen de zin van de lokale kruisvaarders die aanvoerden dat ze altijd in vrede met Damascus hadden geleefd. Diederik eiste de stad op als hoofdstad voor zijn eigen kruisvaardersstaat en werd daarin gesteund door zijn zwager Boudewijn III van Jeruzalem, Lodewijk VII van Frankrijk en Koenraad III van Hohenstaufen - zeer tegen de zin van de leiders van de kruisvaardersstaten. Door onderlinge verdeeldheid van de kruivaarders liep het beleg na vier dagen al uit op een mislukking en trokken de kruisvaarders zich terug op Jeruzalem. In 1150 keerde hij terug naar Vlaanderen. Boudewijn van Henegouwen probeerde namelijk om Vlaanderen te veroveren maar Sybille (die als regentes was achtergebleven) wist hem te weerstaan en liet ook plundertochten in Henegouwen uitvoeren. Het volgende jaar sloot Diederik vrede met Boudewijn, met de afspraak dat hun kinderen, Margaretha en Boudewijn V van Henegouwen zouden trouwen

In 1156 trok Diederik voor de derde maal naar het Heilige Land. Ditmaal nam hij Sybille mee, en liet zijn zoon Filips van de Elzas achter als regent. Diederik nam deel aan het beleg van Shaizar, dat mislukte toen hij ruzie kreeg met Reinoud van Châtillon over de vraag wie de vesting zou bezitten als die was veroverd. In 1159 keerde Diederik terug naar Vlaanderen maar Sybille bleef achter en trad in een klooster. Diederik liet Filips een belangrijk aandeel houden in het bestuur. In 1164 trok hij een vierde maal naar het Heilige Land en bezocht samen met Amalrik I van Jeruzalem de steden Antiochië en Tripoli. Na zijn thuiskomst in 1166 zegelde hij met een dadelpalm.

Diederik zou het relikwie van het Heilig Bloed hebben meegenomen van zijn reizen. Hij werd begraven in de abdij van Waten.

Sommige bronnen vermelden dat Diederik in zijn eerste huwelijk zou zijn getrouwd met de weduwe van Karel de Goede, Margaretha van Clermont. Dit is echter vrijwel zeker niet het geval. Van zijn eerste vrouw is bekend dat ze Swanhilde heette, dat ze op 4 september 1132 is overleden, en dat Diederik en zij in een te nauwe bloedverwantschap stonden. Diederik en Swanhilde kregen een dochter: Lauretta.

Diederik en Sybille hadden de volgende kinderen:
Boudewijn, overleden voor 1154
Filips, graaf van 1168 tot 1191
Mattheüs, gehuwd met gravin Maria van Boulogne
Pieter (-1176), proost van Brugge en Sint-Omaars, bisschop van Kamerijk, gaf zijn kerkelijke functies op om te trouwen met Mathilde, de weduwe van Gwijde van Nevers en werd zo graaf van Nevers. Hij kreeg een dochter Sybille die trouwde met Robert van Wavrin, seneschalk van Frankrijk.
Gertrude (-1186), gehuwd met Humbert III van Savoye en daarna met Hugo III van Oisy.
Margaretha, gravin van Vlaanderen 1191-1194, gehuwd in 1169 met graaf Boudewijn V van Henegouwen, moeder van Boudewijn I van Constantinopel graaf van 1194-1205
Matilda (ovl. 24 maart ca. 1194), 1187 abdis van Fontevraud

Diederik had daarnaast drie buitenechtelijke kinderen:
Gerard (ovl. 1206), provoost van Brugge, kanselier van Vlaanderen, lid van de raad van regenten in 1202.
Willem Bron (ovl. voor 1167), getrouwd met Christiana, ze hadden een zoon die ook Willem Bron heette.
Conon
Hij trouwde, ongeveer 39 jaar oud, in 1139 in Jeruzalem met de 22 of 23-jarige
52334983 Sybilla van Anjou, geboren in 1116 in ?. Zij is overleden in 1165 in Jeruzalem, 48 of 49 jaar oud.
Notitie: Sybille van Anjou (1116 - Bethanië (Jeruzalem), 1165) was een dochter van graaf Fulco V van Anjou en Ermengarde van Maine, de erfgename van het graafschap Maine.

Zij huwde in 1123 Willem Clito en bracht Maine in het huwelijk mee. Dit huwelijk werd in opdracht van Hendrik I van Engeland, Willems oom en politiek tegenstander, geannuleerd door paus Honorius II op grond van bloedverwantschap. Sybilles vader Fulco verzette zich hiertegen en stemde pas in na zijn excommunicatie en het interdict over Anjou. Sybille trok met haar vader naar het Heilige Land, waar hij zou trouwen met de erfgename van het Koninkrijk Jeruzalem, Melisende en in 1131 zelf koning werd.

In 1139 trouwde Sybille met de Vlaamse graaf Diederik van de Elzas, die zijn eerste bezoek aan het Heilige Land bracht. Sybille keerde met Diederik terug naar Vlaanderen. Diederik nam deel aan de tweede kruistocht en stelde voor die periode Sybille aan als regentes (1147-1150). In deze periode trachtte Boudewijn IV van Henegouwen Vlaanderen te veroveren, maar de aanval werd door Sybille krachtdadig afgeslagen. Zij liet Henegouwen verwoesten, waarna Boudewijn hetzelfde deed met Artesië. Pas toen Diederik naar Vlaanderen terugkeerde en de aartsbisschop van Reims als bemiddelaar optrad, werd een vrede gesloten.

In 1157 trok zij samen met Diederik naar het Heilige Land. Daar besloot ze in het klooster van St. Lazarus in Bethanië (Jeruzalem) in te treden, waar haar stieftante Ioveta van Bethanië abdis was. Ondanks het aandringen van Diederik, Boudewijn III van Jeruzalem en de patriarch van Jeruzalem weigerde ze om Diederik terug naar Vlaanderen te volgen. Na de dood van haar stiefmoeder verwierf ze een positie met grote invloed op de kerk en de politiek van de kruisvaardersstaten. Zij overleed er in 1165.

Haar naam (Cibilie) staat sinds 1180 boven de toegangspoort van het Gravensteen.

Sybille en Diederik hadden de volgende kinderen:
Boudewijn, overleden voor 1154
Filips
Mattheüs, gehuwd met gravin Maria van Boulogne
Peter (-1176), provoost van Brugge en Sint-Omaars, bisschop van aartsbisdom Kamerijk, gaf zijn kerkelijke functies op om te trouwen met Mathilde, de weduwe van Gwijde van Nevers en werd zo graaf van Nevers. Hij kreeg een dochter Sybille die trouwde met Robert van Wavrin, seneschalk van Frankrijk.
Gertrude (-1186), gehuwd met Humbert III van Savoye en daarna met Hugo III van Oisy.
Margaretha, gravin van Vlaanderen, gehuwd met graaf Boudewijn V van Henegouwen
Mathilde (ovl. 24 maart ca. 1194), 1187 abdis van Fontevraud
Zij is weduwe van Willem van Normandië, met wie zij trouwde (1), 6 of 7 jaar oud, in 1123 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ? (zie 26167491).
52334984 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334985 Berenguela van Barcelona, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancho III van Castilië, geboren in 1134 in ? (zie 26167492).
52334986 Garcia IV van Navarra, geboren in 1112 in ?. Hij is overleden op 21-11-1150 in ?, 37 of 38 jaar oud.
Notitie: Garcia IV Ramírez van Navarra (1112 - 21 november 1150), bijg. de Restaurator, was een zoon van Ramiro Sancho de Monzón (een kleinzoon van Sancho IV van Navarra via zijn buitenechtelijke zoon Sancho) en van Christina de Vivar (dochter van Rodrigo Diaz de Vivar = El Cid).

García leefde aan het hof van koning Alfons I van Aragón en vergezelde de koning in vele veldtochten tegen de Moren. Na Alfons’ overlijden, werd Garcia tot koning van Navarra verkozen door de adel. Hij sloot een verbond met Portugal, maar moest wel toezeggen om te verzaken aan alle aanspraken van Navarra op Baskenland en op La Rioja en Calahorra. Hij moest zich verdedigen tegen pogingen van Castilië en Aragón om Navarra onder elkaar te verdelen.

García trouwde op 21 november 1130 in Lorca met Margaretha de l’Aigle, dochter van sire Gilbert, hun kinderen waren:
Sancho VI van Navarra (ca. 1132-1194)Blanca van Navarra (ca. 1134-1158), in 1151 gehuwd met Sancho III van Castilië (1134-1158)Margaretha van Navarra (-1182), in 1150 gehuwd met Willem I van Sicilië (1120-1166)
en op 24 juni 1144 huwde hij met Uracca, een onwettige dochter van koning Alfons VII van Castilië bij Gontrada Pérez, en werd vader van:
Sancha, gehuwd met burggraaf Gaston V van Béarn (-1170) en in 1173 met burggraaf Peter van Narbonne (-1202)
+ (onwettige zoon) Rodrigo Garcés, graaf van Montescaglioso
Hij trouwde (2), 31 of 32 jaar oud, op 24-06-1144 in ? met Urreca (1126-1189), 17 of 18 jaar oud.
Hij trouwde (1), 17 of 18 jaar oud, op 21-11-1130 in Lorca met de 25 of 26-jarige
52334987 Margaretha van L’Aigle, geboren in 1104 in ?. Zij is overleden op 25-05-1141 in ?, 36 of 37 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Blanca van Navarra, geboren omstreeks 1133 in ? (zie 26167493).
52334988 Godfried V van Anjou, geboren op 24-08-1113 in ?. Hij is overleden op 07-09-1151 in Château-du-Loir, 38 jaar oud.
Notitie: Godfried V (24 augustus 1113 - Château-du-Loir, 7 september 1151), bijgenaamd de Schone (Frans: Le Bel) en Plantagenet (omdat hij vaak een takje brem - in Latijn planta genista - op zijn hoed droeg). Hij was graaf van Anjou (provincie), Touraine en Maine (provincie) en hertog van Normandië. Godfried speelde een belangrijke rol in de opbouw van de macht die zijn zoon Hendrik in staat zou stellen om koning van Engeland te worden. De dynastie die toen aan de macht kwam wordt het Huis Plantagenet genoemd, naar Godfrieds bijnaam.

Godfried was de oudste zoon van graaf Fulco V van Anjou en Ermengarde van Maine. Door het huwelijk van zijn ouders waren Anjou, Touraine en Maine verenigd en zo was een belangrijke feodale staat ontstaan in het westen van Frankrijk. Voor Hendrik I van Engeland was Fulco een belangrijke buurman geworden. Toen Hendriks dochter Mathilde weduwe werd (ze was getrouwd met keizer Hendrik V), arrangeerde Hendrik het huwelijk van Mathilde (25 jaar oud) met Godfried (bijna zestien). Godfried werd op 10 juni 1128 door Hendrik in de kathedraal van Rouen tot ridder geslagen en het paar trouwde op 17 juni 1128 in de kathedraal van Le Mans.
Mathildes broer William Adelin was eerder getrouwd geweest met Adelheid, een zuster van Godfried, maar hij was in 1120 zonder kinderen overleden. Het huwelijk van Godfried en Mathilde was dus een herbevestiging van de band tussen Engeland/Normandië en Anjou.

Toen Godfried door Hendrik tot ridder werd geslagen kreeg hij van Hendrik een wapen, met gouden leeuwen op een blauw veld. Godfrieds zoon Hendrik II zou dit aanpassen en er twee gouden leeuwen op een rood veld van maken. Dit is nog steeds deel van het wapen van Normandië. Godfrieds kleinzoon Richard zou daar een derde gouden leeuw aan toevoegen (voor Aquitanië). Zo ontstonden de drie gouden leeuwen op een rood veld in het wapen van Engeland.

Het volgende jaar hertrouwde Fulco met Melisende van Jeruzalem en verliet Frankrijk om koning van Jeruzalem te worden. Godfried was volgens eigentijdse schrijvers knap, rossig, joviaal en een uitstekende ridder, maar met een koud en egoïstisch karakter. Hendrik had inmiddels Mathilde tot zijn erfgename benoemd omdat zijn enige zoon al in 1120 was verdronken en zijn tweede huwelijk kinderloos bleef. Toen Hendrik in 1135 overleed trok Mathilde naar Normandië om haar erfenis op te eisen maar toen Stefanus van Blois zich van de Engelse troon meester maakte, werd hij ook in Normandië als hertog erkend.
Mathilde liet zich haar erfenis niet zomaar afnemen en bezocht in 1139 haar moeder in het kasteel van Arundel bij de Engelse zuidkust, met een gezelschap van 140 ridders. Dit was het begin van een lange periode van oorlog in Engeland tussen Stefanus en Mathilde. Godfried bemoeide zich niet met de strijd in Engeland maar veroverde vanaf 1142 Normandië in kleine stapjes. In 1144 riep hij zich namens zijn vrouw uit tot hertog van Normandië. In 1149 deden Godfried en Mathilde afstand van Normandië ten gunste van hun zoon Hendrik.
Godfried had in zijn graafschappen met verschillende opstanden van edelen te maken. De belangrijkste opstand begon in 1145 en daar nam zijn broer Eli ook aan deel. Eli zou ontevreden zijn geweest omdat hij van mening was dat hij Maine zou moeten erven (hun vader was eind 1143 overleden). Godfried sloot Eli op en liet hem pas vrij in 1151. Eli was toen ziek en overleed korte tijd later.
Godfried werd getroffen door een plotselinge koorts, op zijn doodsbed deed hij een aantal schenkingen en hij overleed dezelfde dag. Godfried werd begraven in de kathedraal van Le Mans.

Godfried en Mathilde kregen de volgende kinderen:
Hendrik II van Engeland, koning van Engeland en hertog van Normandië;
Godfried II van Maine, korte tijd erfgenaam van Anjou, Touraine en Maine, tot zijn dood;
Willem van Poitou.

Daarnaast had Godfried de volgende buitenechtelijke kinderen:
Hij trouwde, 14 jaar oud, op 17-06-1128 in Le Mans met de 26-jarige
52334989 Mathilde van Engeland, geboren op 07-02-1102 in Sutton Courtenay. Zij is overleden op 10-09-1167 in Rouen, 65 jaar oud.
Notitie: Mathilde van Engeland (Sutton Courtenay, ca. 7 februari 1102 - Rouen, 10 september 1167) was de erfgename van Hendrik I van Engeland. Zij trouwde met keizer Hendrik V, dit huwelijk bleef kinderloos, en hertrouwde met Godfried V van Anjou. Na de dood van haar vader greep haar neef Stefanus van Blois de macht in Engeland en Normandië. Mathilde voerde een lange en verbitterde oorlog tegen Stefanus. Uiteindelijk lukte het haar oudste zoon Hendrik om door onderhandelingen Engeland en Normandië te verwerven. In Engeland werd ze Empress Maud genoemd (keizerin vanwege haar eerste huwelijk, Maud als Engelse vertaling van Mathilde), ter onderscheid van Queen Maud, de echtgenote van Stefanus.

Mathilde was dochter van Hendrik I van Engeland en Mathilde van Schotland. Dat betekende dat ze niet alleen van Willem de Veroveraar afstamde maar ook van de Angelsaksische koningen van Engeland. Tegenwoordig gaat men er van uit dat ze in het koninklijk paleis te Sutton Courtenay is geboren, en niet in Winchester zoals vroeger veel werd aangenomen. Mathilde en haar broer William Adelin waren de enige wettige kinderen van Hendrik die de kindertijd overleefden. Ze werd tot 1108 opgevoed door de nonnen van de abdij van Wilton (Wiltshire), daarna werd ze toevertrouwd aan aartsbisschop Anselmus van Canterbury.

Eerste Huwelijk
Koning Hendrik V van Duitsland begon in 1108 onderhandelingen met Hendrik van Engeland over een bondgenootschap, tegen de samenwerking van Frankrijk met paus Paschalis II. De Duitse koning had een gespannen verhouding met de paus vanwege de investituurstrijd terwijl hij de paus ook nodig had om hem tot keizer te kronen. De onderhandelingen leidden in 1109 tot een verloving op afstand tussen Hendrik V (20 jaar oud) en Mathilde (7 jaar oud). Mathilde zou een bruidsschat van 10.000 zilveren marken meekrijgen en Hendrik kon dat bedrag goed gebruiken om een Italiaanse veldtocht te financieren om de paus zijn wil op te leggen.
In februari 1110 haalde een gezelschap Duitse hovelingen Mathilde op in Engeland. Samen met Engelse hovelingen stak het gezelschap over naar Boulogne-sur-Mer en Hendrik ontving Mathilde in Luik. Daar vandaan trokken ze naar Utrecht waar het paar met Pasen (10 april) officieel werd verloofd. Mathilde kreeg bij de verloving een aantal landgoederen in Lotharingen. Op 25 juni werd ze in Mainz tot "koningin van de Romeinen" gekroond door aartsbisschop Frederik I van Schwarzenberg van Keulen.
Hendrik trok naar Italië en toen de onderhandelingen met de paus niet tot resultaat leidden, nam hij de paus gevangen. Onder deze druk deed Paschalis belangrijke concessies en stemde hij erin toe om Hendrik tot keizer te kronen (Rome, 13 april 1111). Mathilde werd ondertussen in Duitsland door aartsbisschop Bruno van Trier opgevoed en moest het grootste deel van haar Engels-Normandische gezelschap naar huis sturen omdat ze dan sneller Duits zou leren. Sommige Engelsen bleven echter bij Mathilda, zoals aartsdeken Hendrik van Winchester die later bisschop van Verdun zou worden.
Kort voor haar twaalfde verjaardag trouwden Mathilde en Hendrik, op 6 of 7 januari 1114 in Mainz. Als echtgenote van een keizer deed ze belangrijke ervaring op in bestuur en diplomatie. De positie van Hendrik kwam in Duitsland onder druk te staan door verzet van adel en geestelijkheid, en door een excommunicatie door de paus. Bovendien kregen Hendrik en Mathilde geen kinderen (hoewel abt Herman van Doornik vermeldt dat ze een kind kregen dat na een paar dagen overleed). Bijzonder is dat dit in de algemene opinie niet als de schuld van Mathilde werd gezien maar als een straf van god voor Hendrik (die wel een buitenechtelijk kind had), wegens de opstand tegen zijn vader keizer Hendrik IV.
Toen Hendrik de uitgestrekte goederen van Mathilde van Toscane erfde, besloot hij om in 1117 naar Italië te gaan om die goederen te bezoeken en zijn conflict met de paus op te lossen. Hendrik en Mathilde trokken via Venetië naar de burcht van Mathilde van Toscane in Canossa, waar ze feestelijk werden ontvangen. Daarna trok het paar naar Rome waar ze door de bevolking van de stad werden ontvangen. De paus was afwezig omdat hij naar Zuid-Italië was gereisd om Hendrik te ontlopen. De paus zond zijn gezant Maurice Bourdin, aartsbisschop van Braga (stad), naar Rome. Maurice liet zich door Hendrik overhalen om zijn standpunten te steunen en hij kroonde Hendrik (opnieuw) en Mathilde in de Sint-Pietersbasiliek tot keizer en keizerin (Pasen 1117). Maurice werd daarop door de paus geëxcommuniceerd. Kort daarna overleed Paschalis en benoemde Hendrik Maurice tot de nieuwe paus. Aanhangers van Paschalis kozen paus Gelasius II. Beide pausen excommuniceerden elkaar direct, tezamen met hun belangrijkste medestanders.
Hendrik moest snel terugkeren naar Duitsland maar Mathilde bleef nog een jaar in Italië en trad daar op als zijn regentes. Bekend is dat ze de rechtszaak tegen dieven van kerkgoederen in Castrocaro heeft voorgezeten. In november 1119 reisde ze naar het noorden en voegde zich in Utrecht bij Hendrik. Hendrik sloot in 1122 het Concordaat van Worms met paus Calixtus II en zette zo een belangrijke stap om zijn problemen met de kerk op te lossen. De verhouding met Frankrijk verslechterde echter. Eerst kreeg Mathilde geen garantie van veilige doortocht toen ze haar vader wilde bezoeken, daarna brak er oorlog tussen Engeland en Frankrijk uit. Hendrik V viel Frankrijk aan om zijn schoonvader te ondersteunen maar zijn expeditie liep uit op een mislukking.
Hendrik stierf in 1125. Hij vertrouwde de regalia van het rijk aan Mathilde toe. Hendrik wilde dat zijn neef Frederik II van Zwaben hem zou opvolgen. Aartsbisschop Adalbert I van Saarbrücken van Mainz, een tegenstander van Hendrik, leidde de verkiezing van de nieuwe koning en haalde Mathilda over (volgens sommige bronnen met leugens) om hem de regalia te geven. Uiteindelijk werd Hendriks tegenstander Lotharius van Supplinburg tot koning gekozen.

Weduwe en Erfgename
Mathilda’s vader Hendrik gaf zijn dochter opdracht om terug te komen naar zijn hof. Volgens overlevering was Mathilda liever in Duitsland gebleven waar ze zich thuis voelde. Bovendien sprak ze beter Duits dan Engels of Frans. Maar als kinderloze weduwe zonder grote eigen bezittingen, terwijl de vroegere tegenstander van haar man tot koning was gekozen, had ze weinig perspectief in Duitsland. In Engeland/Normandië was haar positie juist belangrijker geworden omdat haar broer Willem was verdronken bij het vergaan van het White Ship. Mathilda was toen nog keizerin en Hendrik (een weduwnaar) hoopte door snel een jonge vrouw te trouwen nog mannelijke erfgenamen te kunnen verwekken. Hoewel ze formeel niet als erfgenaam werd aangewezen, had ze toch een positie van belang. Mathilde voegde zich daarom in 1125 bij haar vader in Normandië. Na een jaar trok het gezelschap naar Engeland. Omdat Hendrik en zijn tweede vrouw na vijf jaar nog geen kinderen hadden, wees Hendrik Mathilde formeel aan als zijn erfgename. Hij liet zijn hovelingen tweemaal zweren Mathilda te erkennen als toekomstige koningin van Engeland (januari 1127 en Pasen 1128).

Tweede Huwelijk
Rond deze tijd begon een politiek steekspel rond het hertogdom Normandië. Hendrik had het hertogdom veroverd op zijn broer en zijn neef Willem Clito maakte aanspraken op Normandië. Koning Lodewijk VI van Frankrijk moedigde deze aanspraken aan. De machtige graaf Fulco V van Anjou had Hendrik gesteund en had zijn dochter met de nu overleden Willem laten trouwen. Maar nu liet hij een andere dochter met Willem Clito trouwen. Het lukte Hendrik om dat huwelijk te laten ontbinden door de paus, op grond van bloedverwantschap. Lodewijk reageerde door Willem Clito zijn schoonzuster als vrouw aan te bieden, met de Vexin als bruidsschat. Toen in 1127 de graaf van Vlaanderen zonder erfgenamen overleed, gaf Lodewijk het graafschap van Vlaanderen aan Willem Clito om zijn positie zo nog verder te versterken.
Hendrik wist het probleem op te lossen door een huwelijk tussen Mathilda en de oudste zoon van Fulco te arrangeren: Godfried V van Anjou. Mathilda had grote bezwaren: ze vond Godfried beneden haar stand en bovendien was hij tien jaar jonger, nog te jong om nu al te trouwen. Maar ze had geen andere keuze dan te trouwen en in 1127 trok ze naar Normandië, onder de hoede van haar halfbroer Robert van Gloucester (graaf).

Huwelijk
Mathilda en Godfried trouwden op 17 juni 1128 in de kathedraal van Le Mans, Godfried was de week daarvoor door Hendrik tot ridder geslagen. Een maand later overleed Willem Clito aan verwondingen die hij tijdens gevechten had opgelopen. De positie van Mathilde leek nu onbedreigd. Haar huwelijk met Godfried was echter heel moeilijk en in 1129 verliet ze Godfried om in Rouen te gaan wonen. In augustus 1131 beval Hendrik Mathilda om naar Engeland te komen. Op 8 september vond een hofdag plaats waarbij Mathilda werd opgedragen om terug te keren naar haar echtgenoot. De aanwezigen hovelingen zworen opnieuw trouw aan Mathilda als erfgename van Hendrik. In 1133 en 1134 kreeg het paar twee kinderen: Hendrik en Godfried . Mathilda werd ernstig ziek na de tweede bevalling. Haar begrafenis was al voorbereid toen ze tegen alle verwachting in toch herstelde. In 1136 kregen ze nog een derde zoon Willem.
De huwelijksproblemen tussen Mathilda en Godfried leidden er uiteindelijk toe dat Hendrik en Godfried een slechte verhouding kregen. De kastelen op de Normandische grens die Godfried bij het huwelijk zou krijgen, werden nooit overgedragen. Godfried zou nooit een uitnodiging krijgen van Hendrik om zijn hof te bezoeken.

Strijd om de erfenis
Hendrik bezocht Normandië in 1135. Mathilda bleef echter in Anjou. Hendrik inspecteerde zijn grens met Anjou, maar vader en dochter zochten elkaar toen ook niet op. Hendrik overleed op 1 december in zijn jachtkasteel in Lyons-la-Forêt, op zijn sterfbed bevestigde hij dat Mathilda zijn erfgename moest worden. Maar omdat Godfried en Mathilde niet bij zijn overlijden aanwezig waren, konden ze niet direct de troon opeisen.
Godfried moest in Anjou blijven om een opstand te onderdrukken maar Mathilde trok naar Normandië. Daar bezette ze de drie kastelen van haar bruidsschat: Domfront (Orne), Exmes en Argentan. Daarna kwam ze echter tot de ontdekking dat ze zwanger was en ze besloot eerst om rustig in Argentan te blijven voor de duur van haar zwangerschap en daar te bevallen. Ondertussen zeilde Stefanus van Blois snel naar Engeland en werd met hulp van zijn broer, de bisschop van Winchester, op 22 december 1135 in Winchester tot koning van Engeland gekroond door de aartsbisschop van Canterbury. Vanwege de grote haast waren slechts enkele edelen en drie geestelijken aanwezig. Stefanus had driemaal trouw gezworen aan Mathilda als erfgename van Hendrik.
Koning David I van Schotland, oom van Mathilda, viel Engeland binnen als reactie op de kroning van Stefanus. Maar Stefanus kon de Schotten eenvoudig verdrijven. Robert van Gloucester erkende Stefanus als koning. Na ruim een jaar kwam Stefanus naar Normandië om ook daar zijn gezag te vestigen maar dat liep niet goed. Stefanus had een leger van Vlaamse huurlingen meegenomen maar er braken gevechten uit tussen de Vlamingen en Normandische edelen, en het huurlingenleger viel uiteen. Robert beschuldigde Stefanus van een poging om hem te vermoorden. Uiteindelijk ging Stefanus terug naar Engeland. Robert van Gloucester bleef achter in Normandië en controleerde de gebieden rond Caen en Bayeux (Frankrijk). In juni 1138 zegde hij zijn eed aan Stefanus op en sprak hij zijn steun uit voor Mathilda. Robert zou Mathilda’s belangrijkste en trouwste medestander zijn in de oorlogen die volgden.
In 1139 bracht Mathilde een onverwacht bezoek aan haar moeder in het kasteel van Arundel. Stefanus gaf haar daarna, met haar gezelschap (maar liefst 140 ridders onder wie Robert van Gloucester), vrijgeleide naar Bristol, de belangrijkste stad van Robert. Vanuit Bristol begonnen Mathilda en Robert een oorlog tegen Stefanus. In februari 1141 kon ze Stefanus verslaan en gevangennemen in de slag bij Lincoln. Mathilda leek de oorlog gewonnen te hebben en trok naar Londen om zich te laten kronen, als de-facto koningin noemde ze zichzelf "Lady of the English". De stad Londen wilde haar toelaten op voorwaarde dat ze de belastingen van de stad zou verlagen. Mathilda weigerde te onderhandelen en Londen sloot haar poorten en verklaarde zich voor Stefanus.
Mathilde koos er nu voor om naar Winchester te trekken (vermoedelijk om zich daar te laten kronen) en belegerde het kasteel van Winchester. Daar werd ze echter ingesloten door een leger van koningin Mathilda en de stad Londen. Mathilda kon vluchten maar Robert van Gloucester werd gevangen genomen. In november werden Stefanus en Robert tegen elkaar geruild. In december belegerde Stefanus Mathilda in het kasteel van Oxford. Toen de situatie onhoudbaar werd, vluchtte Mathilda met een klein gezelschap (volgens de overlevering in het wit gekleed omdat het had gesneeuwd). Het kasteel gaf zich de volgende dag over. Bij het latere beleg van Devizes kwam ze opnieuw zo in het nauw te zitten dat ze weer moest ontsnappen, dit keer werd ze in een grafkist het kasteel uitgedragen.
Ondertussen veroverde Godfried Normandië. De oorlog in Engeland kwam langzaam tot een stilstand en in 1148 voegde Mathilda zich in Normandië bij Godfried. In 1149 droegen ze het hertogdom Normandië over aan hun zoon Hendrik.

Laatste jaren
Godfried overleed onverwacht in 1151. Hendrik onderhandelde in 1153 een overeenkomst met Stefanus waarbij die koning van Engeland bleef maar Hendrik als zijn erfgenaam aanwees. Mathilde bleef in Rouen wonen en voerde het dagelijks bestuur over Normandië. Ze probeerde te bemiddelen in de conflicten tussen haar zoons Hendrik en Godfried over de erfenis van hun vader. Haar jongste zoon Willem kwam bij haar wonen nadat Thomas Becket had geweigerd om hem met Isabel de Warenne, erfdochter van de graaf van Surrey, te trouwen. Ze overleefde Godfried en Willem en overleed zelf in 1167 in de abdij van Notre-Dame-du-Pré, bij Rouen. Ze werd begraven in de abdij van Bec. De abdij werd na de Franse Revolutie een militair terrein en een deel van de gebouwen werd gesloopt of raakte vervallen. Dat was aanleiding om Mathilde in 1847 te herbegraven in de kathedraal van Rouen, waar ook haar tweede echtgenoot was begraven.

Mathilda was in haar eerste huwelijk getrouwd met keizer Hendrik V, zij kregen geen kinderen.

Mathilde was in haar tweede huwelijk getrouwd met Godfried V van Anjou, zij kregen de volgende kinderen:
Hendrik II van Engeland, koning van Engeland, hertog van Normandië, graaf van Anjou, beschermer van Bretagne en door zijn huwelijk hertog van Aquitanië;
Godfried II van Maine, korte tijd graaf van Anjou;
Willem van Poitou.
Zij is weduwe van Hendrik V van Duitsland, met wie zij trouwde (1), 11 jaar oud, op 07-01-1114 in Mainz.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik II van Engeland, geboren op 05-03-1133 in Le Mans (zie 26167494).
52334990 Willem X van Aquitanië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334991 Eleonora van Châtellerault, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122 in ? (zie 26167495).
52334992 Raymond Berengarius IV van Barcelona, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334993 Petronella van Aragôn, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Aragón, geboren in 1157 in Huesca (zie 26167496).
52334994 Alfons VII van Castilië, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52334995 Richeza van Polen, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sancha van Castilië, geboren in 1154 in ? (zie 26167497).
52334996 Rostaing II van Sabran, geboren in 1105 in ?. Hij is overleden in 1180 in ?, 74 of 75 jaar oud.
Hij trouwde met
52334997 Rose van Avignon, geboren in 1120 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Reinier van Sabran, geboren in 1150 in ? (zie 26167498).
52334998 Willem van Forcalquier, geboren in ?. Hij is overleden in 1209 in ?.
Hij trouwde in 1157 in ? met de 19 of 20-jarige
52334999 Adelheid van Béziers, geboren in 1137 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gersindis van Forcalquier, geboren in 1160 in ? (zie 26167499).
52335000 Amadeus III van Savoye, geboren in 1094 in ?. Hij is overleden in 1148 in Nicosia, 53 of 54 jaar oud.
Hij trouwde met
52335001 Mathilde van Albon, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Humbert III van Savoye, geboren op 04-08-1136 in Avigliana (zie 26167500).
52335002 Gerald I van Mâcon, geboren in ?. Hij is overleden in 1184 in ?.
Hij trouwde met
52335003 Guigone of Maurette van Salins, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Bourgondië, geboren in ? (zie 26167501).
52335004 Amadeus I I van Genève, geboren in 1098 in ?. Hij is overleden in 1178 in ?, 79 of 80 jaar oud.
Hij trouwde met
52335005 Mathilde van Cuseau, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem I van Genève, geboren in 1132 in ? (zie 26167502).
52335006 Aymon van Foucigny, geboren in 1115 in ?. Hij is overleden in 1192 in ?, 76 of 77 jaar oud.
Hij is de biologische vader van het kind van
52335007 Clemencevan Bésancon, geboren in 1115 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind van (52335006):
I. Beatrix van Foucigny ( Bourgondië ), geboren in 1148 in ? (zie 26167503).
52335010 Ramiro II van Aragôn, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52335011 Agnes van Aquitaine, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Petronella van Aragôn, geboren op 29-06-1135 in Huesca (zie 26167505).
52335040 Lodewijk VII van Frankrijk, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden op 18-09-1180 in ?, 59 of 60 jaar oud.
Hij trouwde, 39 of 40 jaar oud, op 13-11-1160 in ? met de 19 of 20-jarige
52335041 Adelheid van Champagne van Blois, geboren in 1140 in ?. Zij is overleden op 04-06-1206 in ?, 65 of 66 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Filips II van Frankrijk, geboren op 21-08-1115 in Parijs (zie 26167520).
52335042 Boudewijn V van Henegouwen, geboren omstreeks 1150 in ?. Hij is overleden op 17-12-1195 in Bergen ( België ), ongeveer 45 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 19 jaar oud, in 1169 in ? met de 23 of 24-jarige
52335043 Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1194 in Brugge, 48 of 49 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Isabella van Henegouwen, geboren op 23-04-1170 in Rijssel (zie 26167521).
52335044 Sancho III van Castilië, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden op 31-08-1158 in Toledo, 23 of 24 jaar oud.
Hij trouwde met
52335045 Blanca van Navarra, geboren omstreeks 1133 in ?. Zij is overleden op 12-08-1156 in ?, ongeveer 23 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons VIII van Castilië, geboren op 11-11-1155 in Soria (zie 26167522).
52335046 Hendrik II van Engeland, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52335047 Eleonora van Aquitanië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Engeland, geboren in 1162 in ? (zie 26167523).
52335048 Godfried III van Leuven, geboren omstreeks 1140 in ?. Hij is overleden op 21-08-1190 in ?, ongeveer 50 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 15 jaar oud, in 1155 in ? met de 19 of 20-jarige
52335049 Margaretha van Limburg, geboren in 1135 in ?. Zij is overleden in 1172 in ?, 36 of 37 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Brabant, geboren omstreeks 1160 in ? (zie 26167524).
52335050 Matteus I van de Elzas, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52335051 Maria van Engeland, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Mathilde van Boulogne, geboren omstreeks 1163 in ? (zie 26167525).
52335052 Frederik I van Barbarossa, geboren in 1122 in Waiblingen. Hij is overleden op 10-06-1190 in Anatolië, 67 of 68 jaar oud.
Hij trouwde met
52335053 Beatrix I van Bourgondië, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1184 in Jouhe bij Dole, 38 of 39 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Filips van Zwaben, geboren in 08-1177 in ? (zie 26167526).
52335054 Isaac II van Byzantium, geboren in 09-1156 in ?. Hij is overleden in 01-1204 in ?, 47 jaar oud.
Hij trouwde met
52335055 Herina, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Irena Angela van Byzantium, geboren in ? (zie 26167527).
52335056 Lodewijk VI van Frankrijk, geboren in 1081 in ?. Hij is overleden in 1137 in ?, 55 of 56 jaar oud.
Hij trouwde, 33 of 34 jaar oud, op 28-03-1115 in ? met de ongeveer 23-jarige
52335057 Adelheid van Maurienne, geboren omstreeks 1092 in ?. Zij is overleden op 18-11-1154 in Montmartre, ongeveer 62 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Peter I van Courtenay, geboren in 1126 in ? (zie 26167528).
52335058 Renauld van Courtenay, geboren omstreeks 1105 in ?. Hij is overleden omstreeks 1160 in ?, ongeveer 55 jaar oud.
Hij trouwde met
52335059 Hélène du Donjon, geboren in 1095 in ?. Zij is overleden in 1189 in ?, 93 of 94 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Elisabeth van Courtenay, geboren omstreeks 1138 in ? (zie 26167529).
52335064 Guy van Joigny, geboren in 1085 in ?. Hij is overleden in 1137 in ?, 51 of 52 jaar oud.
Hij trouwde met
52335065 Wandelmode van Beaujeu, geboren omstreeks 1090 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Renaud van Joigny, geboren omstreeks 1120 in ? (zie 26167532).
52335066 Willem III van Auxerre, geboren in 1120 in ?. Hij is overleden op 21-11-1161 in ?, 40 of 41 jaar oud.
Hij trouwde met
52335067 Ida van Sponheim, geboren in 1124 in ?. Zij is overleden op 25-05-1178 in ?, 53 of 54 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adèle van Nevers, geboren omstreeks 1145 in ? (zie 26167533).
52335068 Simon IV van Montfort, geboren in 1148 in ?. Hij is overleden op 13-03-1181 in ?, 32 of 33 jaar oud.
Hij trouwde met
52335069 Amice van Beaumont, geboren in 1156 in ?. Zij is overleden op 03-09-1215 in ?, 58 of 59 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Simon V van Montfort, geboren in 1170 in ? (zie 26167534).
52335070 Bouchard V van Montmorency, geboren in 1129 in ?. Hij is overleden in 1189 in ?, 59 of 60 jaar oud.
Hij trouwde met
52335071 Laurette van Hainault, geboren in 1142 in ?. Zij is overleden op 09-08-1181 in ?, 38 of 39 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alice van Montmorency, geboren in 1176 in ? (zie 26167535).
52335072 Robert I van Dreux, geboren in 1123 in ?. Hij is overleden op 11-10-1188 in ?, 64 of 65 jaar oud.
Notitie: Robert I van Dreux (1123 - Braine, 11 oktober 1188), bijgenaamd de Grote, was de vierde zoon van Lodewijk de Dikke en diens tweede echtgenote Adelheid van Maurienne.

In 1137 kreeg hij het graafschap Dreux als apanage. In 1139 trouwde hij met Agnes van Garlande. Door zijn huwelijk met Harvise van Evreux in 1145, werd hij graaf van Perche en door zijn huwelijk met Agnes van Braine in 1152 verkreeg hij Braine in Picardië.

Robert nam deel aan de Tweede Kruistocht en de mislukte belegering van Damascus in 1148. Na zijn terugkeer in Frankrijk, intrigeerde hij tegen zijn broer Lodewijk VII in de hoop de macht over te nemen. Abt Suger counterde deze poging succesvol en werd zelf regent tijdens de afwezigheid van Lodewijk VII. Tijdens de Engelse burgeroorlog (1135-1154) streed Robert tegen de Engelsen en nam hij deel aan de belegering van Sées in 1154. In 1180 verleende hij een gemeentelijk charter aan de stad Dreux en stichtte hij Brie-Comte-Robert, genoemd naar hemzelf.

Robert was gehuwd met :
Agnes (1122-1143), dochter van Anseau van Garlande, graaf van Rochefort,
Harvise van Evreux (1118-1152), dochter van Walter van Evreux, graaf van Salisbury,
Agnes (1130-1218), dochter van Guy van Baudemont, graaf van Braine,

en werd vader van:
Simon (1141-), heer van La Noue
Adelheid (1145-), in 1156 gehuwd met Walram III, graaf van Breteuil, in 1161 met Guy II van Châtillon, en met Jan I van Thorotte (-1176) en met Raoul I van Nesle, graaf van Soissons (-1235)
Robert II (1154-1218)
Hendrik (1155-1199), bisschop van Orléans
Adelheid (1156-), in 1174 gehuwd met Rudolf I van Coucy (1135-1191)
Filips (1158-1217), bisschop van Beauvais en aartsbisschop van Reims
Isabella (1160-1239), in 1178 gehuwd met Hugo III van Broyes (-1199)
Peter (1161-1186), heer van Bouconville-Vauclair en partie
Willem (1163-), heer van Braye-en-Laonnois, Torcy-en-Valois en Chilly
Jan (1164-)
Mamilia (1166-1200), non in Charme
Margaretha (1167-), non in Charme.
Hij is weduwnaar van Agnes van Garlande, met wie hij trouwde (1), 15 of 16 jaar oud, in 1139 in ?. Hij is weduwnaar van Harvise van Evreux, met wie hij trouwde (2), 21 of 22 jaar oud, in 1145 in ?.
Hij trouwde (3), 28 of 29 jaar oud, in 1152 met
52335073 Agnes van Baudemont, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Robert II van Dreux, geboren in 1154 in ? (zie 26167536).
52335074 Rudolf I van Coucy, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden in 1191 in Akko, 56 of 57 jaar oud.
Hij trouwde met
52335075 Agnes van Henegouwen, geboren in 1138 in ?. Zij is overleden in 1173 in ?, 34 of 35 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Yolande van Coucy, geboren in 1164 in ? (zie 26167537).
52335080 Henri I van Blois, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52335081 Maria van Frankrijk, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Theobald III van Champagne, geboren in 1176 in ? (zie 26167540).
52335082 sancho VI van Navarra, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52335083 Sancha van Castilië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Blanca van Navarra, geboren in 1176 in ? (zie 26167541).
52335086 Boudewijun V van Henegouwen, geboren omstreeks 1148 in ?. Hij is overleden op 17-12-1195 in Bergen ( België ), ongeveer 47 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 21 jaar oud, in 1169 in Le Quesnoy met de 23 of 24-jarige
52335087 Margaretha van de Elzas, geboren in 1145 in ?. Zij is overleden op 15-11-1194 in Brugge, 48 of 49 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Sybille van Henegouwen, geboren in 1179 in ? (zie 26167543).
52335088 Godfried V van Anjou, geboren op 24-08-1113 in ?. Hij is overleden op 07-09-1151 in Château-du-Loir, 38 jaar oud.
Hij trouwde, 14 jaar oud, op 17-06-1128 in Le Mans met de 26-jarige
52335089 Mathilde van Engeland, geboren op 07-02-1102 in Sutton Courtenay. Zij is overleden op 10-09-1167 in Rouen, 65 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik II van Engeland, geboren op 05-03-1133 in Le Mans (zie 26167544).
52335090 Willem X van Aquitanië, geboren in 1099 in Toulouse. Hij is overleden op 09-04-1137 in Santiago de Compostella, 37 of 38 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 21 jaar oud, omstreeks 1120 in ? met de ongeveer 87-jarige
52335091 Eleonora van Châtellerault, geboren omstreeks 1033 in ?. Zij is overleden in 03-1130 in Talmont, ongeveer 97 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Eleonora van Aquitanië, geboren omstreeks 1122 in ? (zie 26167545).
52335092 Willem VI van Angouleme, geboren in 1115 in ?. Hij is overleden op 07-08-1179 in Messina, 63 of 64 jaar oud.
Hij trouwde met
52335093 Margaretha van Turenne, geboren in 1117 in ?. Zij is overleden in 1164 in ?, 46 of 47 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adhemar van Angouleme, geboren in 1160 in ? (zie 26167546).
52335094 Peter I van Courtenay, geboren in 1126 in ?. Hij is overleden in 1183 in ?, 56 of 57 jaar oud.
Hij trouwde, 23 of 24 jaar oud, in 1150 in ? met de 22 of 23-jarige
52335095 Elizabeth van Courtenay, geboren in 1127 in ?. Zij is overleden in 1205 in ?, 77 of 78 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid van Courtenay, geboren in 1160 in ? (zie 26167547).
52335096 Alfons II van Aragón, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Notitie: Alfonso II de Aragón from Liber feudorum maior.jpg
Koning van Aragón
Periode 1162-1196
Voorganger Petronila van Aragón
Opvolger Peter II
Graaf van Provence
Periode 1167-1196
Voorganger Dulcia
Opvolger Alfons II

Vader Ramon Berenguer IV
Moeder Petronila van Aragón

Alfons II (Huesca, 1157[1] - Perpignan, 26 april 1196), bijgenaamd de Kuise, was de oudste zoon van koningin Petronila van Aragón en van Ramon Berenguer IV.

Hij volgde in 1162 zijn vader na zijn dood op als graaf van Barcelona, en volgde zijn moeder, die na de dood van haar echtgenote afstand deed van de Aragonese troon, op als koning van Aragón, waardoor Aragón en Barcelona een personele unie werd. In 1167 volgde hij zijn nichtje Dulcia II van Provence op als graaf van Provence (als Alfons I).

Alfons vergrootte zijn rijk met het graafschap Roussillon, het burggraafschap Nîmes en Béarn en heroverde Saragossa. Hij gaf als eerste in Europa de derde stand politieke rechten. Alfons begunstigde de troubadourkunst.

Hij was in 1174 gehuwd met Sancha van Castilië (1154-1208), dochter van koning Alfons VII van Castilië, en werd vader van:
Peter II (1176-1213)
Alfons II van Provence (1180-1209)
Ferdinand (1190-1249), abt van Monte Aragon
Eleonora (1182-1226) , in 1202 gehuwd met graaf Raymond VI van Toulouse (1156-1222)
Constance (1179-1222), in 1198 gehuwd met koning Emmerik van Hongarije (1174-1204) en in 1209 met keizer Frederik II (1194-1250)
Sancha, in 1211 gehuwd met graaf Raymond VII van Toulouse (1197-1249)
Dulcia, non
Sancho (jong overleden)
Raymond Berengar (jong overleden)
Hij trouwde met
52335097 Sancha van Castilië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alfons II van Provence, geboren in 1180 in ? (zie 26167548).
52335098 Reinier van Sabran, geboren in 1150 in ?. Hij is overleden in 1224 in ?, 73 of 74 jaar oud.
Hij trouwde, 29 of 30 jaar oud, in 1180 in ? met de 19 of 20-jarige
52335099 Gersindis van Forcalquier, geboren in 1160 in ?. Zij is overleden in 1193 in ?, 32 of 33 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Gersindis van Forcalquier, geboren in 1180 in ? (zie 26167549).
52335100 Humbert III van Savoye, geboren op 04-08-1136 in Avigliana. Hij is overleden op 04-03-1189 in Chambéry, 52 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 42 jaar oud, omstreeks 1178 in ? met
52335101 Beatrix van Bourgondië, geboren in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Thomas I van Savoye, geboren omstreeks 1180 in ? (zie 26167550).
52335102 Willem I van Genève, geboren in 1132 in ?. Hij is overleden op 25-07-1195 in ?, 62 of 63 jaar oud.
Hij trouwde met
52335103 Beatrix van Foucigny, geboren in 1148 in ?. Zij is overleden in 1190 in ?, 41 of 42 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Beatrix van Genève, geboren in ? (zie 26167551).
52336680 Ricolt I van Ochten, geboren omstreeks 1150 in ?. Hij is overleden in ?.
Kind van (52336680) uit onbekende relatie:
I. Godfried van Ochten, geboren in 1170 in ? (zie 26168340).
52336684 Dirk VI van Holland, geboren in 1110 in ’s - Gravenhage. Hij is overleden op 05-08-1157 in Rijnsburg, 46 of 47 jaar oud. Hij is begraven in Abdij van Rijnsburg.
Notitie: Dirk VI (?, 1114 - bij Utrecht, 5 augustus 1157) was graaf van Holland vanaf 1122, aanvankelijk onder het voogdijschap van zijn moeder.

Huwelijk en kinderen
Omstreeks 1125 huwde hij met Sophia van Rheineck, dochter van Otto van Rheineck en Geertruid van Northausen. Door dit huwelijk kwam het graafschap Bentheim in handen van de graven van Holland. Sophie overleefde haar man met ruim 19 jaar. Ze stierf in 1176 tijdens een bedevaart in Jeruzalem.

Samen kregen ze de volgende kinderen
Dirk (ca. 1138 - 1151), begraven te Egmond
Floris III, graaf van Holland
Otto, graaf van Bentheim
Boudewijn, bisschop van Utrecht
Dirk, bisschop van Utrecht
Sophia (ovl. na 1202), abdis van Rijnsburg
Hadewig (ovl. Rijnsburg, 28 augustus 1167) non te Rijnsburg
Geertruid (ovl. op 13 augustus)
Petronilla (ovl. 5 december)

Dirk had ook een buitenechtelijk kind, genaamd Robert (ovl. voor 1190), begraven te Rijnsburg.

Het regentschap van Petronilla
Toen zijn vader Floris II in 1122 stierf, was Dirk VI nog te jong om het bestuur op zich te nemen, waarop zijn moeder Petronilla van Saksen deze taken waarnam. In 1123 hielp Petronilla haar halfbroer hertog Lotharius in zijn strijd tegen keizer Hendrik V. Nadat Lotharius in 1125 zelf koning van het Heilige Roomse Rijk werd, voegde hij Rijnland en Leiden, (formeel sinds 1064 Utrechts bezit), bij Holland. In 1133 stichtte Petronilla de abdij van Rijnsburg. Omdat ze geen vertrouwen had in de nogal ambitieloze Dirk, rekte Petronilla haar regentschap, zodat haar zoon Floris het graafschap kon overnemen.

Floris de Zwarte
Deze Floris (bijgenaamd de Zwarte) bezat wel de ambities die bij zijn oudere broer leken te ontbreken. Hij kwam openlijk in opstand tegen zijn broer en werd van 1129 tot 1131 ook als graaf van Holland in oorkonden genoemd. Zelfs Rooms-koning Lotharius en bisschop Andries van Utrecht erkenden Floris als de rechtmatige graaf van Holland. In maart 1131 werd Dirk VI echter weer officieel graaf van Holland genoemd en lijken de broers zich te hebben verzoend. Zo’n 6 maanden later (augustus 1131) stonden de broers alweer tegenover elkaar, nadat de opstandige Westfriezen Floris de heerschappij over heel West-Friesland hadden aangeboden. Floris accepteerde dit maar al te graag, en ook de Kennemers sloten zich daarna bij de opstand aan. Een jaar later in augustus 1132 kwam Rooms-koning Lotharius tussenbeide, en werd de broedertwist wederom bijgelegd, ook al had dit weinig invloed op het verzet van de Friezen.

Floris kwam in conflict met de familie van Cuijk toen zijn huwelijksaanzoek aan een van de dochters van de familie werd afgewezen. Floris viel bisschop Andries van Cuijk aan bezette de stad Utrecht. Herman en Godfried van Cuijk trokken met een leger naar Utrecht. Zij verrasten Floris toen die buiten de stad aan het jagen was, en doodden hem. Dirk verwoestte daarop het kasteel van Herman bij Lexmond, en Herman, Godfried en Andries moesten vluchten. Pas toen er een nieuwe keizer kwam (Koenraad III van Hohenstaufen) kon een vrede worden bereikt. Andries werd hersteld als bisschop maar Herman moest voortaan Dirk als zijn heer erkennen voor zijn bezittingen bij Lexmond.

De bedevaart van Dirk
In 1138 ondernam Dirk VI samen met zijn vrouw een pelgrimstocht naar Jeruzalem. Op de terugreis bezocht Dirk Paus Innocentius II, en droeg de abdij van Egmond en de door zijn moeder gestichte abdij van Rijnsburg aan hem op. Hiermee onttrok hij de abdijen aan het kerkelijk gezag van het Aartsbisdom Utrecht.


De Burcht van Leiden
Tijdens het graafschap van graaf Dirk VI werd de houten Burcht van Leiden vervangen door een stenen. De burcht stond op een motte en bestond uit een ronde muur met daarin een donjon. Deze burcht (waarvan de resten nog steeds in het centrum van Leiden staan) functioneerde als militair steunpunt waar de graaf zich bij gevaar kon terugtrekken.

De Echternachse kwestie
In 1156 loste Dirk VI de slepende kwestie rond de Echternachse kerken op. Rond 923 had Dirk I in Egmond een klooster gesticht. Deze Abdij van Egmond kreeg de kerkelijke rechten over het gebied, in plaats van de door Willibrordus gestichte Abdij van Echternach. De abdij van Echternach ondernam herhaaldelijk pogingen het verloren bezit terug te krijgen; dit had tot gevolg dat in 1063 de bisschop Willem I van Utrecht de kerken in het gebied over beide abdijen verdeelde. De abdij van Egmond wilde deze verdeling uiteraard niet accepteren. Dirk VI loste het conflict op door de abdij van Echternach, in ruil voor de gebieden, land op Schouwen en de inkomsten van de grote kerk in Vlaardingen te schenken. Dat de abt van Egmond, die bij de overdracht aanwezig was, weinig gecharmeerd was van deze oplossing, bleek wel toen hij Dirk VI en zijn zoon Floris kort erop in de ban deed. Deze ban is er waarschijnlijk de oorzaak van dat Dirk VI niet in Egmond maar in de Abdij van Rijnsburg werd begraven.
Hij trouwde, ten hoogste 15 jaar oud, vóór 1125 in ? met de ten hoogste 5-jarige
52336685 Sophia van Rheineck, geboren in 1120 in ?. Zij is overleden op 26-09-1176 in Jeruzalem, 55 of 56 jaar oud. Zij is begraven in Jeruzalem.
Notitie: Notities bij Sophia van Salm Gravin van Bentheim
Haar geboortejaar laat zich benaderen uit het feit dat haar moeder eerst met paltsgraaf Siegfried van Ballenstedt gehuwd was geweest, die op 09-03-1113 stierf.
Zij was kennelijk een uitzonderlijk religieuze vrouw. Niet alleen deed zij belangrijke schenkingen aan Egmond en Rijnsburg, maar ook maakte zij een pelgrimstocht naar Santiago (in Spanje) en drie maal een naar Jeruzalem.
Zij overleed aldaar en werd daar ook begraven.
Tenminste reeds sinds 1118 bestond in Jeruzalem een speciaal op de ’Duitsers’ gericht hospitaal, waarvan betekenis en inkomsten dusdanig toenamen, dat in 1165 de daarbij behorende kapel vergroot kon worden.

Sophia van Rheineck (ca. 1120 - Jeruzalem, 26 september 1176) was getrouwd met graaf Dirk VI van Holland. Ze was de dochter van Otto van Rheineck graaf van Bentheim en Geertruid van Northeim.

Sophia liet nieuwe abdijkerken bouwen in Egmond en Rijnsburg. In 1138 ging ze samen met haar man op pelgrimstocht naar Jeruzalem en bezocht op de terugweg de paus in Rome. Als weduwe bezocht ze Santiago de Compostella. Daarna bezocht ze nog tweemaal Jeruzalem (1173) en (1176). Tijdens dat laatste bezoek overleed ze in het Mariahospitaal van de Duitse Orde in Jeruzalem. Ze werd in Jeruzalem begraven.

Dirk en Sophia kregen de volgende kinderen: Samen kregen ze de volgende kinderen
Dirk (ca. 1138 - 1151), begraven te Egmond
Floris III, graaf van Holland
Otto, graaf van Bentheim
Boudewijn, bisschop van Utrecht
Dirk, bisschop van Utrecht
Sophia (ovl. na 1202), abdis van Rijnsburg
Hadewig (ovl. Rijnsburg, 28 augustus 1167) non te Rijnsburg
Geertruid (ovl. op 13 augustus)
Petronilla (ovl. 5 december)
Kind uit dit huwelijk:
I. Otto I van Holland, geboren omstreeks 1140 in ? (zie 26168342).
52336686 Godfried I van Cuijk, geboren omstreeks 1100. Hij is overleden in 1167, ongeveer 67 jaar oud.
Notitie: Godfried I van Cuijk (ca. 1100 - ca. 1157) was een Nederlands edelman.

Godfried was zoon van Hendrik I van Cuijk (ca. 1070 - 1108), burggraaf van Utrecht, en Alveradis van Hochstaden (ca. 1080 - 1131). Zijn grootouders waren Herman van Malsen en Ida van Boulogne, en van Gerard I van Hochstaden (ca. 1055 - 1137) en Aleydis van Wickrath (ca. 1065 - ca. 1120).

Leven
Godfried was neef van bisschop Andries van Cuijk van Utrecht en werd door hem tot burggraaf van Utrecht benoemd. Samen met zijn moeder en zijn broer stichtte hij de Norbertijnerabdij van Mariënweerd. Hij trouwde met Ida, de erfdochter van Frederik van Werl-Arnsberg, en werd zo graaf van Arnsberg. Toen Godfrieds familie een huwelijk van een van hun nichten met Floris de Zwarte blokkeerde, verzamelde Floris een leger en viel het bisdom Utrecht binnen. Hij bezette de stad Utrecht en plunderde de Cuijkse bezittingen. Godfried en zijn broer Herman van Cuijk (1100-1170) verzamelden op hun beurt een leger een trokken naar Utrecht. Buiten de stad stuitten ze bij Abstede op Floris die daar aan het jagen was. Floris probeerde te vluchten maar zijn paard viel, waarna hij werd gegrepen en gedood (1133). Floris’ broer Dirk VI van Holland en zijn neef keizer Lotharius III van Supplinburg hadden nu een persoonlijke vete met het huis van Cuijk. Dirk verwoestte de Cuijkse bezittingen en Lotharius bezette Arnsberg en nam Godfried en zijn broers al hun titels af.

In 1136 stelden twaalf edelen zich borg voor de leden van het huis van Cuijck en werd hun straf verzacht. Ze kregen hun persoonlijke bezittingen terug maar niet hun leengoederen. Lotharius overleed in 1137 en zijn opvolger Koenraad III van Hohenstaufen herstelde Andries als bisschop van Utrecht en gaf Godfried en Herman ook hun leengoederen terug. Door de bemiddeling van Andries werd de vrede tussen Dirk en Herman en Godfried ook weer hersteld. Herman moest Dirk voortaan als zijn heer erkennen. De kloosterlingen van Mariënweerd moesten iedere dag voor het zielenheil van Floris de Zwarte bidden. De kinderen van Dirk en Godfried, Otto I van Bentheim en Alveradis van Cuijck, trouwden met elkaar. Godfried maakte carrière aan het hof, eerst onder Koenraad en daarna onder Frederik I van Hohenstaufen. Hij vergezelde deze keizers onder andere op reizen naar Italië.

Huwelijken en kinderen
Godfried trouwde omstreeks 1129 met Ida van Werl-Arnsberg, weduwe van Godfried van Cappenberg. Na haar overlijden trouwde hij met Heilwig van Rhenen, dochter van Godfried van Rhenen en Sophia van Bemmel. Godfried kreeg zes kinderen, de meeste of allemaal uit zijn eerste huwelijk:
Hendrik van Arnsberg
Alveradis (ovl. na 1205), erfgename van Malsen, gehuwd met Otto I van Bentheim
Adelheid (ovl. na 1200), gehuwd met Everhard I van Berg-Altena
Jutta (Ida), abdis van Sticht Herford
onbekende dochter, getrouwd met Herman II van Virneburg
Frederik, ca 1165 in gevangenschap overleden
Hij trouwde (2), ongeveer 45 jaar oud, omstreeks 1145 in ? met Heilwich van Rhenen (ovl. 1164).
Hij trouwde (1), ongeveer 29 jaar oud, omstreeks 1129 in ? met de ongeveer 19-jarige
52336687 Ida van Werl-Arnsberg, geboren omstreeks 1110 in ?. Zij is overleden omstreeks 1150 in ?, ongeveer 40 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Alvaradis van Cuijk, geboren omstreeks 1160 in ? (zie 26168343).
52348928 Rodolphus van Bosinchem, geboren op 08-06-1144 in Beusichem. Hij is overleden op 17-09-1174 in Vianen, 30 jaar oud.
Notitie: Notities bij Rodolphus van Bosinchem

Rodolphus was ridder. De Van Bosinchems, in tegenstelling tot de oostelijk aan hun land grenzende - en later ook verwante - heren van Buren, die tot de nobiles behoorden, naar hun afkomst, voor zover ons oog in de documenten terug kan reiken,hebben slechts tot de stand der dienstmannen. Het is goed denkbaar dat de heren van Bosinchem afstammen van een zekere Gerbrant, eerste heer van Bosinchem en Zoelen, die een jongere broeder was van Hendrick graaf van Teysterbant en getrouwd was met een dochter van Gerlacus heer van Pont, voogd van Gelre. Beide echtelieden zouden in 935 overleden en begraven zijn in de St. Walburgkerk te Tiel.
(bron: De heren van Bosinchem)

Verwantschap
Hij trouwde met
52348929 Aleida van Heinsberg, geboren op 11-04-1148 in Slot Heinsberg ( Duitsland ). Zij is overleden op 19-07-1214 in Beusichem, 66 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hubertus I van Bosinchem, geboren omstreeks 1150 in ? (zie 26174464).
52348930 Zweder van Zuijlen, geboren omstreeks 1125 in ?. Hij is overleden in ?.
Kind van (52348930) uit onbekende relatie:
I. Johanna Sweersdr van Zuijlen, geboren in 1145 in ? (zie 26174465).
52349184 Steven II Zweder van Zuylen, geboren in 1160 in ?. Hij is overleden in 1220 in ?, 59 of 60 jaar oud.
Notitie: Notities bij Steven II van Zuylen

Steven II van Sulen van Anholt, heer van Anholt, Sweserengen en Westbrouck (1181-1249), was scheidsrechter in het geschil tussen de graaf van Kleef, de aartsbisschop van Keulen en de hertog van Luxemburg in 1217, wat resulteerde in het verdrag van Keulen (juni 1231), trouwde met Henrica van Abcoude


Volgens de overlevering zouden de Heren van Zuylen afstammelingen zijn van het Romeinse patriciersgeslacht Colonna. Toen zij zich hier vestigde, zo gaat het verhaal, vertaalde ze hun naam en lieten ze zicht Van Zuylen noemen.

Het geslacht van Zuylen dat de eigenaar was van Kasteel Anholt (begin 14e eeuw) net over de grens van Duitsland, sterft in 1380 in mannelijke lijn uit met het overlijden van Frederik van Zuylen. Zijn zus Alienora erft de goederen in Het Gesticht, terwijl een andere zuster Elborch gehete Anholt erft. Alienora was in 1372 in het huwelijk getreden met Edelman van Borselen waarmee de bezittingen Zuylen aan het geslacht Borselen toekwamen.
Hij trouwde met
52349185 Henrica Van Abcoude, geboren in 1165 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Steven I van Zuylen, geboren in 1181 in ? (zie 26174592).
52349246 Steven II van Zuylen van Anholt, geboren in 1160 in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52349247 Henrica Van Abcoude, geboren in 1165 in ?. Zij is overleden in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Ava van Zuylen van Anholt, geboren op 17-12-1200 in Beusichem (zie 26174623).
52349248 Hugo van Teijlingen, geboren in 1134 in ?. Hij is overleden in 1172 in ?, 37 of 38 jaar oud.
Notitie: Notities bij Hugo van Teijlingen

Medio 12e eeuw worden drie Teylingen vermeld, nl. Hugo, Willem en Gerhardus.
Van hen kan evenwel een relatie met het latere geslacht niet aangetoond worden.
De eerste zeker bekende stamvader was Willem I van Teylingen, vermeld van 1198
- 1244 en een oudere broer Dirk van Teylingen, die de eerste Heer van Brederode
werd. Hun onbekende vader, in 1174 vermeld als getuige, zal omstreeks 1150
geboren zijn. Het lijkt zeker dat de oorsprong van dit geslacht niet vroeger
te stellen .
Hij trouwde, ongeveer 16 jaar oud, omstreeks 1150 in ? met
52349249 Danielsdr van de Merwede, geboren in ?. Zij is overleden omstreeks 1183 in ?.
Kind uit dit huwelijk:
I. Willem I van Teijlingen, geboren in 1156 in ? (zie 26174624).
52349336 Hendrik van Boutershem, geboren in 1290 in ?. Hij is overleden in 1333 in ?, 42 of 43 jaar oud.
Hij trouwde met
52349337 Catharina van Gronsveld, geboren omstreeks 1300 in ?. Zij is overleden omstreeks 1340 in ?, ongeveer 40 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik van Boutershem, geboren in 1330 in ? (zie 26174668).
52349338 Gerard III van Wesemaele, geboren in 1310 in ?. Hij is overleden in 1335 in ?, 24 of 25 jaar oud.
Notitie: Notities bij Gerard van Wesemaele

Heer van Schoten en Merksem
Hij trouwde, ongeveer 20 jaar oud, omstreeks 1330 in ? met de ongeveer 25-jarige
52349339 Maria van Wilre, geboren in 1305 in Utrecht. Zij is overleden in 1340 in ?, 34 of 35 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Maria van Wesemaele, geboren in 1330 in ? (zie 26174669).
52349340 Jan van Polanen, geboren omstreeks 1300 in ?. Hij is overleden op 26-09-1342 in ?, ongeveer 42 jaar oud.
Hij trouwde, ongeveer 25 jaar oud, omstreeks 1325 in ? met de ongeveer 25-jarige
52349341 Catharina van Brederode, geboren omstreeks 1300 in ?. Zij is overleden op 28-06-1372 in ?, ongeveer 72 jaar oud. Zij trouwde (2), ongeveer 35 jaar oud, omstreeks 1335 in ? met Jan van Wassenaar-Polanen (1300-1342), ongeveer 35 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Jan van Polanen, geboren in 1325 in ? (zie 26174670).
52349360 Willem I van Teijlingen, geboren in 1156 in ?. Hij is overleden in 1215 in ?, 58 of 59 jaar oud.
Notitie: Notities bij Willem I van Theylingen

Willem was bezitter van het goed Teijlingen, nobilis vir, ridder sedert 1223 en sedert 1198 in de omgeving van graaf Dirk VII van Holland, na wiens overlijden (4-11-1203) hij toestemde in het huwelijk van Dirks dochter Ada met de graaf van Loon. waarbij Willem zelf aanwezig was; spoedig verkoos hij de partij van graaf Dirks broeder Willem en verdedigde in 1204 Rijnland tegen de strijders van de bisschop van Utrecht, doch werd door de graaf van Loon gevangen genomen bij Leiden; nadat Willem graafvan Holland was geworden bleef Teijlingen hem getrouw en was in 1213 te Nijmegen aanwezig wanneer keizer Otto IV graaf Willem in diens rijkslenen bevestigde. Na de dood van graaf Willem (4-2-1222) bewees hij zijn diensten aan diens opvolger en zoon Floris IV onder wiens bewind hij voor het eerst als ridder voorkomt; van de regering van graaf Willem II maakte hij de eerste jaren mee en komt nog veelvuldig voor in oorkonden als nobilis vir.
(bron: De Nederlandsche Leeuw)

Aan de Teylingerlaan 15 in Teylingen (Zuid Holland) ligt de gelijknamige ruïne, een ringburcht met woontoren. Heden ten dage ligt er om het gebouw een slotgracht, maar vroeger bevatte het slot ook nog een bebouwd voorburcht terrein .
Het was de 3e graaf van Teylingen, graaf Willem I, die rond 1200 dit slot liet bouwen. Oorspronkelijk bestond het kasteel uit een donjon (woontoren) en een poorttoren, welke een traptoren bevatte. De 7 meter hoge ringmuur was de verbinding tussen de donjon en poorttoren. Eromheen lag een slotgracht. Buiten het terrein van de burcht lag de voorburcht, welke ook beveiligd werd door een gracht.
Jaren later werd het slot ingezet als dijkbewaking, speciaal voor de Rijndijk. Ook de weg naar Haarlem dat aan de rand van bossen lag, viel onder deze bescherming. De donjon werd afgebroken en er werd een enkele verdiepingen hoge bakstenen woontoren gebouwd.

Het geslacht Teylingen
Het slot is gebouwd door de 3e graaf van Teylingen, graaf Willem I. Zijn overgrootvader was Gerrit van Teylingen, hij overleed in 1164. Reeds meer dan 20 jaar eerder wordt de naam al genoemd, hij staat opgetekend in een oorkonde uit 1143. Gerrit liet zijn titel na aan zijn zoon Hugo, die de titel weer doorgaf aan zijn zoon Willem I in 1172.

Willem trouwde rond 1199 met NN Gerardsdochter. Een lang leven was dit huwelijk niet beschoren, want rond 1200 trouwt Willem (waarschijnlijk weduwnaar) met Agniese van Bentheim. Ook dit huwelijk houdt niet lang stand, in 1203 sterft Agniese. Zij laat Willem wel 3 zoons na, namelijk:
•Willem van Teijlingen, de volgende graaf van Teijlingen
•Gerard van Teijlingen, de 1e graaf van Heemskerck
•Dirk van Teijlingen, de 1e graaf van Brederode

De mannelijke lijn van het graafschap Teijlingen sterft uit in 1282.

Nieuwe eigenaars slot van Teylingen
Na het uitsterven van de mannelijke lijn der Teylingers was het graaf Floris de V die het kasteel (in handen van de grafelijkheid) met alle toebehoren aan zijn vriendin Catharina van Durbuy gaf. Zij was inmiddels de weduwe van Albrecht van Voorne, zij sterft in 1328.
In 1337 vindt er een verbouwing plaats, waarna het jachtslot van de Hollandse graaf werd. Het zal tot 1339 duren tot er een nieuwe eigenaar komt, Simon van Benthem. Hij neemt de naam van Teylingen aan. Het slot kent vanaf dat moment verschillende leenheren (met de titel houtvester), waarbij een vastgestelde leenperiode was bedongen. Hiermee wilde men voorkomen dat een nieuwe (adellijke) familie zou ontstaan. De houtvester diende zorg te dragen voor het hout uit de bossen, alsmede was hij verantwoordelijk voor de turf, de wild- en visstand.
De bekendste leenheer was ongetwijfeld Jacoba van Beieren, een dame van adellijke geboorte. Door haar (ongewenste) huwelijk met Frank van Borsele heeft zij haar rechten op de grafelijkheid opgegeven. Vermoed wordt dat zij haar verblijven in het huis op de voorburcht had. Dit omdat de woning die hier in haar tijd stond aan de wooneisen van begin 15e eeuw voldeden. De woontoren zou voor die tijd al ouderwets zijn geweest. Jacoba stierf in 1436 aan de gevolgen van de ziekte tbc. De laatste periode verbleef zij veel in dit slot, wat opgravingen hebben bevestigd. Nadat haar echtgenoot in 1470 stierf, volgden meerder houtvesters elkaar weer op.

Slot Teylingen vanaf de 15e eeuw
In 1568 breekt de Tachtigjarige oorlog uit. In 1572 vindt de belegering van Haarlem en Leiden plaats. De Spanjaarden krijgen het slot van Teylingen in handen. Door de zware gevechten ontstaan zware beschadigingen. Het slot wordt pas in 1605 hersteld, enkele jaar daarvoor was Jan van Duivenvoorde begonnen met herstel van de boomgaarden en het in ere herstellen van de slotgrachten. Er verrijst een nieuw woonhuis compleet met trapgevel. Dit wordt neergezet op de voorburcht. De woontoren zelf wordt omgedoopt tot gevangenis waar voornamelijk illegale jagers werden ondergebracht. Er worden paleistuinen aangelegd.
Helaas wordt deze laatste grote renovatie teniet gedaan door een grote brand in 1676. Het resultaat is de huidige ruïne, er wordt niet hersteld. De houtvesterij wordt in 1795 opgeheven en de grond rondom slot Teylingen wordt in delen verkocht. In de verkoopwaarden was (gelukkig) opgenomen dat de hoofdburcht niet gesloopt mocht worden.
In 1888 vervalt de ruïne aan de Nederlandse Staat. Deze plaatst het op de monumentenlijst. Pas in 1933 werden er dermate stevige beslissingen genomen dat volledig verval kon worden voorkomen. In 1975 vindt de oprichting plaats van de Stichting Slot Teylingen.
Hij is weduwnaar van N.N. Gerardsdr van Castricum, met wie hij trouwde (1), 42 of 43 jaar oud, in 1199 in ?.
Hij trouwde (2), 43 of 44 jaar oud, in 1200 in ? met de 24 of 25-jarige
52349361 Agniese van Bentheim, geboren in 1175 in ?. Zij is overleden in 1203 in ?, 27 of 28 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Dirk I van Teijlingen van Brederode, geboren omstreeks 1180 in Slot Brederode te Santpoort (zie 26174680).
52349362 Jan Robert van Heusden, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52349363 N.N..
Kind uit dit huwelijk:
I. Alvarade van Heusden, geboren in 1190 in Heusden (zie 26174681).
52349378 Willem van Altena, geboren in ?. Hij is overleden in ?.
Hij trouwde met
52349379 N.N..
Kind uit dit huwelijk:
I. Adelheid Willemsdr van Altena, geboren omstreeks 1145 in ? (zie 26174689).

103096320 Gerard III van Wassenberg en Gelre, geboren omstreeks 1030 in ?. Hij is overleden in 1058 in ?, ongeveer 28 jaar oud.
Notitie: Gerard III van Wassenberg of Gerardus III Flamens (ca. 1030 - 1058) was graaf van Wassenberg, dat later zou uitgroeien onder de naam Gelre. Hij wordt in een bron "comitis Flamensis" (Vlaamse graaf) genoemd. Hij was getrouwd, maar zijn vrouw is onbekend.

In 1053 bleek Gerard III als graaf op te treden in Ratinchem (Renkum) en Teisterbant. In de Teisterbant lagen de bezittingen van abdij Abdinghof waarover Gerard III het wereldlijke bestuur in handen had. Tot de bezittingen van dit klooster hoorden Tuil, Haaften, Gameren, Hellouw en Nieuwaal. Gerard III was de eerste graaf van Wassenberg die in de omgeving van De Graafschap optrad.

Zevenaar dat ook tot de goederen behoorde, viel in 1047 nog onder het graafschap van Wecelo. Het gebied was dus onderhevig aan verscheidene wisselingen, hetgeen verklaard kan worden door de politieke onrust ontstaan na de ondergang van graaf Balderik van Hamaland. De keizer schuift moeizaam met de vrijgekomen gebieden om een evenwichtig gebied te scheppen.

Omdat zijn zoon Gerard IV bij zijn overlijden minderjarig is wordt Gerard III opgevolgd door zijn broer, Diederik
Hij trouwde met
103096321 N.N..
Kind uit dit huwelijk:
I. Gerard IV van Wassenberg en Gelre, geboren omstreeks 1060 in ? (zie 51548160).
103096322 Willem VII van Aquitanië, geboren in 1025 in Poitiers. Hij is overleden in 1058 in Saumur, 32 of 33 jaar oud. Hij is begraven in St-Nicolaasproosdij te Poitiers.
Notitie: Willem VII van Aquitanië (?, 1023 - Saumur, herfst 1058), bijgenaamd de Adelaar, was de oudste zoon van Willem V van Aquitanië en diens derde echtgenote Agnes van Mâcon. Willem kwam aan de macht, dankzij de intriges van zijn moeder, die als regentes zijn twee halfbroers had uitgeschakeld. Hij was hertog van Aquitanië en Gascogne, graaf van Poitiers, Bordeaux en Agen, en lekenabt van Saint Hilaire te Poitiers. Hij bestreed zijn stiefvader Godfried IV van Anjou in Anjou (die na de scheiding van zijn moeder in 1053 weigerde haar bruidsschat terug te geven) en zijn neef Bernard II van Armagnac in Gascogne. Hij overleed tijdens de belegering van Saumur door dysenterie. Hij is begraven in de Sint-Nicolaasproosdij te Poitiers.

Willem was gehuwd met Ermesinde, vermoedelijk dochter van Adalbert van Lotharingen (of van Bernard II van Bigorre). Hij werd de vader van :
Agnes, in 1054 gehuwd met Ramiro I van Aragón (-1063) en met graaf Peter I van Savoye (1048-1078)
mogelijk Clementia-Ermengard (-1129), gehuwd met graaf Koenraad I van Luxemburg (-1086) en met graaf Gerard I van Gelre.
Hij trouwde, ten hoogste 16 jaar oud, vóór 1041 in ? met de ten hoogste 21-jarige
103096323 Ermesinde van Lotharingen, geboren in 1020 in ?. Zij is overleden in 1062 in ?, 41 of 42 jaar oud.
Notitie: Ermesinde van Lotharingen (ca. 1025 - na 1058) was vermoedelijk een dochter van Adalbert van Lotharingen en van Clemenia van Foix. Volgens andere bronnen was zij de dochter van Bernard II van Bigorre en van Clementia van Barcelona. Zij huwde met Willem VII van Aquitanië en werd de moeder van:
Agnes, in 1054 gehuwd met Ramiro I van Aragón (-1063) en met graaf Peter I van Savoye (1048-1078)
mogelijk Clementia-Ermengard (-1129), gehuwd met graaf Koenraad I van Luxemburg (-1086) en met graaf Gerard I van Gelre.

Na de dood van haar man werd ze non te Rome, samen met haar schoozuster Agnes van Poitou (1024-1077).
Kind uit dit huwelijk:
I. Clementia van Poitiers, geboren in 1045 in ? (zie 51548161).
103096324 Godschalk van Zutphen, geboren omstreeks 1030 in ?. Hij is overleden in 1064 in ?, ongeveer 34 jaar oud.
Notitie: Godschalk (ca. 1030 - 1064) was een zoon van graaf Herman van Nifterlake. Hij was gehuwd met Adelheid van Zutphen, de erfgename-dochter van graaf Liudolf van Brauweiler en Mathilde van Zutphen, (vermoedelijke) dochter van Otto I van Zutphen.

Godschalk was graaf van Twente, de Agradingouw, de Eemsgouw en de Hettergau. Hij volgde na de opstand van Godfried II van Lotharingen Liudolf op als graaf van Zutphen en van een deel van zijn andere functies: voogd van Münster (stad), Borghorst, de abdij van Brauweiler en het kapittel van Zutphen. Als graaf van Twente was hij ook voogd en banierdrager (legeraanvoerder) van het bisdom Utrecht. Godschalk sneuvelde in Friesland, in het leger van bisschop Adalbert van Bremen.

Wapen van Godschalk
In een oorkonde van 1059 wordt Godschalk domini Sutphaniensis oppidi ("heer van de stad Zutphen") genoemd, en daarom geldt hij als stamvader van een gravengeslacht dat slechts drie echte graven telt. De authenticiteit van de oorkonde wordt overigens in twijfel getrokken.

Godschalk was vader van:
Gevehard van Twente (ca.1040 - ca. 1060)
Otto (-1113)
Godschalk II van Gennep
Heribert van Millen [1]
mogelijk Humbert (1048-), abt in Paderborn .
Hij trouwde met
103096325 Adelheid van Zutphen, geboren omstreeks 1030 in ?. Zij is overleden na 1059 in ?, minstens 29 jaar oud.
Notitie: Adelheid van Zutphen (Zutphen, rond 1030 - na 1059) was een dochter van Liudolf van Brauweiler, graaf van Bonn en Zutphen, en Mathilde van Zutphen, dochter van Otto I van Zutphen. Mathilde was zo een (aangetrouwde) kleindochter van keizer Otto II (Ottonen) (973-983).

Adelheid trad in het huwelijk met Godschalk van Zutphen en Twente, die rond 1063 overleed.

Kinderen van Godschalk en Adelheid waren:
Gebhard, graaf van Twente (Gerard I van Loen)
Otto de Rijke, graaf van Zutphen (gestorven 1113; getrouwd met Judith van Arnstein/of Supplinburg(?))
Gumbert (Humbert), geestelijke, monnik in de abdij van Corvey en daarna in het Abdinghofkloster in Paderborn.

Volgens de onderzoekingen van Donald C. Jackman zouden ook de onderstaande twee kinderen van Adelheid zijn:
Godschalk II, heer van Gennep
Herbert, heer van Millen, de vader van de heilige Norbert van Xanten, de stichter van de orde van de premonstratenzers
Kind uit dit huwelijk:
I. Otto II van Zutphen, geboren omstreeks 1060 in ? (zie 51548162).
103096388 Hugo I van Dammartin, geboren in 1042 in ?. Hij is overleden in 1103 in ?, 60 of 61 jaar oud.
Hij trouwde met
103096389 Rohais van Bulles, geboren in 1046 in ?. Zij is overleden in 1114 in ?, 67 of 68 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hugo II van Dammartin, geboren in 1064 in ? (zie 51548194).
103096392 Hugo I van Dammartin, geboren in 1042 in ?. Hij is overleden in 1103 in ?, 60 of 61 jaar oud.
Hij trouwde met
103096393 Rohais van Bulles, geboren in 1046 in ?. Zij is overleden in 1114 in ?, 67 of 68 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Pierre van Dammartin-Aumale, geboren in 1066 in ? (zie 51548196).
103096576 Fulco IV van Anjou, geboren in 1043 in Anjou. Hij is overleden op 04-04-1109 in Angers, 65 of 66 jaar oud.
Notitie: Fulco IV van Anjou, bijgenaamd de Norse (Anjou, 1043 - Angers, 4 april 1109) was de tweede (en jongste) zoon van Ermengarde van Anjou en Godfried II van Gâtinais.

Fulco en zijn broer Godfried waren erfgenamen van hun oom Godfried II van Anjou, die beiden in 1060 tot ridder sloeg. Godfried II overleed korte tijd later, Fulco nam het bestuur over de Saintonge op zich en zijn broer Godfried kreeg de Anjou (provincie). De broers wisten in 1062 een aanval van Aquitanië af te slaan. Daarna streden ze onderling om de macht. Fulco wist Godfried in 1067 te verslaan maar moest hem onder druk van de kerk vrijlaten. In 1068 nam hij hem opnieuw gevangen, nu definitief. Door deze strijd gingen de Saintogne en de Gâtinais verloren, Fulco was alleen nog heer over de Anjou en over Tours.
Het bestuur van Fulco concentreerde zich verder op het handhaven van zijn gezag over de lagere adel, en op het conflict over de macht in Maine (provincie) met Normandië. Fulco moest toestaan dat zijn vazallen steeds meer macht verwierven en zelfs kastelen bouwden zonder zijn toestemming. In Maine wist hij echter, met hulp van Bretagne, te bereiken dat een graaf werd geïnstalleerd die hem gunstig gezind was. In 1096 gaf hij opdracht om een geschiedenis van Anjou te schrijven. Zijn zoon Godfried(IV) kwam in 1103 in opstand en dwong Fulco om de macht met hem te delen.

Fulco was gehuwd met:
1.Hildegarde de Beaugency (ovl. voor 1070), dochter van Lancelin II van Beaugency 1.Ermengarde (1067-1147), gehuwd (1089) met Willem IX van Aquitanië, gescheiden 1090, gehuwd met Alan IV van Bretagne

2.(ca. 1070) Ermengarde van Bourbon, dochter van Archimbald IV van Bourbon, verstoten 1075, hertrouwd met Willem van Jaligny 1.Godfried(IV) (gesneuveld, Candé, 19 mei 1106) overleden voor zijn vader, verloofd met Eremburge van Maine

3.Orengarde de Châtellailon, dochter van Isambart van Châtellailon, verstoten 1080, werd een non

4.(Mantia) van Brienne, dochter van Wouter I van Brienne, verstoten 1087

5.Bertrada (1070-1117), dochter van Simon I van Montfort, gescheiden 1092 nadat ze in bigamie was gaan leven met Filips I van Frankrijk. 1.Fulco V, de jonge, opvolger van zijn vader
Hij is weduwnaar van Hildegarde de Beaugency (ovl. vóór 1070). Hij trouwde (2) met Ermengarde van Bourbon. Dit huwelijk werd ontbonden omstreeks 1075. Hij trouwde (3) met Orengarde de Châtellaion. Dit huwelijk werd ontbonden omstreeks 1080. Hij trouwde (4), 36 of 37 jaar oud, in 1080 in ? met Mantia van Brienne (geb. ±1065), ongeveer 15 jaar oud. Dit huwelijk werd ontbonden omstreeks 1087.
Hij trouwde (5), 45 of 46 jaar oud, in 1089 met de ongeveer 19-jarige
103096577 Bertrada van Montfort, geboren omstreeks 1070 in ?. Zij is overleden op 14-02-1117 in Abdij Fontevraud, ongeveer 47 jaar oud. Zij is begraven in Hautes-Bruyères Priorij te Saint-Rémy-’l Honoré.
Notitie: Bertrada van Montfort (ca. 1070 - abdij van Fontevraud, 14 februari 1117) was een dochter van Simon I van Montfort en diens tweede echtgenote Agnes van Évreux. De mooie Bertrada huwde in 1089 met de bijna 30 jaar oudere Fulco IV van Anjou (1043-1109), die hiervoor zijn vierde echtgenote verstootte. Dit huwelijk was de bezegeling van een militair verbond tussen Simon en Fulco.

Inmiddels was koning Filips I van Frankrijk uitgekeken op zijn vrouw Bertha van Holland, die heel dik zou zijn geworden. In 1092 trouwden Filips en Bertrada met elkaar, hoewel ze allebei nog getrouwd waren. Het is niet duidelijk of Bertrada Fulco uit vrije wil heeft verlaten of dat ze door Filips was ontvoerd. Hoewel Filips en Bertrada hun eerste huwelijken lieten ontbinden, werd hun huwelijk niet door de kerk erkend. In 1095 volgden zelfs de excommunicatie van Filips en Bertrada en een interdict voor heel Frankrijk. Filips en Bertrada scheidden om aan de eisen van de paus tegemoet te komen, maar bleven samenwonen als man en vrouw. Het is bekend dat Bertrada meerdere pogingen heeft gedaan om haar stiefzoon Lodewijk VI van Frankrijk uit de weg te ruimen zodat haar zoons Filips zouden kunnen opvolgen, maar dit had geen succes. Na de dood van Filips in 1108 trok Bertrada zich terug van het hof en stichtte de abdij van Fontevraud en trad daar in het klooster. Ze is begraven in de priorij van Hautes-Bruyères in Saint-Rémy-l’Honoré, waar haar halfzuster Isabella sinds 1112 als non leefde.

Bertrada en Fulco kregen een zoon : Fulco.

Bertrada en Filips hadden de volgende kinderen:
1.Filips (ca. 1093 - 2 september na 1133), gehuwd met Elizabeth (ovl. na 3 maart 1141), erfdochter van Guy heer van Montlhéry en Chevreuse. Benoemd tot graaf van Mantes en heer van Mehun-sur-Yèvre. Hij kwam in opstand tegen Lodewijk VI, met hulp van zijn halfbroer Fulco en zijn oom Amalrik III van Montfort. Toen de opstand mislukte moest Filips de kastelen van Montlhéry en Mantes opgeven.

2.Floris (1095 - na 1119), vader van twee dochters

3.Cecilia (1097 - na 1145), eerst gehuwd met Tancred, prins van Galilea (oomzegger van Bohemund I van Antiochië), later met Pons, graaf van Tripoli

4.Eustatia (ovl. 1043), gehuwd met Jan heer van Etampes en Corbeil, ze stichtte de abdij van Yerres
Zij trouwde (2), ongeveer 22 jaar oud, in 1092 in ? met Filips I van Frankrijk (1052-1108), 39 of 40 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Fulco V van Anjou, geboren in 1091 in ? (zie 51548288).
103096578 Eli I van Maine, geboren omstreeks 1060 in ?. Hij is overleden op 11-07-1110 in ?, ongeveer 50 jaar oud. Hij is begraven in St-Pierre de la Couture.
Notitie: Eli I van Beaugency (ca. 1060 - 11 juli 1110) was graaf van Maine.

Eli is geboren in de adel van Anjou en was via zijn moeder een kleinzoon van Herbert I van Maine. Hij werd een belangrijke aanvoerder van Anjou en een persoonlijke vriend van Godfried IV van Anjou. In 1089 veroverde hij het kasteel van Ballon (Sarthe) op de Normandiërs en in 1090 nam hij de bisschop van Le Mans (stad) gevangen, die een bondgenoot van Normandië was. In 1093 kocht hij Maine van zijn neef Hugo V van Este voor een bedrag van 10.000 schellingen.

Als graaf bleef Eli in conflict met de Normandiërs, waarbij hij steeds werd gesteund door Anjou. Hij wilde deelnemen aan de eerste kruistocht maar ging niet omdat hij bang was dat de Normandiërs in zijn afwezigheid Maine zouden aanvallen. In 1098 viel Eli Robert II van Bellême aan maar werd gevangengenomen. Daarna werd de stad Le Mans door de Normandiërs veroverd. Eli werd vrijgelaten en keerde terug naar zijn goederen in Anjou. Samen met Godfried begon hij in 1100 aan de herovering van Maine en wist na een beleg van drie maanden Le Mans weer in te nemen. In 1101 sloot Eli een verbond met Hendrik I van Engeland tegen hertog Robert Curthose van Normandië. Eli steunde de opstand van Godfried tegen zijn vader, die uiteindelijk mislukte en was in 1106 aanwezig bij het overlijden van Godfried. Ook in 1106 vocht Eli mee in de slag bij Tinchebrai, waar hij de reserves van Hendrik aanvoerde. Zijn aanval besliste de veldslag in Hendriks voordeel.

Eli is begraven in Saint-Pierre de la Couture.

Eli was een zoon van Jan van Beaugency (1042 - Angers, 1097) en van Paula van Maine. Jean werd monnik Saint-Auban te Angers in 1097 en was een zoon van Lancelin van Beaugency. Eli trouwde met Mathilde van Château-du-Loir (ca. 1055 - 1099) waardoor hij de kastelen van Château-du-Loir, Le Grand-Lucé en Outillé verwierf. Eli en Mathilde kregen een dochter: Ermengarde van Maine.

Eli hertrouwde met Agnes van Aquitanië, dochter van Willem VIII van Aquitanië, die verstoten was door Alfonso VI van Castilië. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren.

Bekende voorouders van Mathilde van Château-du-Loir zijn:
Gervais van Château-du-Loir (ca. 1040- ca. 1095) en Eremburge de Loire (ca. 1040 - 4 juni ca. 1090), huwelijk 23 september 1067/8. Gervais deed ongeveer 1060 schenking aan Saint-Pierre-de-la-Cour du Mans, voor de gezondheid van zijn oom Gervais, aartsbisschop van Le Mans, en zijn vader en grootvader. Na de dood van Eremburge hertrouwde Gervais met ene Garsende. Robert van Château-du-Loir (ca. 1005 - ca. 1068) en Elisabeth. Verwierf Château-du-Loir van Godfried III van Anjou. Hamon van Saint-Dinan (ca. 970 - ca. 1030) en Hildeburg van Bellesme (ca. 980 - 27 oktober) Hamo Degatanus
Ivo I van Bellême en Godehilde


Mathilde, is vermeld omdat ze aanwezig was bij het overlijden van haar dochter
Hij trouwde (2) met Agnes van Aquitaine.
Hij trouwde (1) met
103096579 Mathilde van Loir, geboren omstreeks 1055 in ?. Zij is overleden in 1099 in ?, ongeveer 44 jaar oud.
Kind uit dit huwelijk:
I. Ermengarde van Maine, geboren in 1096 in ? (zie 51548289).
103096580 Willem I ( De Veroveraar ), geboren omstreeks 1028 in Falaise. Hij is overleden op 09-09-1087 in Gisors, ongeveer 59 jaar oud.
Notitie: Willem I (Falaise, c. 1028 – 9 september 1087), ook bekend als Willem de Veroveraar (Guillaume le Conquérant), was de eerste Normandische Koning van Engeland van Kerstmis 1066 tot zijn dood. Hij was ook Hertog van Normandië van 3 juli 1035 tot zijn dood, onder de naam Willem II. Vóór zijn verovering van Engeland, stond hij bekend als Willem de Bastaard omdat hij een buitenechtelijk kind was. Om zijn aanspraken op de Engelse kroon kracht bij te zetten viel Willem in 1066 Engeland binnen. Hij leidde een leger van Normandiërs, Bretons, Vlamingen en Fransen (van Parijs en Île-de-France) naar de overwinning op de troepen van de Engelse Koning Harold II in de Slag bij Hastings. De daaropvolgende Engelse opstanden werden door hem onderdrukt in wat bekend is geworden als de Normandische verovering van Engeland.

Willem was de buitenechtelijke zoon van Robert de Duivel en Herleva, dochter van een leerlooier genaamd Fulbert. Hij werd geboren in het Normandische Falaise, zo’n 30 km ten zuiden van Caen. Zijn vader werd ervan verdacht aan de macht te zijn gekomen na zijn oudere broer te hebben vergiftigd. Vermoedelijk om die reden ging Robert in 1034 op een pelgrimstocht naar Jeruzalem. Voor zijn vertrek liet hij de Normandische edelen hun trouw zweren aan Willem. Hoewel Willem buitenechtelijk was, was dit niet vreemd omdat in Normandië nog altijd het oude gewoonterecht van de Vikingen gold (de "more Danico") waardoor een man meerdere vrouwen kon hebben, en hun kinderen wettige erfgenamen waren. Willems politieke tegenstanders zouden wel dit gegeven zijn leven lang tegen hem blijven gebruiken. Robert overleed tijdens zijn pelgrimstocht in 1035, en Willem volgde hem op als hertog van Normandië. Willem was toen nog geen tien jaar oud en de werkelijke macht lag bij zijn hovelingen, in het bijzonder bij zijn voogden. Er werd door de Normandische adel fel om deze posities gevochten en meerdere voogden sneuvelden of werden vermoord. Ook werden meerdere aanslagen op Willem zelf gepleegd.
In 1044/1045 steunde Normandië koning Hendrik I van Frankrijk tegen Godfried II van Anjou. Willem zal rond deze tijd meerderjarig zijn geworden (16 jaar oud). Hij werd in 1046 nog geconfronteerd met een gevaarlijke opstand van een deel van de Normandische adel die zijn neef Guy (zoon van zijn tante Adelheid van Normandië (1005-1038)) tot hertog wilden uitroepen. Willem vluchtte naar het hof van Hendrik. In 1047 keerde hij samen met Hendrik terug en versloeg zijn tegenstanders in een twee dagen durende veldslag bij Val-es-Dunes, aan de rivier de Orne bij Caen. Veel van zijn vluchtende tegenstanders werden gedood, het rad van een watermolen in de Orne zou door lijken zijn verstopt. Willem had nog drie jaar nodig om Guy en zijn aanhangers te onderwerpen. Hij gebruikte de Godsvredebeweging daarbij als een belangrijk hulpmiddel. Willem veroverde het opstandige Alençon en liet de handen van de burgers afhakken als straf omdat ze tijdens het beleg dierenhuiden aan de muren hadden gehangen, als verwijzing naar de nederige afkomst van Willems moeder die dochter van een leerlooier was. Nadat hij ook enkele veldtochten tegen Maine had gevoerd, was zijn positie als hertog verzekerd. Willem koos Caen als zijn hoofdstad en begon zijn regering als hertog.

Als jonge hertog werkte Willem gestaag aan het versterken van zijn macht en onafhankelijkheid. In 1051 of 1052 bezocht hij in Londen zijn achterneef Eduard de Belijder, koning van Engeland, die als jonge man voor zijn eigen veiligheid een tijd aan het Normandische hof had geleefd. Eduard was toen in conflict met zijn machtigste earl, Godwin van Wessex. Willem beweerde later dat Eduard, die kinderloos was, hem bij deze gelegenheid de Engelse troon had beloofd.
In 1053 bevestigde Willem de goede banden met Vlaanderen door een huwelijk in de kathedraal van Eu (Seine-Maritime) met zijn achternicht Mathilde van Vlaanderen, verwant in de vijfde graad. Dit huwelijk was zowel voor de paus (wegens bloedverwantschap) als voor koning Hendrik (wegens het machtige verbond tussen Normandië en Vlaanderen) niet te accepteren. Hendrik probeerde in 1054 en in 1056 Willem met een leger te onderwerpen, maar werd beide keren door Willem verslagen. Toen de paus in 1059 alsnog instemde met het huwelijk en Willem in 1062 ook nog Maine wist te veroveren, was zijn succes compleet.
In 1064 leed Harold, zoon van Godwin van Wessex, schipbreuk op de kust van Ponthieu. Harold werd door de lokale heer gevangengenomen maar Willem zorgde voor zijn vrijlating en ontving Harold als zijn gast. Harold zou hebben deelgenomen aan een veldtocht van Willem en verloofde zich met Willems dochter Adelheid. Willem liet Harold zweren dat hij zijn aanspraken op de Engelse troon zou ondersteunen. Harold verklaarde later dat die eed onder dwang was afgelegd, en daarom niet geldig was. Na het overlijden van de kinderloze Eduard de Belijder (4 januari 1066), werd Harold door de witenagemot evenwel zelf tot koning uitgeroepen.

Engeland was een goed georganiseerd koninkrijk met goed werkende belastingheffingen. Vooral dat laatste maakte het voor Willem aantrekkelijk om zijn aanspraken op de troon door te zetten. De verschijning van de komeet van Halley in april 1066 zag hij als een goed voorteken. Hij kreeg hulp van edelen uit Bretagne, Vlaanderen en het hele westen van Frankrijk en verzamelde een vloot van bijna 700 schepen. Harold stationeerde een leger en een vloot in het zuiden van Engeland om deze dreiging het hoofd te kunnen bieden maar op 8 september moest hij, gedwongen door de wet, zijn leger ontbinden en zijn vloot op Londen terugtrekken. Harolds leger bestond vooral uit dienstplichtige boeren, die bij het aanbreken van de oogsttijd het recht hadden om het leger te verlaten. Willem was juist door slecht weer vertraagd: zijn expeditie was vertrokken uit de Divesmonding maar had enkele weken moeten schuilen in de Sommemonding. Daardoor landde hij pas op 28 september 1066 bij Pevensey op de Engelse kust, zonder tegenstand te ontmoeten. Willem bleef aan de kust en bouwde bij Hastings een kasteel dat hij in kant-en-klare onderdelen uit Normandië had meegenomen, als verdediging tegen een mogelijke aanval over zee.
Harold was toen met zijn kleine beroepsleger ver weg in York, waar hij Harald III van Noorwegen en zijn eigen broer Tostig Godwinson had verslagen in de slag van Stamford Bridge. Na het nieuws van de Willems landing trok hij in haast naar het zuiden, waarbij hij onderweg zo veel mogelijk troepen verzamelde. Op 14 oktober vond de slag bij Hastings plaats, waarbij na een dag van zware gevechten Harold werd gedood en Willem de overwinning behaalde.
De slag bij Hastings was nog lang niet de definitieve beslissing. De Engelsen kozen Edgar Ætheling als koning. Willem trok via Dover en Canterbury naar Londen. Hij probeerde via London Bridge de stad te veroveren maar deze aanval werd afgeslagen. Willem liet versterkingen uit Normandië komen en stak de Theems over. Een nieuwe aanval op Londen lukte wel. Op 25 december werd Willem in de Westminster Abbey tot koning gekroond. Zijn verovering is het onderwerp van het beroemde Tapijt van Bayeux.
Willem werd voortdurend met Engelse opstanden geconfronteerd, wat in 1068 uitliep op een grote opstand in Mercia en Northumbria onder leiding van Edgar. Edgar werd verslagen en vluchtte naar Schotland, waar zijn zuster trouwde met koning Malcom III. Northumberland kwam weer in opstand en York werd veroverd. De opstand werd gesteund door een inval uit Schotland en Denemarken (ook de Deense koning maakte aanspraken op de Engelse kroon). De opstandelingen kwamen tot Lincoln maar werden daar gestuit en uiteindelijk in Yorkshire verslagen. Willem begon toen een campagne van verschroeide aarde in het noorden van Engeland (de zogenaamde Harrying of the North) wat tot grote hongersnood en ontvolking leidde. De gevolgen daarvan waren 100 jaar later nog merkbaar en zelfs de paus zou Willem hebben vermaand over de behandeling van zijn onderdanen. De adel in het noorden werd op grote schaal vervangen door Willems volgelingen en de Denen werden afgekocht en gingen naar huis. In 1072 viel Willem Schotland binnen en sloot uiteindelijk een verdrag met Malcolm. Edgar gaf zich over in 1074. De laatste echte opstand in Engeland was vooral een opstand van Normandische edelen, hoewel de laatste Saksische earl Waltheof II van Northumbria ook aan de opstand deel nam en er weer steun was vanuit Denemarken. Willem was ten tijde van deze opstand in Normandië maar de opstand werd neergeslagen door zijn halfbroer Odo van Bayeux.
Willem introduceerde het feodale stelsel in Engeland, en benoemde veel Franse edelen in Engelse posities. Daarbij gaf hij ze bezittingen die over grote gebieden waren versnipperd zodat ze geen echte machtsbasis konden opbouwen. Hij bouwde ongeveer 80 kastelen, waaronder de Tower of London. In 1085 liet Willem het Domesday Book opstellen met een gedetailleerde inventarisatie van bezittingen in land en vee, voor een doelmatige belastingheffing en om de nieuwe bezitsverhoudingen permanent vast te leggen. Tegen deze tijd had de oorspronkelijke Angelsaksische adel en geestelijkheid nog maar 8% van het land in bezit. De Normandiërs drukten ook qua recht, cultuur en architectuur gedurende de volgende eeuwen een sterk stempel op Engeland.
Opmerkelijk aan de verovering van Engeland is dat deze trekken heeft van een commerciële onderneming. In de Normandische administratie werd vastgelegd wat ieders bijdrage in schepen aan Willems invasievloot was geweest. Er bestaat een zichtbaar verband tussen de grootte van deze investeringen en de grootte en het belang van de Engelse functies en bezittingen die deze investeerders na 1066 kregen toebedeeld.
Zie ook Normandische verovering van Engeland

Willem tussen zijn halfbroers Odo en Robert
In 1076 dreigde een oorlog tegen Bretagne maar onder druk van koning Filips I van Frankrijk werd een vrede bereikt die werd bezegeld door de verloving van Willems dochter Constance met Alan IV van Bretagne, de erfgenaam van de hertog van Bretagne.
Willems zoons kregen grote ruzie met elkaar in 1079. Robert, de oudste, werd door zijn broers in een modderpoel gegooid. De ruzie die hieruit voortvloeide leidde tot een complete oorlog waarin Willem aan de kant van zijn jongere zoons kwam te staan. Robert had een sterke positie in Normandië en Willem kon hem alleen maar bedwingen met hulp van koning Filips. Willem werd zelfs tijdens een veldslag door Robert uit zijn zadel geworpen en verwond, omdat Robert hem niet herkende. Willem moest zich terugtrekken in Rouen om te herstellen. Zijn vrouw Mathilde wist in 1080 een vrede te bemiddelen in de familie.
Willem liet in 1080 zijn halfbroers nog aanvallen uitvoeren op Schotland en Northumbria maar in 1082 zette hij zijn halfbroer Odo van Bayeux gevangen, en liet hem later weer vrij.

Van Willem is één bot bewaard gebleven. Op basis daarvan wordt geschat dat Willem ongeveer 1,75 m groot en sterk gespierd was. Daarmee was hij vrij lang voor zijn tijd maar zijn gespierde bouw was niet zo bijzonder: middeleeuwse ridders moesten heel sterk zijn om met succes in hun zware wapenrusting met hun zware wapens te kunnen vechten. Bekend is dat Willem vanaf zijn paard de boog kon hanteren en dat hij zijn hele leven een goede gezondheid had. Wel werd hij op latere leeftijd erg dik, zodat hij volgens de Franse koning wel op een zwangere vrouw leek.
In de zomer van 1087 viel Willem van zijn paard tijdens het beleg van Mantes en liep door de klap tegen zijn zadelknop inwendige verwondingen in zijn buik op. Na vijf weken van grote pijn bezweek hij. Op zijn doodsbed heeft hij zijn meeste tegenstanders begenadigd. Willems lichaam werd naar Caen vervoerd voor de begrafenis in de Stephanusabdij. Maar hij was behoorlijk dik en zijn lichaam was door de warmte bovendien opgezet. Bisschoppen probeerden zijn lichaam in de voor hem bestemde sarcofaag te proppen maar daarbij barstte zijn buik open en werd de kerk met een ondraaglijke stank vervuld. Bij Willems begrafenis bleek dat het land van het graf nog niet was betaald en de eigenaar eiste betaling van 60 schellingen voordat de begrafenis door kon gaan. Het bedrag werd ter plekke door zijn zonen voldaan.

Willem en Mathilde kregen de volgende kinderen:
Robert Curthose, erft het hertogdom Normandië
Richard (ca. 1055 - 1075 of 1081), verongelukt tijdens de jacht in New Forest, begraven in de kathedraal van Winchester
Adelheid, verloofd met Harold Godwinson in 1064 maar niet met hem getrouwd, non in Préaux
Mathilde (ovl. ca. 1113), abdis van la Trinité te Caen
Cecilia (ovl. juli 1126/1127), abdis van la Trinité te Caen als opvolgster van Mathilde, begraven in Caen
Willem Rufus, erft het koninkrijk Engeland
Constance (ovl. 13 augustus 1090), getrouwd met Alan IV van Bretagne, begraven in een kerk bij Redon
Agatha
Adela
Hendrik Beauclerc
Hij trouwde, ongeveer 25 jaar oud, in 1053 in Eu ( Seine-Maritime ) met de ongeveer 22-jarige
103096581 Mathilde van Vlaanderen, geboren omstreeks 1031 in ?. Zij is overleden op 02-11-1083 in Caen, ongeveer 52 jaar oud.
Notitie: Mathilde van Vlaanderen (ca. 1031 - Caen, 2 november 1083) was een dochter van Boudewijn V van Vlaanderen en van Adelheid van Frankrijk.

Mathilde trouwde rond 1051 met Willem de Veroveraar en werd al snel een van zijn belangrijke adviseurs. In 1059 stichtte ze de Abbaye-aux-Dames te Caen. Hun huwelijk hielp Willem niet alleen aan Vlaamse steun voor de inval in Engeland in 1066 maar ook rustte ze van eigen geld een schip uit voor de invasievloot. Met pinksteren 1068 werd ze tot koningin van Engeland gekroond in Westminster Abbey. Ze kreeg van Willem grote bezittingen in Engeland. Mathilde regeerde bij afwezigheid van Willem in zijn naam, waarbij Mathilde steeds in Engeland was als Willem in Normandië was en omgekeerd. In 1079 steunde ze haar opstandige zoon Robert Curthose tegen zijn broers en later zelfs tegen Willem, maar in 1080 wist ze een verzoening te bereiken. Ze is begraven in de Abbaye-aux-Dames. Haar dood was volgens tijdgenoten de oorzaak van Willems tirannieke bestuur in zijn laatste jaren.

Sommigen beweren dat Mathilde het Tapijt van Bayeux gemaakt heeft maar dat is zeker niet het geval. Het is in Engeland gemaakt op bestelling van bisschop Odo, een halfbroer van Willem.

Lange tijd werd algemeen aangenomen dat Mathilde bijzonder klein was maar dit berust op een schrijffout. Uit de oorspronkelijke aantekeningen van de metingen aan haar skelet blijkt dat ze 1,52 m was, voor haar tijd een heel gewone lengte.

Willem en Mathilde kregen de volgende kinderen:

Robert Curthose, erft het hertogdom Normandië
Richard (ca. 1055 - 1075 of 1081), verongelukt tijdens de jacht in New Forest, begraven in de kathedraal van Winchester
Adelheid, verloofd met Harold II van Engeland in 1064 maar niet met hem getrouwd, non in Préaux (Seine-Maritime)
Mathilde (ovl. ca. 1113), abdis van la Trinité te Caen
Cecilia (ovl. juli 1126/1127), abdis van la Trinité te Caen als opvolgster van Mathilde, begraven in Caen
Willem Rufus, erft het koninkrijk Engeland
Constance (ovl. 13 augustus 1090), getrouwd met Alan IV van Bretagne, begraven in een kerk bij Redon (plaats)
Agatha
Adela
Hendrik Beauclerc

Vanwege het grote aantal kinderen dat ze hadden, en omdat er van Willem geen buitenechtelijke kinderen bekend zijn, wordt er algemeen van uit gegaan dat Willem en Mathilde een goed huwelijk hadden.
Kind uit dit huwelijk:
I. Hendrik I van Engeland, geboren omstreeks 1068 in Selby ( York ) (zie 51548290).
103096582 Malcolm III van Schotland, geboren omstreeks 1031 in ?. Hij is overleden op 13-11-1093 in Alnwick, ongeveer 62 jaar oud.
Notitie: Malcolm III, Schots-Gaelisch: Maol Chaluim mac Dhonnchaidh (?, ca. 1031 - Alnwick, 13 november 1093), bijgenaamd Canmore (groot hoofd, grote baas), was koning van Schotland van 1058 tot en met 1093.

Nadat zijn vader koning Duncan I in 1044 verslagen was, ging Malcolm III naar zijn oom Siward van Northumbria. In 1057 doodde hij koning Macbeth bij Lumphanan (Aberdeenshire) en diens stiefzoon koning Lulach the Fool (de gek) bij Huntly een aantal maanden later op 23 april 1058. Dit leverde hem een reputatie op van een sterke krijger-koning.

Hij had drie kinderen uit zijn eerste huwelijk met Ingebjorg Finnsdotter, nicht van Olaf II van Noorwegen, waarvan de oudste zoon Duncan de troonopvolger was. Ingebjorg was eerder gehuwd met Thorfinn Sigurdsson, earl van Orkney.

Door de invasie van de Normandiërs in 1066 vluchtten veel Engelsen naar Lothian, waaronder Edgar Ætheling, de Angelsaksische opvolger van de Engelse troon. Malcolm III trouwde diens zus Margaretha in 1069. Onder invloed van zijn vrouw en de andere Angelsaksische vluchtelingen, voerde Malcolm III vele wijzigingen door in Schotland die de Keltische tradities ondermijnden. Zo romaniseerde hij de Keltische kerk, maakte Gaelisch tot de taal van het hof en verving het clansysteem door een vorm van feodalisme. Malcolm stichtte eveneens een abdij op de locatie waar in 1128 David I Dunfermline Abbey stichtte.

In 1072 viel Willem de Veroveraar Schotland binnen. Bij Abernathy moest Malcolm III zijn hoofd buigen voor Willem de Veroveraar en moest zijn zoon Duncan als gijzelaar naar het Engelse hof sturen. Malcolm ontving in ruil goederen in Engeland. Dit weerhield hem er niet van nog meerdere malen Engelse opstandelingen te steunen en Engelse bezittingen te plunderen. In 1080 kwam de bisschop van Durham hierbij om het leven. Steeds moest Malcolm weer het opppergezag van de Normandiërs erkennen. Na mislukte besprekingen over de status van zijn Engelse bezittingen ondernam hij zijn vijfde inval in Engeland. Op 13 november 1093 werd Malcolm III bij Alnwick Castle in een hinderlaag gelokt door Robert de Mowbray, graaf van Northumbria, waarbij hij de dood vond. Zijn vrouw stierf drie dagen later in Edinburgh Castle.

Malcolm werd begraven in Tynemouth Priory. In 1250 werd hij na de canonisatie van zijn vrouw Margaretha met haar herbegraven in Dunfermline Abbey. In 1597 werden ze samen herbegraven in het Escorial.

Malcolm en Ingebjorg kregen de volgende kinderen:
Duncan II van Schotland
Donald

Malcolm en Margaretha kregen de volgende kinderen:
Eduard, vermoord te Alnwick Castle op 13 november 1093
Edmund, koning van Schotland
Edgar van Schotland, 1074 - 1107
Alexander, ca 1078 - 1124
Ethelred, lekenabt van Dunkeld
Edith, 1080 - 1118. Gehuwd met Hendrik I van Engeland
David, ca 1084 - 1153
Maria, 1082 - 1116. Gehuwd met Eustaas III van Boulogne

Malcolm III in de literatuur[bewerken]
Hij is weduwnaar van Ingebjorg Finnsdottir (ovl. ±1069).
Hij trouwde (2), ongeveer 38 jaar oud, in 1069 in ? met